Misschien wel het meest fascinerende aspect van Tim Mayers verkiezingsprogramma als kandidaat voor het FIA-voorzitterschap is hoe sterk het lijkt op dat van de huidige voorzitter, Mohammed Ben Sulayem, vier jaar geleden. Mayer gaf dat impliciet toe tijdens een persconferentie voorafgaand aan de Grand Prix van Groot-Brittannië, waar hij zijn plannen toelichtte. "Mohammed Ben Sulayem voerde campagne met goede ideeën: meerwaarde voor kleinere clubs, transparantie, hervormingen", zei Mayer. "De boodschap was juist, de uitvoering is mislukt. In plaats van hervorming hebben we een show gekregen."
Volgens Mayer heeft het bewind van Ben Sulayem zich gebaseerd op "toneelspel" om "de illusie van vooruitgang" te creëren. Hij ging zelfs zo ver om de financiële ommekeer van de federatie – een van de grootste troeven van de huidige voorzitter – als een schijnvertoning te omschrijven. Dat laatste is een zaak waar forensische accountants zich wellicht over moeten buigen. Als deze twee kandidaten al iets van een yin-en-yang-relatie hebben, dan is die in elk geval niet in evenwicht. De FIA-voorzittersverkiezing is in essentie een spel van aantallen en Ben Sulayem heeft er altijd voor gezorgd dat de rekensom in zijn voordeel uitpakt.
De eerste zet in dit spel is dat een kandidaat een wereldwijd draagvlak moet aantonen via zijn team (de zogenoemde 'lijst') van andere FIA-leden die hem exclusief steunen: een potentiële voorzitter van de senaat, een vicevoorzitter, zeven vicevoorzitters voor sport en een vicevoorzitter voor auto's, mobiliteit en toerisme. Van de sport-vicevoorzitters moeten er twee uit Europa komen en telkens één uit Afrika, Oceanië, Noord-Amerika, Zuid-Amerika, het Midden-Oosten en Noord-Afrika.
Een zittende voorzitter kan dus effectief tegenstand blokkeren door de volledige steun van één regio veilig te stellen. Toen David Ward in 2013 zijn poging om Jean Todt uit te dagen opgaf, was dat omdat 11 van de 12 Noord-Amerikaanse autoclubs hun steun al aan Todt hadden toegezegd.
Als aan deze vereisten is voldaan, draait het in de daadwerkelijke verkiezing om stemmen. De FIA heeft 245 lidorganisaties uit 149 landen; elk land beschikt over 24 stemmen, al worden die verdeeld tussen mobiliteitsclubs en sportclubs. Aangezien die verhouding per land verschilt, hebben sommige landen meer stemgewicht dan andere.
Intussen is het duidelijk geworden dat de vermeende kandidatuur van Carlos Sainz Sr. nooit serieus bedoeld was – hij fungeerde als een zogeheten 'stalking horse', een politieke term ontleend aan de jacht, waarbij een ander dier wordt gebruikt om ongezien dichter bij het doelwit te komen.
Carlos Sainz Sr. besloot uiteindelijk niet om zich kandidaat te stellen.
Foto door: Glenn Dunbar / Motorsport Images
Studenten van de politieke geschiedenis zullen zich misschien de nadagen herinneren van Margaret Thatchers premierschap in het Verenigd Koninkrijk. In 1989 daagde een weinig bekende Lagerhuis-afgevaardigde, de 69-jarige Anthony Meyer, haar uit in een leiderschapsverkiezing. Zoals verwacht verloor hij – maar genoeg partijleden stemden op Meyer of onthielden zich van stemming om oppositie tegen Thatcher te laten samenkomen en aan kracht te winnen. Nog geen jaar later was ze weg.
De ontwikkelingen rond de FIA-voorzittersverkiezing zouden op een vergelijkbare manier geïnterpreteerd kunnen worden. Door aan te kondigen dat hij overwoog zich kandidaat te stellen, fungeerde Carlos Sainz als een soort barometer voor het niveau van oppositie tegen het huidige regime. Hij dwong de zittende president er ook toe om ten minste een deel van zijn kaarten op tafel te leggen, in de vorm van een steunbetuiging van een aanzienlijk aantal nationale automobielclubs – voornamelijk, zoals opvalt, Spaanstalige clubs.
Mayer zelf zegt dat er geen enkele link is tussen zijn kandidatuur en die van Sainz, die uiteindelijk afhaakte. Maar door daadwerkelijk te verklaren dat hij zich kandidaat stelt en een manifest te presenteren – in plaats van alleen te zeggen dat hij erover nadenkt – heeft Mayer slechts één publieke stap meer gezet dan Sainz. Wat hij nu moet doen, is zijn 'lijst' samenstellen en vervolgens door de recent aangenomen selectieprocedure gaan, die door de FIA-ledenvergadering deze zomer werd goedgekeurd. Die procedure beoordeelt onder meer de "professionele integriteit" van kandidaten.
Tot nu toe heeft Mayer nog geen andere leden van zijn team bekendgemaakt, al wordt er gesproken over Robert Reid – de voormalig rallynavigator die op de vooravond van de Grand Prix van Bahrein zijn functie als vicevoorzitter voor sport onder Ben Sulayem neerlegde. David Richards, voorzitter van Motorsport UK en ooit een uitgesproken supporter van Ben Sulayem maar inmiddels een van diens felste critici, werd tijdens Mayers persconferentie ook genoemd als adviseur. "Ik heb het voorrecht om advies te krijgen van mensen op het hoogste niveau over wat we moeten doen", zei Mayer. "De presidentiële lijst… daar zijn nog een paar open plekken op. We hebben geprobeerd deze campagne onder de radar te houden. Dat moesten we ook wel doen. Er is geen geheim in de autosport of mobiliteit. Dus als we met mensen praten, zou dat ook geen geheim zijn."
Tim Mayer moet zich nu richten op het samenstellen van zijn 'lijst'.
Foto door: Clive Mason/Getty Images
Mayer verwees ook naar voormalig FIA-CEO Natalie Robyn, die in 2024 na een zeer korte ambtstermijn vertrok. Hij zei dat hij haar "morgen nog terug zou nemen".
Tot nu toe heeft Mayer zich gepresenteerd als een opvallende en goed citeerbare stem voor het anti-Ben Sulayem-kamp, waarbij hij het huidige bestuur zelfs omschreef als een "schrikbewind". Een opvallende woordkeuze, aangezien deze term afkomstig is uit een gewelddadige fase van de Franse Revolutie – en het FIA-hoofdkwartier zich bevindt aan de Place de la Concorde, waar koning Lodewijk XVI en Marie Antoinette in 1793 werden onthoofd.
Maar om te slagen in wat in essentie een rekensom is, zal Mayer meer moeten doen dan alleen scherpe kritiek uiten op de zittende president. Een belangrijk aspect van de FIA dat velen onderschatten, is dat de Formule 1 en autosport slechts een fractie uitmaken van de totale activiteiten van de organisatie. De lidclubs hebben hun eigen agenda's en prioriteiten en het verkiezingsproces is daarom in de kern transactioneel: wat kan of zal de president voor hen betekenen?
Dit is het voornaamste strijdtoneel voor Mayer – en dat beseft hij. "Het is op dit moment heel belangrijk voor de lidclubs dat zij de meerwaarde zien, dat ze het gevoel hebben dat ze iets terugkrijgen", zei hij. "Om eerlijk te zijn: Mohammed is er behoorlijk goed in geweest om aan hen uit te leggen wat hij voor ze doet. Maar hij moet dat van boven tot onder doen – niet slechts hier en daar, bij een paar clubs. Het moet organisatiebreed zijn." Wat Mayer moet doen om de verkiezing te winnen, is de clubs overtuigen dat zij – in zijn woorden – "meer waarde kunnen krijgen dan ze nu krijgen". Uiteindelijk draait alles om de rekensom.
Source: Motorsport