is politiek verslaggever van de Volkskrant. Hij schrijft over veiligheid, diplomatie en buitenlands beleid.
Donald Trump draait inzake Oekraïne, maar in hoeverre hij is bekeerd, valt te bezien.
Als we president Donald Trump mogen geloven, drukte zijn vrouw Melania hem met de neus op de feiten na zijn telefoontjes met Vladimir Poetin. Na het zoveelste ‘fijne gesprek’ reageerde zij sceptisch: ‘Ze hebben net weer een andere stad gebombardeerd.’
Trumps bereidheid om alsnog met een fors wapenpakket te komen, dat via Europese bondgenoten (die ervoor betalen) aan Oekraïne kan worden geleverd, is een opsteker. Oekraïne kan zich zonder Amerika’s geavanceerde wapens – defensieve én offensieve – niet goed verdedigen tegen de massale Russische invasie. Tegen de achtergrond van een president die kort geleden nog inzette op eenzijdige concessies aan Moskou en de vernedering van president Volodymyr Zelensky, is het een positieve draai.
Dat geldt niet voor het ‘ultimatum’ aan Rusland dat Trump tegelijkertijd aankondigde: Poetin krijgt maar liefst vijftig lange dagen (en nachten!) voordat hij zich aan een wapenstilstand moet committeren. Zo niet, volgen er zware ‘secundaire sancties’ tegen landen als China, die volop Russische olie zijn blijven kopen. Waarom vijftig dagen, waarin de bombardementen en de grondoffensieven maximaal geïntensiveerd kunnen worden? Is dat een ultimatum, of een kans voor Poetin om te zien hoever hij kan komen?
Dezelfde vragen hangen rond de wapenleveranties: uitstekend dat er alsnog meer Patriots richting Oekraïne gaan, en hopelijk snel, maar waarom hadden Europese landen dit maandenlange overleg met Washington nodig voordat ze hiertoe bereid waren?
En in hoeverre krijgt Oekraïne de kans dieper in Rusland wapen- en munitiefabrieken en militaire bases aan te grijpen? Dat is immers de effectiefste verdediging tegen massale Russische luchtaanvallen. Trump lijkt te twijfelen, Berlijn liet deze week weten géén Taurus-langeafstandsraketten te sturen.
Alles bij elkaar is sprake van een hoopvolle ontwikkeling, maar nog lang niet de gecombineerde maximaal militaire, politieke en economische druk die nodig is om Poetins calculaties over zijn oorlog te beïnvloeden. Dat komt niet alleen door de onzekere aard en duur van de wapenleveranties, maar ook door de loskoppeling van eventuele sancties. Die zware sancties zijn nu over de zomer getild – en er is scepsis alom of Trump dan wél zal doorzetten.
Europese leiders, en Navo-chef Mark Rutte voorop, zullen Trumps draai zien als beloning voor hun maandenlange diplomatieke inspanningen. Maar het is volgens Trump-fluisteraars vooral een ‘trumpiaanse bekering’ die meer voortvloeit uit gekwetste gevoelens dan uit inhoudelijke overtuiging. Dit is niet zijn oorlog, onderstreepte Trump maandag opnieuw. Trump draait, maar in hoeverre hij is bekeerd, valt nog te bezien.
Geen enkele reden dus voor de Europeanen om op hun lauweren te rusten. Ze blijven ook Russische olie kopen, hun onderdelen blijven opduiken in Russische raketten, het gat met de Russische wapenproductie blijft groeien, en hun angst voor escalatie blijft sterker dan het besef dat alleen tegenmacht Poetin kan stoppen.
De verantwoordelijkheid voor de afloop van de oorlog tegen Oekraïne rust steeds meer op Europese schouders, maar tot dusver zijn die, collectief en individueel, te smal om die te dragen. Des te belangrijker is het dat Trump nu aangeeft dat gezamenlijke Amerikaans-Europese druk op Moskou mogelijk blijft. Wachtend daarop blijft het Oekraïne dat vrij Europa verdedigt – en niet andersom.
In het Volkskrant Commentaar wordt het standpunt van de krant verwoord. Het komt tot stand na een discussie tussen de commentatoren en de hoofdredactie.
Geselecteerd door de redactie
Lees hier alle artikelen over dit thema
Source: Volkskrant