Een Chinees passagiersvliegtuig en een vrachtvliegtuig hebben elkaar rakelings gemist boven Siberië. Het incident speelde zich begin juli af, maar kwam afgelopen week in het nieuws. Met slechts 90 meter hoogteverschil kwamen ze volgens luchtvaartexpert Joris Melkert "wel heel dichtbij".
Het incident tussen de Airbus A350 met zo'n driehonderd inzittenden van Air China en het vrachtvliegtuig van SF Airlines gebeurde in de vroege ochtend van 7 juli (lokale tijd). Het nieuws kwam pas een paar dagen later naar buiten via de Chinese krant South China Morning Post en de Italiaanse krant La Repubblica.
In beide cockpits ging vooraf het alarmsysteem af om te waarschuwen dat de vliegtuigen te dicht bij elkaar kwamen. Het gaat om het zogenoemde TCAS-alarm (traffic alert and collision avoidance system). De piloten van het vrachtvliegtuig zouden de luchtverkeersleiding hebben gewaarschuwd. De verkeersleiding zou vervolgens opdracht hebben gegeven om uit te wijken.
"Eerst krijg je een advies, ongeveer vijftig seconden voor een verwachte botsing", legt Melkert donderdag uit aan NU.nl. "Daarna volgt snel een opdracht." Hij schat in dat de waarschuwingstijd van die opdracht op die hoogte ongeveer 35 seconden was. Dat is "heel weinig tijd", zegt hij. Maar piloten worden hier wel op getraind.
Het probleem zou zijn ontstaan doordat het passagiersvliegtuig omhoogvloog. Hierdoor kwamen de vliegtuigen op ramkoers. Volgens de South China Morning Post is nog niet duidelijk waarom het passagiersvliegtuig dat deed. Er zou worden onderzocht of de Russische verkeersleiding daar opdracht toe gaf.
Volgens de Chinese krant zou uit de geluidsopname blijken dat er mogelijk communicatieproblemen waren tussen de Russische luchtverkeersleiding en het passagiersvliegtuig. "Stijgt u met toestemming of zonder toestemming? Bevestigt u dat alstublieft", zou in een opname te horen zijn. "Nee, dank u", volgde als antwoord.
Luchtvaartanalist Luk De Wilde vindt het niet gek als er sprake zou zijn geweest van miscommunicatie tussen de luchtverkeersleiding en de cockpit. Dat gebeurt volgens hem wel vaker in "landen waar men het Engels niet zo goed machtig is".
Überhaupt vindt De Wilde het incident "niet zo heel uitzonderlijk". Hij vermoedt dat elke piloot weleens zo'n waarschuwing heeft gehad: vanwege een berg of een ander vliegtuig. "Dit heeft nu de media gehaald, maar ik denk dat er ook voorvallen zijn die de media niet halen."
Melkert sluit zich daarbij aan. "Dat door de vliegtuigen zelf moet worden ingegrepen, komt helaas wel een paar keer per jaar voor." Dat is volgens hem ook niet gek met 100.000 vluchten per dag. Maar dat de vliegtuigen elkaar hier op ongeveer 90 meter misten, vindt hij wel heel krap.
Vliegtuigen leggen volgens Melkert iedere vier seconden een kilometer af. "Dat betekent dat het wel heel dichtbij gekomen is", zegt de luchtvaartexpert. "Gelukkig is het goed afgelopen, maar dit had niet mogen gebeuren."
Om dit soort botsingen te voorkomen is er dus het eerdergenoemde waarschuwingssysteem. Als vliegtuigen binnen een hoogte van 304 meter en een horizontale afstand van 9,3 kilometer van elkaar vliegen, gaat er een alarm af. Melkert omschrijft het als een soort damsteenvorm die om een vliegtuig heen zit. "Als die damsteentjes elkaar raken, spreken we al van een bijna-botsing."
Omdat vliegtuigen zo snel gaan, geven de alarmsystemen ook aan wat de piloten moeten doen. Op die manier wordt voorkomen dat de piloten bijvoorbeeld naar dezelfde kant uitwijken. "Dat systeem begint echt te roepen wat de piloot moet gaan doen, omdat de piloot dan niet meer de tijd heeft om zelf na te denken", zegt Melkert.
"Er was uiteraard een risico aanwezig", reflecteert De Wilde op het incident boven Siberië. Maar hij benadrukt dat het eigenlijk nooit misgaat als vliegtuigen op deze hoogte vliegen. De landing is de cruciale fase. "Crashes in volle vlucht komen bijna niet voor."
Source: Nu.nl algemeen