Hoofdstation Groningen heeft nieuwe perrons, een ondergrondse reizigerspassage en de historische perronkappen zijn terug. Grootste verandering: Groningen is niet langer een kopstation. Binnenkort volgt de Wunderline naar Bremen.
Veel nieuwsgierige en verbaasde blikken de afgelopen week bij treinreizigers in Groningen. Roltrappen? Liften? Trappen? De brede, ondergrondse voetgangerspassage, die was er eerder toch niet? Een enkeling moet zelfs even hebben gedacht op het verkeerde station te zijn uitgestapt. Maar nee, het monumentale Hoofdstation uit 1896 heeft een metamorfose ondergaan.
Groningen is geen kopstation meer. Wie van Veendam naar Delfzijl reist, hoeft in Groningen niet langer over te stappen en zich bovengronds door de menigte te wurmen van oost naar west. Ook doorreizigers van Eemshaven naar Bad Nieuweschans kunnen voortaan blijven zitten. Die sporen zijn nu met elkaar verbonden.
En wie vanuit Groningen vertrekt, loopt niet langer tussen links en rechts doodlopende sporen naar de treinen, maar moet dus de ondergrondse passage gebruiken. Via de monumentale hoofdingang leidt een brede, lichte tunnel met meer dan 6.500 vierkante meter aan natuursteen de reiziger naar het juiste perron. Sommigen moeten duidelijk nog wennen. ‘Het is eigenlijk te groot voor Groningen’, vindt Julian (17). ‘Bij het zoeken van een perron ben ik gelijk het spoor bijster.’
Vijf jaar is er aan gebouwd, de afgelopen twee maanden was het station tijdelijk buiten gebruik. Er zijn 10,5 kilometer spoorstaven aangebracht, 7.500 dwarsliggers gelegd en 20 nieuwe wissels geplaatst.
‘Onvoorstelbaar dat twee maanden terug alles nog platgegooid was’, zegt Jan (65), fietskoerier bij Cycloon. Tijdens zijn pauze neemt hij de nieuwe situatie in zich op. ‘Het is uniek voor Groningen dat we met een tunnel van de ene naar de andere kant van de stad kunnen. Petje af.’
‘Het is een echte ov-hub geworden’, zegt Bas ten Berge, projectleider bij ProRail. Voor de spoorwegbeheerder was het een zeldzame kans. ‘Wat Groningen anders maakt dan andere stations, is het sterke regionale spoorverkeer en de verbindingen naar Duitsland. Daarom is de provincie ook een van de financiers om het station toekomstbestendig te maken.’
Het station heeft vier ‘perronpleinen’ gekregen met zeven sporen waar treinen aankomen en vertrekken. De eerste drie sporen, parallel aan het monumentale stationsgebouw, zijn voor de regionale treinen van Arriva naar Leeuwarden, Roodeschool en de Eemshaven, Delfzijl, Winschoten/Bad Nieuweschans en Veendam. Op de vier zuidelijke sporen staan de NS-treinen richting Zwolle.
Voor de NS-treinen blijft Groningen vooralsnog het eindpunt. Wel maken de verbrede perrons het mogelijk om meer dienstregelingen te draaien. En de provincie mikt op meer bestemmingen. Zo moeten later dit jaar de eerste treinen over de Wunderline rijden, een spoorverbinding van Groningen naar Bremen.
De verbouwing heeft ProRail, gemeente en provincie 380 miljoen euro gekost, deels betaald uit de Zuiderzeelijn-compensatie: een regeling voor noordelijke provincies om de mobiliteit te verbeteren. Het project is duurder geworden dan de in 2019 beraamde 310 miljoen. ‘We hebben te maken gehad met gestegen bouwkosten, de tijdelijke stilstand tijdens de coronapandemie en natuurlijk inflatie’, zegt Ten Berge.
Nog niet alle werkzaamheden zijn afgerond. Zo wordt er nog gewerkt aan een nieuwe busonderdoorgang en een fietstunnel. Aan de stadszijde van het station tuurt Mohammed Ali (64) op zijn tenen boven het hekwerk uit. ‘Het is net of ik op Amsterdam Centraal ben. Echt mooi.’ Hier verrijst het komende jaar een perronplein met bankjes, bomen en de rood gelakte, stalen perronkappen waaronder winkels in aanbouw zijn.
Een elektricien op een ladder sluit de laatste rode bedrading van een digitaal informatiebord aan. Een medewerker van bouwbedrijf Strukton begeleidt een blinde man voorzichtig de trap op. Ribbeltegels en braillestippen liggen er inmiddels, al is op veel plekken de route voor slechtzienden nog onduidelijk.
In de reizigerstunnel valt het reizigers op dat de natuursteen ‘minder steriel’ oogt dan op andere stations, en dat het zonder winkeltjes en zitplekken nog karakter mist. ‘Het klinkt misschien oneerbiedig, maar dit had ook Zwolle of Breda kunnen zijn’, zegt Mieke Kuppens (76).
Via roltrappen aan het einde van de tunnel wordt vanaf volgend jaar juni ook het nieuwe busstation bereikbaar. Zo ontstaat ruimte voor nieuwe bouwprojecten aan de stadszijde van het station, waar reizigers nu nog de bus instappen. Aan de zuidkant verdwijnt het opstelterrein voor treinen. Waar nu nog zandhopen en pallets liggen, wordt de komende jaren het Spoorkwartier uit de grond gestampt: een nieuwe stadswijk met woningen, kantoren, horeca en winkels.
Op perron 5 staat Violetta Demchenko (31) met haar moeder, klaar voor een uitstapje naar Den Haag. ‘Die nieuwe poortjes zijn nog een beetje gedoe’, zegt ze nadat ze met ov-kaart is ingecheckt. Ze wijst naar nieuwe perronkappen van wit gelakte latten die rusten op zwarte metalen palen. ‘Boven, op het perron, voel je de vrijheid met hoe mooi en groot alles hier is geworden.’
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant