Voor het dragen van sandalen, of met blote voeten het strand opgaan: ’s zomers zien veel mensen hun nagels het liefst gelakt. Gelnagels zijn populair, maar brengen ook gezondheidsrisico’s met zich mee. Hoe ga je met veilig gelakte nagels de vakantie in?
Maike Pietersma-Alberts (43) begon met gellak toen ze op haar werk in het ziekenhuis de perfect verzorgde nagels van collega’s zag. ‘Normale nagellak bleef bij mij maar een paar dagen mooi, zeker met het vele handen wassen, maar gellak bleef weken zitten.’ Ze kocht online een set waarmee ze haar nagels thuis kon doen en begon ook nagels van bekenden te doen, wat uitmondde in een kleine klantenkring. ‘Vooral vlak voor vakanties was het druk.’
Maar op een ochtend in Italië werd ze wakker met een jeukende plek op haar oor. Binnen een week was haar gezicht opgezwollen. Slapen ging niet meer door de jeuk. Het bleek een acrylatenallergie, veroorzaakt door stoffen in haar nagelproducten.
Beter Leven
In de rubriek Beter Leven beantwoordt de Volkskrant, samen met experts, praktische vragen op het terrein van onder meer gezondheid, geld en duurzaamheid. Zelf een vraag voor deze rubriek? beterleven@volkskrant.nl
Met de opkomst van gelnagels zien dermatologen de laatste jaren een sterke stijging in allergieën voor acrylaten – met name Hema (hydroxyethylmethacrylaat). Dit kleine molecuul dringt makkelijk door de huid en kan zich binden aan lichaamseigen eiwitten, waarna het immuunsysteem alarm slaat. Wie allergisch wordt voor Hema, ontwikkelt vaak ook een overgevoeligheid voor andere acrylaten.
Sinds 2021 mogen producten met Hema binnen de EU alleen nog worden verkocht met een waarschuwing: uitsluitend voor professioneel gebruik. Toch zijn ze nog makkelijk verkrijgbaar. Nagelproducten vallen onder het toezicht van de Nederlandse Voedsel- en Warenautoriteit (NVWA). Woordvoerder Lex Benden: ‘De verkoop aan consumenten is niet verboden, maar de etikettering is verplicht. Omdat handhaving lastig is, hebben we met VWS een verzoek ingediend bij de Europese Commissie om dit aan te scherpen. Tot die tijd benadrukken we: zie je op een product ‘alleen voor professioneel gebruik’, gebruik het dan niet zelf. Die waarschuwing heeft niets te maken met kwaliteit, alleen met veiligheid.’
Hoewel iedereen risico loopt, vergroten vooral gellaksets voor thuis en goedkope salons de kans op een allergie. ‘Direct huidcontact met de producten, slechte ventilatie en lampen van lage kwaliteit die de stoffen onvoldoende uitharden, verhogen het risico op een allergische reactie aanzienlijk’, aldus dermatoloog Thomas Rustemeyer van het Amsterdam UMC. ‘Waar deze allergieën vroeger vooral voorkwamen bij schilders of tandtechnici, zien we ze nu vaker bij jonge vrouwen.’
Bij Pietersma-Alberts duurde het bijna twee jaar voordat duidelijk werd waar haar klachten vandaan kwamen. In Italië dacht men aan zonneallergie. Terug in Nederland kreeg ze antibiotica en prednison voor een vermeende huidinfectie. Soms ging het beter, maar de klachten bleven terugkomen. ‘Pas toen mijn vingers opzwollen na het lakken van mijn nagels, begon ik het te vermoeden. Toen ik de lak eraf haalde, werd de zwelling iets minder.’ Ze vroeg specifiek om een acrylatenallergietest en daarbij was het bingo.
Rustemeyer: ‘Zo’n allergie gaat nooit meer over. En het heeft gevolgen die veel mensen niet kennen: acrylaten zitten ook in pacemakers, kunstgewrichten en tandmaterialen. Als je daar allergisch voor bent, kan dat toekomstige behandelingen ernstig bemoeilijken.’
Salons adverteren steeds vaker met termen als ‘Hema-vrij’ of ‘hypoallergeen’, maar dat betekent lang niet altijd dat een product veilig is. Rustemeyer: ‘Vaak worden vergelijkbare stoffen gebruikt die net zo sterk kunnen reageren. Als de lak niet goed uithardt of op de huid komt, blijft het risico bestaan.’
Daarnaast wijzen studies uit dat intensief gebruik van gelnagels schade aan de nagelplaat kan veroorzaken, zoals verdunning of loslaten. Ruim een kwart van de gebruikers ervaart dit. Ook het gebruik van UV-lampen baart zorgen. Een onderzoek uit 2023 gepubliceerd in Nature Communications laat zien dat het UV-A licht van deze lampen DNA-schade kan veroorzaken. In het lab werden veranderingen gezien die vergelijkbaar zijn met schade door zonlicht of zonnebanken. Er zijn ook gevallen bekend van vrouwen die mogelijk huidkanker ontwikkelden door langdurig gebruik van nagellampen. Omdat deze apparaten nog relatief nieuw zijn, ontbreekt grootschalig onderzoek bij echte gebruikers. KWF Kankerbestrijding adviseert daarom om UV-lampen zo min mogelijk te gebruiken.
Wie toch graag gelnagels wil, doet er goed aan naar een professionele salon te gaan, zegt Rustemeyer. De titel ‘nagelstylist’ is in Nederland niet wettelijk beschermd. Wie kiest voor een stylist die is aangesloten bij het Nail Register – het enige onafhankelijke register voor nagelstylisten in Nederland – weet dat deze beschikt over de juiste papieren en regelmatige bijscholing.
‘De risico’s voor consumenten die hun nagels laten behandelen door ongeschoolde of niet-geregistreerde stylisten worden vaak onderschat. Het belangrijkste probleem is het gebrek aan kennis en ervaring. Stylisten zonder goede opleiding hebben vaak geen inzicht in anatomie, hygiëne, productveiligheid en correcte technieken, waardoor ze sneller fouten maken die schadelijk kunnen zijn voor de gezondheid. Hierdoor kunnen bijvoorbeeld allergieën, chemische brandwonden of infecties ontstaan’, stelt een woordvoerder van het Nail Register.
In de praktijk ziet de organisatie regelmatig dat salons werken met onveilige producten, zoals gels met hoge concentraties Hema. ‘Het is verstandig om vragen te stellen over de gebruikte producten en de juiste diploma’s en keurmerken, en niet alleen af te gaan op mooie foto’s op sociale media.’
Pietersma-Alberts hoopt dat er meer bewustzijn komt over de risico’s van gelnagels. ‘Ik dacht: mij overkomt dit niet, ik ben nergens allergisch voor. Maar nu kan ik geen implantaat of kunstknie meer verdragen, mocht dit in de toekomst nodig zijn. Dat is een zorg. Mijn gezondheid is me nu meer waard dan mooie nagels – al is het wel fijn dat sinds ik ben gestopt met gelnagels mijn nagels weer een stuk sterker zijn geworden.’
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant