Waar loopt een buitenlandredacteur van de Volkskrant tegenaan in haar dagelijks werk? Vandaag: Maartje Bakker leert in Servië van een bezoek aan 85 Egyptenaren hoe migratie werkt.
We willen een reportage maken over migratie over de Westelijke Balkan en rijden over de weg die langs de westelijke grensrivier van Servië kronkelt. Die dag hebben we gezocht naar mensen die illegaal de grens naar Bosnië wilden oversteken. Ze zouden zich ophouden in een verlaten viscosefabriek. Maar daar was niemand te vinden, en hulporganisaties weten ook wel waarom: migratie vindt steeds meer plaats onder de radar.
Nu zien we opeens iemand met een Noord-Afrikaans uiterlijk langs de weg staan. We stoppen en de fotograaf en ik stappen uit. De jongen spreekt nauwelijks Engels, hij pakt zijn Google Translate-app erbij om het gesprek gaande te houden. Al snel wordt duidelijk dat er iets verderop een huis is, ‘daar wonen 85 Egyptenaren’.
Klinkt veelbelovend.
We rijden naar het huis, een enorm chalet. Er hangen inderdaad groepjes mannen rond, en ja, ze komen uit Egypte. Er wordt iemand opgespoord die Engels spreekt, krukjes worden verzameld en buitengezet, en dan krijgen we het verhaal van deze Egyptenaren te horen.
Ze zijn hier om te werken, vertelt de man die Engels spreekt, en die zichzelf voorstelt als Mina. Allemaal werken ze bij de grote fabrieken van Minth, een Chinese producent van auto-onderdelen, die een vestiging heeft in de nabijgelegen grensstad Loznica. Als specialisatie heeft Minth de behuizingen van accu’s. Die gaan vanaf hier zo de grens over, goedkoop geproduceerd voor de Europese auto-industrie.
‘In Egypte heb ik allerlei baantjes gehad’, zegt Mina. ‘Keramist, loodgieter, chauffeur. Maar werken in Servië verdient beter, daarom ben ik hier gekomen.’
Er is wel een probleem, legt Mina uit. Hij en de andere Egyptenaren zijn een paar weken geleden allemaal ontslagen. Ze waren in opstand gekomen, omdat ze vonden dat Minth hen niet genoeg betaalde en slecht eten voorzette. Nu staan ze voor de keuze: verdergaan, hier blijven en afwachten, teruggaan naar Egypte? De grensrivier stroomt een klein stukje verderop.
Het schijnt gemakkelijk te zijn om hier de rivier over te steken. Je kunt de boot nemen, via de spoorbrug oversteken, of een doorwaadbare plaats zoeken. Al tientallen landgenoten gingen op die manier de grens over, vertelt Mina. ‘Je kunt zo aan het telefoonnummer komen van iemand die je kan helpen.’
En toch kiest lang niet iedereen ervoor om verder te reizen via Bosnië naar de Europese Unie. ‘Als we weg hadden willen gaan, hadden we dat al gedaan’, zegt Mina, met een knikje naar de mannen om hem heen. Zelf is hij al anderhalf jaar in Servië, zegt hij. Ook de meeste anderen zeggen dat ze rond een jaar in Servië hebben gewerkt.
‘Ik heb een vrouw en twee kinderen in Egypte’, legt Mina uit. ‘Mijn vrouw wil niet dat ik wegga.’ Hij is ook realistisch over zijn toekomstperspectieven in Europa. ‘Ik weet dat het leven in een land als Italië niet perfect is, zeker niet zonder papieren. Je kunt dan niet zomaar terug naar huis reizen. Ik blijf liever in Servië.’
Zijn de anderen ook zo beslist? Of is dit grote huis gewoon een tussenstop op de migratieroute naar Europa?
Van hulporganisaties voor migranten hoor ik dat het een trend is dat mensensmokkelaars hun klanten huisvesten in appartementen. Dat valt niet zo op. Kampementen voor vluchtelingen worden tegenwoordig door de Servische politie gesloopt en de bewoners opgepakt.
Dus het zou ook kunnen dat we midden in een smokkelaarsnest zijn beland. Mina laat de kamers zien, die zijn volgepropt met stapelbedden, waarop jonge mensen liggen te niksen. In een zwartgeblakerd bijgebouwtje met enkele fornuizen liggen een paar kaalgeplukte kippen te wachten om gebakken te worden.
Wat hebben we hier precies gezien? Ik weet het niet. Maar deze ontmoeting met 85 Egyptenaren leert me wel iets over hoe migratie werkt. Het is op weg gaan zonder te weten waar je uitkomt, onderweg improviseren, reageren op wat je overkomt, voortgeduwd worden door de omstandigheden.
Met als enige stip op de horizon: een betere toekomst.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant