In navolging van de gemeente Amersfoort gaat Amsterdam speciale trappetjes plaatsen voor katten die in de gracht belanden. Gaat zo’n maatregel daadwerkelijk kattenlevens redden? ‘De plek van de trappetjes is heel belangrijk.’
is nieuwsverslaggever van de Volkskrant. Ze schrijft met name over onderwijs.
Het zal je maar gebeuren, als kat: je hebt je zinnen gezet op een malse duif, springt watertandend op een grachtenmuurtje, maakt een misstap en dan… plons. Probeer dan maar eens tegen een steile, glibberige kademuur omhoog te klauteren. Juist, dat lukt dus niet.
Gelukkig komt daar verandering in. In navolging van de gemeente Amersfoort gaat Amsterdam binnenkort speciale kattentrapjes langs de grachten plaatsen.
Het idee komt van Judith Krom, raadslid namens de Partij voor de Dieren. Zij diende het voorstel in nadat bekend was geworden dat in de afgelopen zes maanden in Amsterdam negentien katten waren verdronken, waarvan zes in het centrum van de stad. De gemeenteraad stemde vorige week met het plan in.
De trappetjes, officieel fauna-uittreedplaatsen (FUP’s), zijn schuine plankjes van hout of kunststof met een antisliplaag. Ze worden in het water gehangen en aan de kade bevestigd, zodat dieren zichzelf in veiligheid kunnen brengen. Niet alleen katten, maar ook verdwaalde egels, kikkers of vogels kunnen er gebruik van maken.
Maggie Ruitenberg, gedrags- en welzijnsspecialist bij Katten Kenniscentrum Nederland, legt uit dat katten meestal niet zomaar in het water belanden. ‘Het gebeurt vaak door een schrikreactie’, zegt ze. ‘Een kat zit op de rand van de kade, schrikt van een hond of mens, springt achteruit en ligt in het water.’ Soms is er opzet in het spel: ‘Helaas vinden sommige mensen het grappig om een kat in het water te gooien.’
Hoewel katten doorgaans een hekel hebben aan water, zijn ze wel in staat om te zwemmen. ‘Om te blijven drijven moet een dier de bouw hebben waarbij het tegelijkertijd de kop omhoog kan richten en met het lijf horizontaal een lijn kan vormen, met de pootjes eronder’, legt Ruitenberg uit. ‘Eigenlijk net als een hond.’ Toch raken katten snel uitgeput, doordat hun vacht nat en zwaar wordt. ‘Een kattentrappetje kan dan echt levensreddend zijn, mits ze om de zoveel meter zijn geplaatst.’
De Amsterdamse wethouder Zita Pels (Dierenwelzijn) stond al positief tegenover het plan, maar liet eerder weten dat er geen budget voor beschikbaar was. Raadslid Judith Krom dook daarop in de gemeentebegroting en stuitte op een ongebruikt bedrag van 100 duizend euro in de zogeheten Agenda Dieren, gereserveerd voor faunavoorzieningen zoals deze trapjes. Daarmee kreeg het plan alsnog financiële dekking.
Wanneer de trappetjes worden geplaatst, is nog niet bekend. De gemeente was vanwege de zomervakantie niet bereikbaar voor een reactie. Wel is afgesproken dat de Dierenambulance jaarlijks bijhoudt waar het vaakst verdrinkingen voorkomen, zodat de trapjes kunnen worden geplaatst waar ze het hardst nodig zijn.
Volgens Eelco Miedema, operationeel manager van Dierenambulance Amsterdam, wordt nu al bijgehouden waar een dood dier wordt aangetroffen en wat vermoedelijk de doodsoorzaak is. ‘Alleen in dit geval is de plek waar een kat wordt gevonden door het stromende water vaak niet de plek waar die te water is geraakt’, zegt hij. Daardoor is het volgens hem ‘best een puzzel’ om te bepalen waar de trapjes het best kunnen worden geplaatst. Toch staat hij volledig achter het plan: ‘Iedere kat die hierdoor gered kan worden, is er een.’
Kattenspecialist Ruitenberg heeft wel een idee waar de trapjes het beste tot hun recht komen. ‘Een kat zal in paniek instinctief naar het donkerste, meest beschutte plekje zwemmen, bijvoorbeeld onder een brug’, zegt ze. ‘Dat voelt veiliger voor ze dan midden in de open gracht.’ Ze pleit ervoor om naast trappetjes drijvende plateaus in het water te plaatsen, waar dieren in nood kunnen uitrusten. ‘Dat vergroot de overlevingskans aanzienlijk.’
In Amersfoort zijn de eerste kattentrappetjes inmiddels geplaatst. Vorige maand werden er achttien geïnstalleerd in de wijk Vathorst, als onderdeel van een bredere operatie. Dit jaar moeten in totaal zo’n driehonderd trappetjes verschijnen, verspreid over de stad. De locaties worden bepaald op basis van meldingen van bewoners, aanvullend onderzoek door de Dierenambulance en advies van ecologen.
Trapjes zijn overigens niet de enige manier waarop katten van de verdrinkingsdood kunnen worden gered. In steden als Hoorn, Delft, Alkmaar, Leiden en Dordrecht hangen bewoners al jaren touwen aan de kade, zodat katten zich daaraan kunnen optrekken. In Alkmaar zamelde de lokale Dierenambulance ooit 300 meter scheepstouw in, dat in stukken werd geknipt en opgehangen aan brugleuningen en steigers. Een soort doe-het-zelf-lifeline voor natte poten in nood.
Toch plaatst Ruitenberg vraagtekens bij de effectiviteit hiervan. ‘Een touw is voor een kat visueel gewoon een streep’, zegt ze. ‘Ik betwijfel of een kat op zo’n moment het benul heeft dat hij daaraan omhoog kan klimmen.’ Veel katten hebben volgens haar bovendien nog nooit in hun leven aan een touw gehangen. Een trapje daarentegen is wél herkenbaar. ‘Daar heeft iedere kat ervaring mee.’
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant