De gevechten in en rond de Syrische stad Suwayda zijn dit weekeinde langzaam geluwd. President Ahmad al-Sharaa riep zaterdag op tot een staakt-het-vuren, waarna gewapende bedoeïenen zich geleidelijk terugtrokken, en de stad overlieten aan druzische milities.
is buitenlandredacteur van de Volkskrant. Eerder was hij correspondent in Oost-Europa en Zuidoost-Azië.
Zaterdag werd er nog volop gevochten, maar zondag heerste er vanaf de vroege ochtend een ongemakkelijke rust. Volgens het in Engeland gevestigde Syrische Observatorium voor de Mensenrechten is de overwegend druzische stad sinds zondag helemaal in handen van druzische strijdgroepen. Daarmee is volgens de Syrische mensenrechtenorganisatie een einde gekomen aan een week van ‘bloedige schotenwisselingen en chaos’, waarbij meer dan duizend mensen het leven verloren. Ongeveer 128 duizend anderen zijn door het geweld uit hun huizen verdreven.
Israël heeft bekendgemaakt dat het hulpgoederen naar de druzen zal sturen. Er is een acuut gebrek aan voedsel, stroom en brandstof. De druzen zijn een van de vele minderheden in Syrië. Een aantal van die minderheden, zoals de alawieten, de christenen en de Koerden, vrezen de regering in Damascus. Veel Syrische functionarissen en militairen zijn afkomstig uit Sharaa’s Jabhat al-Nusra, een gewapende groep die in het verleden was gelieerd aan IS en door Israël nog steeds wordt beschouwd als een terroristische organisatie.
Het staakt-het-vuren was zaterdag uitgeroepen door de Syrische president Sharaa. Hij had eerder deze week drie divisies van het nationale Syrische leger gestuurd om tussenbeide te komen, maar dat werd niet geaccepteerd door buurland Israël. Met bombardementen op het ministerie van Defensie in Damascus maakte Jeruzalem duidelijk geen Syrische militairen te dulden in de buurt van het door Israël bezette grensgebied.
Sharaa trok zijn troepen daarop terug. In plaats ervan kwamen tientallen gewapende moslimgroepen uit het hele land naar Suwayda om de bedoeïenen te helpen in hun strijd tegen de druzen. Wat een lokaal oorlogje leek tussen twee minderheden, dreigde daarmee uit te lopen op een nationaal en zelfs een internationaal conflict. De druzen zijn een van oorsprong shiitische minderheid in gebieden bij de Israëlische grens. De bedoeïenen zijn een soennitische minderheid die dichter bij de regering, en bij regeringsgezinde milities staat.
Veertig van die milities uit het hele land hadden aangekondigd de bedoeïenen te hulp te schieten, een aantal was neergestreken in dorpen rondom Suwayda. Daaruit waren de strijders zondag volgens het Syrische Observatorium voor de Mensenrechten weer vertrokken. Milities die de stad al waren binnengegaan vertrokken daar zaterdag weer. Volgens AFP schoten vertrekkende strijdgroepen en druzische milities nog wel op elkaar.
Behalve militaire druk door Israëlische bombardementen werd ook zware diplomatieke druk uitgeoefend, onder meer door de Verenigde Staten. De Amerikaanse minister van Buitenlandse Zaken, Marco Rubio, maakte duidelijk dat Sharaa, die pas een half jaar in Syrië aan de macht is, nu moet bewijzen dat hij het meent als hij zegt dat hij een vreedzaam Syrië wil waarin plaats is voor alle minderheden.
De Amerikaanse president Donald Trump heeft Sharaa in mei in Riyad gesproken. Hij gunde de nieuwe Syrische leider het voordeel van de twijfel. Marco Rubio maakte echter duidelijk dat de gebeurtenissen van de afgelopen week die twijfel niet hebben verkleind. De autoriteiten in Damascus moeten volgens hem hun troepen inzetten tegen IS en de ‘gewelddadige jihadisten’ tegenhouden als ze het gebied rond Suwayda binnenkomen.
Sharaa komt zelf voort uit het IS-gerelateerde Jabhat al-Nusra, maar zegt geweld te hebben afgezworen, en probeert nu zelfs vrede te sluiten met Israël. Zelfs toen Israël Damascus bombardeerde, voerden Syrië en Israël vredesgesprekken, in Azerbeidzjan. Sharaa heeft meerdere keren benadrukt dat ook voor minderheden als de druzen in het nieuwe Syrië een plaats is, maar na de gebeurtenissen van afgelopen week in Suwayda worden zulke uitspraken steeds minder serieus genomen.
Luister hieronder naar onze nieuwspodcast de Volkskrant Elke Dag. Kijk voor al onze podcasts op volkskrant.nl/podcasts.
Lees hier alle artikelen over dit thema
Source: Volkskrant