De Nederlandse scheepsbouwer Damen Shipyards heeft het Openbaar Ministerie (OM) gevraagd een belangrijke aanklacht te seponeren. Het gaat om de beschuldiging dat Damen handel bleef drijven met Rusland, terwijl dat door ingestelde sancties verboden was.
is verslaggever van de Volkskrant.
Een woordvoerder van het bedrijf bevestigt het zogeheten seponeringsverzoek tegenover het Financieele Dagblad. Het OM vervolgt niet alleen het bedrijf, ook de huidige en twee voormalige bestuursvoorzitters moeten zich tegenover de rechter verantwoorden. Ze worden verder beschuldigd van omkoping, witwassen en valsheid in geschrifte bij het binnenhalen van orders in het buitenland.
Maar het OM denkt dus ook dat het bedrijf de sanctiewetgeving heeft overtreden. De sancties werden in 2022 ingesteld na de Russische inval in Oekraïne, maar Damen zou gewoon door zijn gegaan met het leveren van spullen. Spullen bovendien, die zouden hebben bijgedragen aan de ‘militaire en technologische versterking van Rusland’.
Dat klopt niet, zegt Damen nu tegen het FD. Het zou slechts gaan om één levering van civiele kranen in juni 2022, en ‘twee gerespecteerde deskundigen’ hebben het bedrijf laten weten dat deze buiten de toen geldende sanctiemaatregelen vielen.
Het OM wil niet op het seponeringsverzoek ingaan, omdat de zaak onder de rechter is. Maar ook zonder de sanctie-vervolging blijft er nog genoeg over voor het bedrijf om zich zorgen over te maken.
De Volkskrant beschreef de corruptiezaak eerder: het OM verdenkt Damen en de drie bestuursleden ervan jarenlang te veel geld te hebben betaald aan zogeheten agenten, vertegenwoordigers in het buitenland die orders moeten binnenhalen. Zij kregen lange tijd een beloning van zeker 15 procent van de totale prijs van de order. Bij zulke hoge success fees is het gevaar groot dat de agenten een deel van het geld gebruiken om ambtenaren om te kopen.
Om die reden eisen andere partijen, zoals accountants en exportkredietverzekeraar Atradius, een maximale agentenbeloning van 5 procent. Om toch meer te kunnen uitbetalen, verdoezelden de betrokken Damen-bestuurders de extra uitgaven in de administratie, is de verdenking. Ook de bronnen die de Volkskrant vorig jaar sprak, zeiden dat de hoogste baas direct betrokken was bij deze praktijken.
De verdachte transacties vonden plaats in onder meer Sierra Leone, Indonesië, Ghana, Brazilië, de Bahama’s, Curaçao en Trinidad en Tobago. De agent voor het Caribisch gebied, de Brit Stephen H., wordt ook vervolgd.
Wilt u belangrijke informatie delen?
Mail naar tips@volkskrant.nl of kijk op onze tippagina.
Als Damen schuldig wordt bevonden, mag het volgens de Europese aanbestedingsregels vier jaar lang niet meedingen naar overheidsorders. Een ingewikkelde situatie, want het bedrijf is de grootste toeleverancier van de Nederlandse marine. Vorig jaar bestelde de Nederlandse staat voor 5 miljard euro aan nieuwe schepen: twee onderzeebootbestrijdingsvaartuigen, vier luchtverdedigings- en commandofregatten, en twee bewapende onbemande boten.
Vanwege die afhankelijkheidsrelatie schoot de overheid deze maand nog Damen te hulp met 270 miljoen euro staatssteun. Door softwareproblemen (de ingenieurs kunnen nog niet goed overweg met nieuwe Franse software waarmee zij de bouwtekeningen ontwikkelen) kan de marinetak van het bedrijf zes marineschepen niet op tijd leveren aan Duitsland. De betalingen bleven daardoor uit, waarop het kabinet besloot te hulp te schieten.
Luister hieronder naar onze wetenschapspodcast Ondertussen in de kosmos. Kijk voor al onze podcasts op volkskrant.nl/podcasts.
Alles over wetenschap vindt u hier.
Geselecteerd door de redactie
Lees hier alle artikelen over dit thema
Source: Volkskrant