Arjen van der Horst
correspondent Verenigd Koninkrijk
Arjen van der Horst
correspondent Verenigd Koninkrijk
Het was een van de grote verkiezingsbeloftes van de Britse premier Starmer: smash the gangs. Pak smokkelbendes ongenadig hard aan en maak zo een einde aan de gevaarlijke oversteek over het Kanaal die tienduizenden bootmigranten jaarlijks maken.
De vraag was alleen: hoe gaat de Britse regering deze bendes onschadelijk maken? De smokkelaars opereren in Europese landen en het Midden-Oosten en zitten grotendeels buiten het bereik van de Britse justitie. Londen probeert nu een voorzichtig antwoord te geven op die vraag.
Het plan dat premier Starmer vandaag presenteert, richt zich op de aanpak van smokkelaars, paspoortvervalsers, corrupte ambtenaren en politieagenten en bedrijven die bootjes leveren aan migranten. De Britse justitie gaat hun tegoeden bevriezen, legt hen reisverboden op en ze krijgen niet langer toegang meer tot het Britse financiële systeem.
Hoewel de bootmigranten maar een klein deel vormen van het totale aantal migranten dat jaarlijks in het Verenigd Koninkrijk legaal en illegaal arriveert, is het van de meest beladen politieke thema's. Opeenvolgende Britse premiers worstelen al jaren met dit probleem, maar tot nu heeft niemand een effectieve oplossing weten te vinden.
De vorige Conservatieve regering lanceerde onder de slogan Stop the boats het omstreden Rwanda-plan. Migranten die per bootje de oversteek maakten naar het Verenigd Koninkrijk, zouden linea recta doorgestuurd worden naar opvangkampen in het Centraal-Afrikaanse Rwanda. De regering van de voormalige premier Sunak hoopte dat dit vooruitzicht migranten afdoende zou afschrikken de oversteek te wagen.
Maar het Rwanda-plan verzandde in eindeloze rechtszaken, nadat rechters telkens oordeelden dat het in strijd was met internationale vluchtelingenverdragen en binnenlandse wetgeving. Premier Starmer trok meteen bij zijn aantreden vorig jaar de stekker uit het Rwanda-plan. Stop the boats maakte plaats voor de slogan Smash the gangs.
Het aantal migranten dat per bootje arriveert in het Verenigd Koninkrijk, fluctueert jaarlijks en is deels afhankelijk van de weeromstandigheden op het Kanaal en samenwerking met de Franse autoriteiten. In 2024 kwamen 37.000 bootmigranten aan, een stijging van 25 procent ten opzichte van het jaar ervoor, maar aanzienlijk minder dan in 2022.
Dit jaar belooft - mede door het zonnige weer - een piekjaar te worden. In de eerste zes maanden van 2025 arriveerden al 20.000 bootmigranten in Groot-Brittannië, een stijging van 48 procent ten opzichte van dezelfde periode vorig jaar. In dit tempo is de kans groot dat het recordjaar 2022 wordt geëvenaard of zelfs overtroffen.
De radicaal-rechtse partij Reform UK speelt handig in op de voortdurende onvrede over de bootmigranten en heeft dit tot het centrale thema van haar verkiezingscampagnes gemaakt. Bij regionale verkiezingen in mei kwam de partij van Nigel Farage als grote winnaar uit de bus en ook in de landelijke peilingen gaat Reform UK aan kop.
Met zijn nieuwe aanpak hoopt premier Starmer Reform UK de wind uit de zeilen te nemen. "Dit plan maakt het mogelijk om de tegoeden en de operaties van mensensmokkelaars te ontregelen, hun financiering te blokkeren en hun netwerken stukje bij beetje te ontmantelen", zei minister Cooper van Binnenlandse Zaken in een toelichting.
Vraag is alleen: gaat dit plan wel werken? Het Migration Advisory Committee is een onafhankelijke instantie die de Britse regering adviseert over migratiebeleid. Vicevoorzitter Madeleine Sumption betwijfelt of het plan van Starmer een beslissende impact heeft.
"Het zou me verbazen als dit een gamechanger zou zijn voor de smokkelindustrie en de bootroute over het Kanaal. Er zijn zoveel mensen betrokken bij de migrantensmokkel dat het aanpakken van individuen hooguit een marginale impact heeft", zegt ze tegen de BBC. "Bovendien ben je erg afhankelijk van de samenwerking met landen waar de smokkelaars opereren."
Enver Solomon van de vluchtelingenorganisatie Refugee Council denkt dat de aanpak sommige smokkelbendes zal ontregelen. Maar hij waarschuwt ook: "Zolang er geen veilige alternatieven bestaan voor migranten om asiel aan te vragen, zal deze aanpak de gevaarlijke oversteek van bootmigranten via het Kanaal niet tegenhouden."
Ook de oppositie is sceptisch. "Je houdt bootmigranten niet tegen door een paar bankrekeningen te bevriezen in Bagdad of een reisverbod op te leggen aan een boothandelaar in Damascus", zegt Chris Philp van de Conservatieve Partij.
Buitenland
Deel artikel:
Advertentie via Ster.nl
Source: NOS nieuws