Een Utrechtse raadsvergadering liep donderdag uit op een schermutseling. Aanleiding was een weggestemde motie over Gaza. Burgemeester Sharon Dijksma wist de demonstranten buiten de raadszaal te krijgen. ‘Veel mensen weten niet dat een dergelijke verstoring een zeer ernstig strafbaar feit is.’
is regioverslaggever Zuid-Nederland van de Volkskrant.
Met één stem verschil verwierp de gemeenteraad van Utrecht donderdag in zijn laatste vergadering voor het zomerreces de motie ‘Utrechtse raad voor boycotbeleid tegen genocide’. Die riep Utrechtse instellingen op alle banden met Israël te verbreken wegens de situatie in Gaza. Na de nipte uitslag ontstond tumult op de publieke tribune waar pro-Palestina-betogers zaten, waarna burgemeester Sharon Dijksma de raadsvergadering stillegde.
Wat gebeurde er daarna?
‘Een deel van de aanwezigen op de publieke tribune werd heel boos en ging tussen raadsleden in staan, echt een intimiderende situatie. Daarop heb ik geprobeerd de mensen mee te nemen naar buiten om met hen te spreken. Dat is met veel vijven en zessen uiteindelijk gelukt.
‘Buiten merkte ik dat een gesprek eigenlijk helemaal niet mogelijk was, en dat veel mensen, niet iedereen, alleen maar bozer en agressiever werden. Ik besloot terug te gaan naar de vergadering, want we moesten nog het een en ander doen aan stemmingen. Daarop werd de ingang geblokkeerd en vielen er klappen. Niet bij mij. Men probeerde aan me te zitten en schreeuwde me op tien centimeter afstand toe, met een uitstraling van: hierna ga ik slaan. Ik ben uiteindelijk door de mensen om mij heen daar weggehaald.’
Is het aan een burgemeester om agressief publiek weg te krijgen uit een raadszaal?
‘Op zo’n moment is het gewoon intuïtie. Ze moeten eruit, dacht ik, maar ik wilde voorkomen dat de politie zou moeten optreden. Ik had één kans om ze zelf mee naar buiten te krijgen en dat is gelukt. Daar ben ik opgelucht over, want ik moet er niet aan denken wat anders de gevolgen waren geweest.’
Was u bang dat beelden zouden rondgaan van een minder zachtzinnig optredende politie in de Utrechtse raadszaal?
‘Natuurlijk was dat een naar beeld geweest en heel heftig voor iedereen in de raadszaal. Maar het probleem is ook, en dat weten heel veel mensen niet, dat het verstoren van een raadsvergadering een zeer ernstig strafbaar feit is. Daar kun je wel tot vier jaar voor in de gevangenis terechtkomen, omdat je feitelijk een democratisch proces verstoort. De wetgever denkt daar niet lichtvaardig over. De politie dus ook niet. Het was daarom in het belang van de actievoerders zelf om niet in die situatie terecht te komen.’
Wat vindt u van de zaak waar zij voor staan?
‘Wat er gaande is in Gaza is verschrikkelijk. Als een van de eerste in Nederland heeft onze gemeenteraad onomwonden gezegd dat daar een genocide plaatsvindt. Als je dan als actievoerder mijn raadsleden, ook degenen die vóór de motie hebben gestemd, zo bang maakt, dan moet je jezelf echt afvragen waar je mee bezig bent en hoe effectief dat is.
‘Ik snap de ontlading en boosheid na de teleurstelling over zo’n nipte uitkomst, maar je mag niet met intimidatie je zin doordrijven. Dat accepteer ik niet, daarin moeten we duidelijke grenzen stellen. Ik wil daar normerend in zijn.’
U bent tevens voorzitter van de Vereniging van Nederlandse Gemeenten. De laatste tijd is er vaker tumult op de publieke tribune bij een raadsvergadering, bijvoorbeeld rondom de voorgenomen komst van azc’s. Hoe gaan colleges en raden daarmee om?
‘Ik krijg heel veel steun van mijn collega’s momenteel. Natuurlijk hebben we het er onderling over. Wat betekent dit? Wat doet het met ons? Ik voel brede steun voor mijn aanpak van duidelijk zijn, grenzen stellen en normerend zijn. Uiteindelijk moeten wij de hoeders zijn van de democratie. Dat betekent: ruimte houden om met elkaar van mening te verschillen, maar op respectvolle, tolerante wijze.
‘Ik maak me hier wel veel zorgen over. Zoiets als donderdag hier in Utrecht is gebeurd, is niet normaal en we mogen het ook nooit normaal gaan vinden. Als je het democratisch proces op deze manier met intimidatie probeert te beïnvloeden, dan ben je op het verkeerde pad met elkaar. Wij in onze gemeenten en ook de politici in Den Haag moeten laten zien hoe het wel moet. Helaas mis ik dat goede voorbeeld regelmatig.’
Luister hieronder naar onze podcast ‘de Volkskrant Elke Dag’. Kijk voor al onze podcasts op volkskrant.nl/podcasts.
Geselecteerd door de redactie
Lees hier alle artikelen over dit thema
Source: Volkskrant