DEN HAAG - Richard de Mos wil nu eindelijk eens voor langere tijd wethouder worden. Daarover bestaat bij de partijleider van Hart voor Den Haag geen enkele twijfel. Het is nu of nooit, zegt hij vooruitblikkend op de gemeenteraadsverkiezingen. Maar daarvoor moet hij samenwerken met andere partijen, terwijl hij regelmatig met ze overhoop ligt. Hoe kijkt hij daar zelf naar? 'De koffie staat altijd klaar.'
De zomervakantie is in aantocht, maar een paar dagen na de laatste raadsvergadering heeft Richard de Mos het nog altijd razend druk. De Haagse politicus en, zoals hij zelf vaak zegt, bezig baasje vliegt in de laatste week voor het reces nog van hot naar her. Om zijn drukke agenda enigszins onder controle te houden is er een 'personal assistent vrijgespeeld', vertelt hij.
De Mos werkt met de blik gericht op de gemeenteraadsverkiezingen van 18 maart volgend jaar. Voor kiezers nog ver weg, maar voor Hart voor Den Haag belangrijker dan ooit. De voorbereidingen zijn in volle gang.
Ondertussen worstelt oud-wethouder De Mos met de gevolgen van de corruptiezaak die bijna vijf jaar voortsleepte en zijn leven op z’n kop zette. Onnodig, zo blijkt, want hij, twee partijgenoten en vijf ondernemers worden vrijgesproken van corruptie, ook in hoger beroep. Wel krijgt De Mos in hoger beroep een voorwaardelijke geldboete opgelegd voor het lekken van geheime informatie.
De zaak heeft diepe sporen getrokken en deze week stuurt hij een gepeperde open brief aan het college van burgemeester en wethouders waarin hij eerherstel eist. Hij kondigt aan naar de rechter te stappen, omdat de gemeente Den Haag geen excuses maakt, geen genoegdoening wil geven en niet wil reflecteren op het principe onschuldig tot het tegendeel is bewezen. De Staat der Nederlanden, en dus het Openbaar Ministerie (OM), heeft hij ook aansprakelijk gesteld.
Wat verwijt u de gemeente Den Haag?
'Ik vind dat de stad Den Haag mij beter had kunnen beschermen en dat heeft de gemeente niet gedaan.'
'Ze hadden mij juridische bijstand kunnen aanbieden en kunnen zeggen: we hebben als gemeente een heel team aan juristen. Wij staan je bij en als je dan schuldig bent bevonden gaan we kijken hoe we daarmee omgaan. Maar er is helemaal niks gekomen.
Ik ben juist kapot geframed, ook door partijen in dit stadhuis. Er is vanuit het stadhuis actief gelekt met foutieve informatie en ik ben met mijn partij ten onrechte uitgesloten van coalitiedeelname. Wij willen excuses voor hoe het gegaan is.
En er moet een reflectie komen, want dit kan iedereen overkomen. Hoe gaan we daar een volgende keer mee om? Ik was al veroordeeld voordat de rechtszaak goed en wel was begonnen.
Ook wil ik genoegdoening voor geleden schade en mijn advocaatkosten terug. Die kosten heb ik zelf moeten dragen.'
U wilt eigenlijk geld van de gemeente?
'Een genoegdoening is een wijze van geld, dat klopt. Ik heb mijn huis moeten verkopen. Ik ben mijn baan kwijt.'
'En u zegt: Richard de Mos moet ten onrechte op de blaren zitten. Ik ben tot twee keer toe vrij gesproken. En er zijn heel veel gemeenten die wethouders wel gewoon juridisch bijstaan.
We hebben onze mond vol van integer bestuur. Oud-waarnemend burgemeester Remkes zei bij zijn afscheid dat Den Haag een goed werkgever moet zijn. Nou, dat gold dan even niet voor Richard de Mos. Ik vind dat dit rechtgezet moet worden.'
In de wandelgangen is het verwijt te horen dat u de zaak gebruikt voor uw campagnestrijd, is dat zo?
'Dat kan ik weerleggen, want ik ben een jaar bezig geweest om het achter de schermen op te lossen en die kans is niet gegrepen.'
'Dat is mij niet te verwijten. Ik neem toch aan dat u begrijpt dat ik zes jaar lang ben achtervolgd en er een heksenjacht op mij is geweest? Als je googelt dan komen Richard de Mos en corruptie naar boven. De gemeente Den Haag voelt daar nul verantwoordelijkheid voor.'
Reactie gemeente Den Haag:
Het college ziet geen juridische basis voor een aansprakelijkheidstelling. Bovendien bestaat er in Den Haag voor een wethouder geen recht op vergoeding van de kosten in een strafproces, stelt het college.
Omdat de gemeente begrijpt dat de rechtszaak De Mos persoonlijk veel heeft gedaan en nog steeds doet, heeft het college aangegeven open te staan voor een gesprek. Maar daar is De Mos niet op ingegaan, zegt het college.
Wel hebben burgemeester Van Zanen, als voorzitter van de gemeenteraad, en D66-wethouder Robert van Asten, als leider van de grootste coalitiepartij, en dus niet namens het college, op uitnodiging van Hart voor Den Haag-raadslid Constant Martini een aantal maal informeel gesproken over de rechtszaak die de heer De Mos mogelijk wil aanspannen.
'De heer Van Asten heeft het college hierover in juni geïnformeerd. Het college ziet hierin voor zichzelf geen rol.'
De Mos en zijn partij laten het stadhuis afgelopen najaar schudden op z’n grondvesten. Een PvdA- en een CDA-raadslid stappen over naar Hart voor Den Haag. Gevolg is dat de coalitie geen meerderheid meer heeft en verder gaat als minderheidscollege.
Later sluit ook een VVD-raadslid, dat al eerder was afgesplitst van de liberalen, zich aan bij Hart voor Den Haag. De grootste partij in de stad groeit van negen naar twaalf zetels.
'Nee, die gesprekken zijn op een natuurlijke wijze ontstaan en vielen eigenlijk behoorlijk toevallig samen.
Zowel CDA'er Ismet Bingöl als PvdA'er Mairan Sewtahal ken ik al jaren. Ismet wilde in 2018 al bij ons op de kieslijst, maar koos toen toch voor het CDA. Ook met Mairan zijn in het verleden weleens gesprekken geweest, maar hij was toen nog niet rijp voor Hart voor Den Haag.
Voor beide raadsleden bleek dat zij bij hun partijen niks voor hun achterban konden betekenen. Ze liepen op tegen dichte deuren en toen hebben ze een weloverwogen keuze gemaakt.'
'Dat het college de meerderheid verloor heeft denk ik meer te maken met het gevoerde beleid dan met de persoon Richard de Mos.'
Maar het was voor u wel een prettige bijkomstigheid?
'Ja, dat zal ik niet ontkennen. Ik denk ook dat het voor de stad heel goed is dat Hart voor Den Haag wel met gezond verstand de stad wil besturen.'
Is de stad er wat mee opgeschoten?
'Ik denk dat de stad er op de langere termijn zeker wat mee opschiet. Heel veel Hagenezen zien dat Den Haag Den Haag niet meer is.
Ze lopen te hoop tegen de invoering van de zero-emissiezones, de toename van het aantal de explosies en het messenbezit onder jongeren. Dus ik denk dat het wel nodig is dat Hart voor Den Haag deze stad een beetje komt redden.'
'Ja, dat geloof ik best. Ik heb een boek geschreven over wat bij mij allemaal kwaad bloed gezet heeft gezet.
Maar ik denk dat mensen toch eerst bij zichzelf te rade moeten gaan over de koers van de partijen of over de koers van dit college. Er wordt zelden tot nooit geluisterd naar burgers. En burgers vertalen dat uiteindelijk in een stem op een andere partij.'
'Absoluut niet. De koffie staat altijd klaar voor iedereen. We willen met iedereen samenwerken en dat hebben we het afgelopen jaar ook heel veel gedaan.
Soms gebeurt het in de politiek dat mensen een andere keuze maken en zich aansluiten bij een andere partij. Daar moeten we niet te moeilijk over doen. Wij sluiten in elk geval geen enkele partij uit.'
'Jazeker en dat hoop ik ook. Ik hoop dat partijen voelen en zien dat de koffie altijd klaar staat. En dat we ook altijd helpen als wij plannen wel goed vinden. Er zijn heel veel plannen van dit minderheidscollege die zijn aangenomen met steun van de twaalf zetels van Hart voor Den Haag.
Mijn partij investeert de laatste weken en maanden enorm in contacten leggen met partijen en wethouders om te kijken waar we elkaar wel kunnen vinden. Dus wij willen graag samenwerken en dat moet ook.'
Vorige week zorgt De Mos voor irritatie, omdat hij zijn twijfels openlijk uitspreekt over de herbenoeming van burgemeester Jan van Zanen. De eerste ambtsperiode van Van Zanen loopt volgend jaar juli af en hij wil graag aan een tweede termijn beginnen.
De herbenoeming is een vertrouwelijke procedure, die door een vertrouwenscommissie achter gesloten deuren wordt voorbereidt. Maar dat weerhoudt Hart voor Den Haag er vorige week niet van om in een raadsvergadering te stellen dat de partij 'grote vraagtekens zet' bij Jan van Zanen.
'Laat ik eerst iets zeggen over de kwalificatie kwaad bloed. Er wordt altijd neurotisch gezegd dat er heel veel kwaad bloed is gezet door Hart voor Den Haag. Maar er wordt nooit gesproken over het feit dat er bij ons kwaad bloed is gezet door het hele proces.'
'Ja, maar hiervoor trekken anderen nooit het boetekleed aan. Ze zeggen nooit dat ik weleens een punt zou kunnen hebben, terwijl ik zes jaar kapot geframed ben. Dat zet heel veel kwaad bloed, maar ik zet mij daar ook overheen. Ondanks alles sta ik open voor samenwerking.
Dus laten we stoppen met elkaar zo de maat te nemen. We hebben verschillen van mening en volgens mij mag dat in een democratie, maar we moeten daar wel altijd het gesprek met elkaar over aangaan. Dat wil mijn partij en dat doen we op een volwassen manier.
Dan de burgemeester. Daar zetten wij oprecht vraagtekens bij. En volgens mij is dat ook genoegzaam bekend. We hebben twee moties van wantrouwen tegen hem ingediend.'
Over moties worden politieke debatten gevoerd, maar nu gaat het over de herbenoeming van de burgemeester, een vertrouwelijke procedure.
'Ik heb een stemverklaring gegeven bij een openbaar deel van de vergadering, namelijk bij het samenstellen van de vertrouwenscommissie. Wij hebben het volste recht om daar in het openbaar iets over te zeggen en dat hebben wij gedaan. Straks komt er vertrouwelijkheid op en dan zullen wij ons aan die vertrouwelijkheid houden.
Maar wij vinden gewoon dat de herbenoeming transparant zou moeten zijn. Wij gaan daarom vragen om een open en transparant debat. Dat zal veel beter zijn, want dan kan de burgemeester zich ook verdedigen.'
Is het wel eerlijk om de herbenoeming nu politiek te maken terwijl Nederland nou eenmaal geen gekozen burgemeester heeft?
'Is het eerlijk om de meest belangrijke man of vrouw van de stad te kiezen zonder dat de burgers weten hoe dat gaat? Wij vinden het heel moeilijk om te aanvaarden dat Nederland geen gekozen burgemeester heeft.
En ik denk dat de burgemeester mans genoeg is om te kunnen omgaan met bezwaren die er tegen hem zijn. Misschien kan hij daar ook nog wat van leren. Het is een goed betaalde job en ik heb altijd geleerd dat als je niet tegen de hitte kan, je ook niet in de keuken moet gaan staan.'
Even vooruitblikken op de verkiezingen, u gaat voor die vijftien zetels?
'Minimaal. Ik verwacht zelfs meer op een goede dag. Het is toch een voordeel als je een bekende Hagenaar bent, die nog regelmatig het openbaar vervoer pakt en op plekken komt waar veel mensen samenkomen.
Dan gaan de duimen omhoog van links tot rechts. Of dat nou het Statenkwartier is of de Schilderswijk. Mensen zeggen massaal Hart voor Den Haag te gaan stemmen. Dus ik hoop dat ze het niet alleen zeggen, maar ook gaan doen.'
Stel dat de verkiezingsuitslag of de coalitieonderhandelingen toch tegenvallen en u alsnog geen wethouder wordt. Wat betekent dat dan voor u persoonlijk?
'Nou voor mij persoonlijk is het wel de "nu of nooit campagne". We hebben denk ik goud in handen en de campagne staat klaar. We hebben aan de stad laten zien dat we recht overeind zijn gebleven en dat we hebben geknokt voor wat we waard zijn.
Voor mij persoonlijk is het nu wel de tijd om die stad te gaan besturen, het liefst voor acht of twintig jaar. Ik barst van de energie, maar het moet nu wel gebeuren.'
'Daar ga ik niet van uit. Ik ga ervan uit dat u volgend jaar tegenover een wethouder zit, waarschijnlijk met nog heel veel andere Hart voor Den Haag-wethouders in een college dat goed samenwerkt.'
Wat bedoelt u met nu of nooit?
'Voor mij persoonlijk betekent het dat als ik weer in de oppositie kom, ik mijn termijn als raadslid met veel vreugde en plezier zal afmaken. Maar of ik daarna dan nog een verkiezingscampagne zal trekken vanuit de oppositie, weet ik niet. Ik word ook een dagje ouder.
Het leven als raadslid heb ik nu heel lang en het werk doe ik met heel veel liefde en plezier. Maar het is voor mezelf nu wel zo dat ik de stad echt wil besturen. Dat doe je natuurlijk ook als oppositiepartij, maar dat doe je natuurlijk nog een beetje beter als je vanuit het college de stad kan besturen.
Ik en mijn partijgenoten zijn daar wel aan toe en ik hoop dat de stad daar ook aan toe is en kiezers op Hart voor Den Haag gaan stemmen.'
Source: Omroep West Den Haag