De Zwitserse voetbalster Alisha Lehmann dankt haar 16,8 miljoen volgers op Instagram niet zozeer aan haar fenomenale spel, maar eerder aan haar uiterlijk. Niks mis mee, zegt de Nederlandse Kerstin Casparij, die zelf ook actief is op Insta en TikTok. ‘Social media zijn een vak apart.’
is sportverslaggever van de Volkskrant en schrijft over voetbal en handbal.
De bal lijkt al prima te liggen, maar toch bukt Alisha Lehmann nog even voorover. De Zwitserse voetbalster neemt de tijd om hem een paar centimeter te verplaatsen en komt dan weer overeind. Ze neemt een aanloop en schiet de bal in de kruising.
Wedstrijdbeelden, fotoshoots, voetbaltrainingen en bikinireclames, op Lehmanns Instagram komt het allemaal voorbij, waarbij haar benen, billen en borsten regelmatig prominent in beeld zijn. Met die combinatie is de voetbalster succesvol op sociale media en roept ze tegelijkertijd discussie op. Is het verwerpelijk of slim dat vrouwen hun uiterlijk inzetten om geld te verdienen? Is het rolbevestigend of juist een teken van vrouwelijke kracht?
Bij Lehmann komt daar nog iets bij. Ze mag dan de meest gevolgde voetbalster ter wereld zijn, haar voetbalkwaliteiten zijn relatief bescheiden. Bij haar club Juventus en het Zwitserse nationale team zit ze vooral op de bank. Op het EK in haar geboorteland stond ze tot nu toe 17 minuten in het veld. Na de kwartfinale donderdag tegen wereldkampioen Spanje zit haar toernooi er waarschijnlijk op.
Toch heeft zij 16,8 miljoen volgers op Instagram, ruim drie keer zoveel als de Spaanse Alèxia Putellas en Aitana Bonmatí. De twee beste voetbalsters ter wereld komen samen niet verder dan vijf miljoen volgers. Het verschil met de mannen is opvallend. De meest gevolgde voetballers, zoals Ronaldo, Messi en Mbappé, zijn zonder uitzondering uitblinkers op het veld. In de top 10 van populairste Instagramvoetbalsters komt zeker de helft bij lange na niet in aanmerking voor het winnen van de Gouden Bal.
‘De meeste voetbalsters worden met de sport geen miljonair’, zegt de Nederlandse international Kerstin Casparij. ‘Als je via een andere weg meer geld kunt verdienen, kan ik dat alleen maar respecteren. Lehmann is al jaren actief op social media en dat is een vak apart. Ik heb veel bewondering voor hoe ze dat heeft opgebouwd.’
De steun komt uit enigszins onverwachte hoek, want de verdediger van Manchester City heeft zelf een behoorlijk ander online profiel. Casparij heeft met haar woordgrapjes na wedstrijden in Engeland in een paar jaar tijd een bescheiden cultstatus verworven. ‘We always deliverpool’, schrijft ze dan bijvoorbeeld na de Noord-Engelse derby.
Ondertussen deelt ze op Instagram (85 duizend volgers) en TikTok (32 duizend volgers) haar gedachten over hoe het is om ADHD te hebben, en is ze een voorvechter voor rechten van de lhbti-gemeenschap, waar ze zelf als lesbische vrouw deel van is.
Waar het aan de ene kant opvalt dat voetbalsters hun uiterlijk succesvol inzetten om geld te verdienen op sociale media, is er dus ook een andere kant die in het oog springt. Voetbalsters spreken zich meer dan gemiddeld uit over maatschappelijke onderwerpen die hun na aan het hart liggen. En Casparij heeft ontdekt dat ook daarmee geld te verdienen valt.
Met haar vriendin Ruth vertelt ze in een reclame voor datingapp Tinder hoe ze elkaar hebben ontmoet. ‘Full Time Lesbo’ staat er met grote roze letters op de Instagrampost.
‘Die tekst stond in de Tinderbio van Ruth’, lacht Casparij. ‘Zij is, ja, gewoon lekker vrouwelijk en ze wilde er zeker van zijn dat anderen op Tinder zeker wisten dat ze lesbisch is.’
Lehmann wordt inmiddels door grote merken benaderd. Casparij en haar vriendin namen zelf het initiatief om Tinder te polsen.
‘Ruth vond het grappig om iets met Tinder te doen’, legt ze uit. ‘Wij hebben elkaar via de app leren kennen, en we weten dat mensen zich daar vaak voor schamen. Wij hadden dat helemaal niet, dus hebben we mijn zaakwaarnemer gevraagd om Tinder een mailtje te sturen.’
Casparij maakt ook reclame voor Nintendo en reissite Elizawashere. Op Instagram kun je haar en haar vriendin zien zwemmen in het zwembad bij hun Griekse vakantiehuisje. ‘Ik ben zelf eerder met ze weggeweest en dat vond ik superfijn, dus heb ik een keer een berichtje gestuurd. Zo hebben we dat geregeld, en dan kan ik lekker op vakantie. Een brutaal mens heeft de halve wereld, zeggen ze toch altijd?’
Haar onlineleven kwam pas goed van de grond toen ze in 2022 in Engeland ging spelen. Vrouwenvoetbal is daar groter en veel clubs zijn zeer actief met het aantrekken van nieuwe sponsoren. Bij Manchester City zijn er volgens Casparij om de week bijeenkomsten met sponsoren die ‘heel graag heel veel’ willen doen met speelsters.
Het is bovendien gebruikelijk dat spelers zich sterk maken voor maatschappelijke kwesties. Zo is de Engelse international Lucy Bronze sinds kort ambassadeur van de National Autism Society. De verdediger van Chelsea weet sinds vier jaar dat ze autisme en ADHD heeft.
Omdat vrouwenvoetbal ook een emancipatoire beweging is, biedt de sport voor dit soort boodschappen sowieso een vruchtbare bodem. Voetbalbonden hebben vrouwenvoetbal decennialang genegeerd, waardoor het nooit dezelfde commerciële ontwikkeling heeft kunnen doormaken als mannenvoetbal. Mede daardoor is er een enorm verschil in salarissen, iets waarover Lehmann ook haar zegje heeft gedaan.
‘Na de training zeg ik vaak tegen Douglas dat het oneerlijk is’, zei ze in de tijd dat zij en haar toenmalige vriend Douglas Luiz allebei bij Juventus speelden. ‘We doen hetzelfde werk, maar hij verdient honderdduizend keer meer dan ik.’
Daar kwam voorspelbare kritiek op, want is de markt voor vrouwenvoetbal immers niet veel kleiner? Maar als Lehmann vervolgens met social media meer geld verdient buiten het veld dan erop, is het ook weer niet goed. Want neemt zij voetbal nog wel serieus? Waarom is het nodig om met make-up en gelakte nagels op het veld te staan?
‘Ik ben een vrouw, ik ben vrouwelijk en ik hou ervan om mijn nagels te doen’, antwoordt ze dan. Ze hoeft de bal bovendien nooit in te gooien. ‘Ik krijg altijd kritiek op dit soort dingen, maar het maakt me niet uit wat mensen zeggen.’
Casparij herkent het wel. Als zij na een slechte wedstrijd iets post, krijgt ze ook geregeld kritiek. Dan zou ze te veel bezig zijn met social media, ze zou beter beter iets harder kunnen gaan trainen.
‘Dat slaat natuurlijk helemaal nergens op’, zegt ze. ‘Voetbal is mijn werk en dat staat op één. Bij Lehmann zal dat ongetwijfeld ook zo zijn. Maar waarom zou je op een vrije dag geen campagne kunnen opnemen? Het is goed en leuk om even met iets anders bezig te zijn. Ik snap niet wat daar mis mee is.’
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant