is wetenschapsredacteur van de Volkskrant. Hij schrijft over natuur en biodiversiteit.
De mens gaat op vakantie en neemt niet mee: zijn goudvis. En laat zich in het buitenland niet op mishandelde kamelen of olifanten hijsen.
Vakantie maakt meer kapot dan je lief is. Dat wisten we al, maar nu blijkt er een nieuwe spelbederver te zijn opgedoken: de goudvis. Beter gezegd: de mens natuurlijk weer.
Vorige week kondigde de Ravon, kennisorganisatie voor reptielen, amfibieën en vissen, ‘code oranje’ af: elk jaar zien hun onderzoekers dat tijdens de vakantieperiode goudvissen in de natuur worden gedumpt. Dat lijkt een hele verbetering voor het beestje zelf, die in al zijn onschuld in de huiskamer vaak wordt veroordeeld tot een eenzaam bestaan in een glazen kom of een badje van 60 bij 30 centimeter met drie stengeltjes waterpest.
In de Nederlandse vrije natuur, sloten en poeltjes die niet hun oorspronkelijke thuishaven zijn, kunnen de gevolgen rampzalig zijn voor kwetsbare diersoorten als de kamsalamander.
Ieder jaar vinden onderzoekers vissen in wateren waarin in principe geen vissen voorkomen, zoals vennen en poelen die niet in contact staan met andere wateren, schrijft Ravon. Juist in die poelen planten kikkers, padden en salamanders zich ongestoord voort. Maar niet als er vissen rondzwemmen die zich volgens Ravon in een paar jaar tijd kunnen vermenigvuldigen tot duizenden exemplaren, die de waterkwaliteit en beplanting van een poel verwoesten.
Vissen verschijnen vaak in water doordat hun eitjes meeliften op de poten van watervogels die zich tussen wateren verplaatsen. Ook zouden eitjes zelfs de reis door het maag-darmstelsel van vogels weten te overleven en zo verspreid worden. Dat gebeurt óók, maar goudvissen duiken volgens Ravon opvallend vaak op in poelen langs drukke wandelpaden.
Conclusie: ‘Het is waarschijnlijker dat mensen de vissen in de poelen hebben gedumpt. Misschien omdat ze genoeg hadden van hun vissenhobby, of hun vissen kwijt moesten voor hun vakantie’, stelde Maarten Bruns, onderzoeker bij Ravon.
In deze rubriek geeft Jean-Pierre Geelen, natuurredacteur van de Volkskrant, zijn persoonlijke commentaar op opmerkelijke confrontaties tussen mens en natuur.
Dat kan anders: wie zijn goudvis als probleem ervaart tijdens vakantie, kan hem volgens Ravon weggeven aan andere aquarium- of vijverbezitters. Er zijn zelfs gespecialiseerde vissenasiels. Wie geen oppas weet te vinden, kan een voederautomaat nemen die dagelijks een dosis vissenvoer loslaat, aldus Ravon.
De hele waarschuwing is een aandoenlijke en terechte poging een probleem aan te pakken. Punt is alleen dat de mens zich slecht de les laat lezen en er altijd weer nieuwe en andere mensen opduiken die een lesje te leren hebben.
Illustratief is een klein jeugdtrauma: in de jaren zeventig doken de eerste berichten op over bruten die hun hond vastgebonden aan een boom in bos of park achterlieten om zelf op vakantie te gaan. Jarenlang had ik buikpijn nadat ik weer in schaduwen in de avond een geketende hond had gedacht te herkennen. Dat schrikbeeld is verleden tijd, dacht ik, maar nee: de barbaarse praktijk blijkt nog volop te bestaan. Ook mensen vrijlaten blijkt een slecht idee. Ze missen een baasje dat hen streng toespreekt en met de neus in hun eigen poep drukt.
Enkele weken geleden ging deze rubriek over mens en paard. De omgang van de een met de ander is aan herziening toe, en dat gebeurt ook. Prima, die hand in eigen boezem, reageerde lezer G. Bergstra. Maar laten we ook naar ons vakantiegedrag kijken. ‘Nog steeds laten duizenden Nederlandse vakantiegangers zich rondrijden op of door olifanten, kamelen, ezeltjes en paarden, die meer slaag dan voedsel krijgen.’ Ze verwees naar YouTube-beelden van Egypt Equine Aid voor ‘een impressie van erbarmelijk dierenleed’.
Kortom: onze verantwoordelijkheid jegens dieren stopt niet bij landsgrenzen. Die gaat nooit met vakantie.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant