Anna Rosenberg | hoofd geopolitiek Amundi Met heffingen strooien moet je volgens Anna Rosenberg zien als een vorm van economische oorlogvoering. En Trump zal er na de zomer volop mee doorgaan, voorspelt zij.
Chinees-Amerikaanse handel: bezoekers van een conferentie in Beijing deze maand in gesprek op de stand van de Amerikaanse organisatie voor soja-export.
Met de storm aan heffingen die Donald Trump deze zomer in brieven uitstort over steeds meer landen, lijkt de handelsoorlog op een hoogtepunt gekomen. Maar dat is schijn, zegt Anna Rosenberg, hoofd geopolitiek van het Amundi Investment Institute. „Je moet een stapje terugzetten om te overzien wat er echt gebeurt. We zijn in een tijd van economische oorlogvoering beland. Al meer dan tien jaar zien we een geleidelijk toenemend gebruik van economische middelen om andere landen dwars te zitten. Dat zijn niet alleen heffingen, maar ook sancties, exportbeperkingen en andere vormen van protectionisme. Met Trump is het veel onorthodoxer geworden.”
Direct aan het begin van het gesprek op het kantoor van deze Franse vermogensbeheerder aan de Amsterdamse Zuidas wil Rosenberg benadrukken dat de wereld heel snel verandert en dat ze haar collega’s dat probeert mee te geven. De economische oorlogvoering komt met Trump op een ander niveau. Het onorthodoxe van Trump heeft volgens haar meer kanten. Het is ongebruikelijk dat hij economische wapens zoals heffingen inzet tegen bondgenoten als Canada, Mexico, Zuid-Korea en Europa. Zoals het ook ongebruikelijk is dat hij economische dreigementen inzet voor politieke doelen. „Wat hij nu doet tegen China. Of dat hij heffingen inzet voor persoonlijke doelen. Zie de heffing die hij Brazilië nu oplegt vanwege de juridische vervolging van zijn vriend, ex-president Bolsonaro. Hij schept zo een permanent klimaat van wantrouwen. In mijn onderzoeken kan ik geen enkel historisch precedent vinden voor de huidige grootschalige inzet van importheffingen voor politieke doelen die verder gaan dan economische belangen.”
Rosenberg werd in 2022 hoofd geopolitiek bij Amundi, met een belegd vermogen van 2.247 miljard euro de grootste vermogensbeheerder van Europa. Die functie bestond nog niet bij het Franse bedrijf, dat belegt voor institutionele beleggers als pensioenfondsen en verzekeraars, en voor rijke families. Het opzetten van een nieuwe afdeling met geopolitieke experts maakte haar baan al intensief, en rustiger is het bepaald niet geworden.
„De data die wij nu verzamelen, beïnvloeden hoe onze verschillende beleggingsafdelingen hun portefeuilles samenstellen en worden gebruikt bij de bredere strategie van Amundi. We gooien voortdurend een emmer vol geopolitieke analyses over de organisatie en hopen dat deze op zoveel mogelijk plekken neerdruppelen.”
In die analyses gaat het niet alleen over heffingen. Denk aan ontwikkelingen als de pandemie, de oorlog tussen Rusland en Oekraïne, de strijd in de Gazastrook. Met Trump is het tempo ongenadiger geworden, zegt ze. „En net als iedereen ben ik nog aan het ontdekken hoe je het beste alle ruis die Trump verspreidt kunt filteren. Het voelt alsof ik in een paar maanden jaren ouder ben geworden.”
Hoe houdt ze het vol? „Ik werk veel in mijn tuin. Daar moet je je volledig concentreren op waar je mee bezig bent. En je ziet iets groeien, in plaats van dat er iets wordt vernietigd.” Haar tuin staat er dus goed bij? „Niet alleen onze tuin, we hebben ook bloemen geplant bij de bomen in de straat voor ons huis.”
Komen we in een tijd van economisch nationalisme?
„Dit is nog niet het einde van de globalisering. Maar Trump zal iedere keer maximaal inzetten. Hij wil de best mogelijke deal voor de VS krijgen, en daarbij gokt hij dat andere landen niet zullen vergelden. En met uitzondering van China heeft bijna geen enkel land dat tot nu toe gedaan. Door zelfs heffingen op te leggen aan bondgenoten als de EU, Japan en Zuid-Korea, verstoort hij nog veel meer. We gaan naar een wereld waarin ieder land vooral voor eigen belangen kiest en gemeenschappelijke belangen uit het oog verliest. Daardoor kan meer frictie ontstaan en dat kan leiden tot conflicten.”
Wordt het rustiger met de importhefingen als na 1 augustus de deadline van Trump is verstreken?
„Nee, Trump zal met heffingen blijven strooien. Dat wordt een constante, voor de komende jaren. Je weet bij Trump dat hij elke keer twee stappen vooruitzet, om er één terug te doen. Hoe groot die stap terug is, dat is dan weer niet in te schatten. Ook nu is niet te voorspellen wat er tot 1 augustus nog gebeurt. Dat merk je ook aan de beleggers op de financiële markten. Die zien dat het nog alle kanten op kan. En tot die tijd hebben ze besloten feest te vieren.”
Komt er dan nog een grote klap op de financiële markten?
„Dat weet ik niet. Nu zijn de financiële markten zelfgenoegzaam, ze denken dat Trump stappen terug zal zetten. Maar ook zij weten simpelweg niet meer hoe ze van dit alles chocola moeten maken. Ze wachten met inprijzen ervan in de koersen van aandelen en obligaties tot ze een helderder beeld hebben. Ze gaan ervan uit dat Trump een stap terug zal doen, zoals hij eerder heeft gedaan, en er geen vergelding van andere landen komt. Maar daar kunnen ze zich in vergissen. Trump heeft zelfvertrouwen opgedaan doordat zijn begroting, zijn Big Beautiful Bill, is aangenomen, door het bombardement op Iran en doordat de aandelenmarkten zich volledig hersteld hebben na de klap van 2 april. Juist van de reactie van financiële markten trok hij zich toen wel iets aan. De kans dat hij zijn heffingen vol doorzet, is toegenomen.
„Maar ook na 1 augustus is het niet afgelopen. Als Trump voor die datum deals sluit, zullen dat geen uitgewerkte afspraken zijn, meer een soort intentieverklaringen. Veel daarvan zullen als oogmerk het terugdringen van China hebben. Dat vindt China niet leuk, en dus zal het andere landen gaan dreigen – door de export van kritische mineralen bijvoorbeeld verder te beperken. En dan heb je nog Trumps heffingen voor specifieke sectoren, zoals de heffing op koper die hij vorige week heeft aangekondigd. De onzekerheid zal nog lang blijven bestaan. Dit zal doorgaan, doorgaan, doorgaan.”
Historicus Anna Rosenberg ging na het behalen van een master aan de Londense School of Oriental and African Studies werken als adviseur van multinationale ondernemingen bij de Frontier Strategy Group. Daar richtte ze de afdeling ‘Afrika beneden de Sahara’ op. Daarna werkte ze als mede-oprichter bij Signum Global Advisors, waar ze de researchafdeling voor Europa opzette. In 2022 werd ze hoofd geopolitiek bij de grote Franse vermogensbeheerder Amundi.
Wat kunnen we verwachten van weer vier jaar Trump?
Source: NRC