Sinds het ingaan van zijn tweede termijn als president is Donald Trump 180 graden gedraaid in zijn houding ten aanzien van de Russische president Vladimir Poetin. Een tijdlijn aan de hand van negen uitspraken.
Een van de grote verkiezingsbeloftes van Trump is dat hij zowel de oorlog in Oekraïne als die in Gaza binnen 24 uur na zijn inauguratie zal beëindigen. Trump zet zijn uitspraak kracht bij door meermaals te wijzen op de goede band die hij heeft tijdens zijn eerste ambtstermijn heeft opgebouwd met Poetin. In die tijd onderhouden de twee warme banden. Zo is Trump lovend over de Russische president, die hij omschrijft als ‘een sterke leider’.
Maar Trump slaagt er niet in om een snelle vrede te bewerkstelligen. Achteraf zou hij zeggen dat die opmerking sarcastisch was bedoeld. ‘Het is een stuk lastiger dan je zou denken’, antwoordt hij wanneer een journalist er tijdens de Navo-top naar vraagt.
Trump belt op 12 februari anderhalf uur lang met de Russische president – het eerste gesprek tussen een zittende Amerikaanse president en Poetin sinds het begin van de Russische invasie van Oekraïne. Na afloop spreekt Trump op Truth Social van een ‘lang en zeer productief’ gesprek.
‘We hebben afgesproken om zeer nauw samen te werken, onder andere door elkaars landen te bezoeken. We hebben ook afgesproken om onze respectievelijke teams onmiddellijk onderhandelingen te laten starten’, aldus de Amerikaanse president. Pas na het gesprek met Poetin belde Trump met de Oekraïense president Volodymyr Zelensky over de weg naar vrede.
Tijdens het dramatisch verlopen bezoek van Zelensky aan het Witte Huis wordt Trump door een journalist gevraagd naar de mogelijkheid dat Rusland een nog overeen te komen bestand schendt. ‘Ze [Rusland, red.] hebben het geschonden onder Biden, omdat ze hem niet respecteerden. Ze respecteerden Obama niet’, reageert Trump.
‘Mij respecteren ze. Ik zeg het je: Poetin heeft heel wat meegemaakt met mij. Hij onderging een nep-heksenjacht waarin ze hem en Rusland hebben gebruikt.’ Met die laatste uitspraak doelt de Amerikaanse president op het onderzoek dat werd ingesteld naar mogelijke banden tussen de Trump-campagne en Rusland tijdens de Amerikaanse verkiezingen in 2016.
Kort na een grootschalige Russische drone- en raketaanval op Oekraïne staat Trump de pers te woord in het Oval Office. Daar werpt hij op dat hij mogelijk ‘makkelijker’ samenwerkt met Rusland dan met Oekraïne. Hij voegt eraan toe dat Poetin ‘een einde wil maken aan de oorlog’.
‘Ik geloof hem’, antwoordt Trump op de vraag of hij gelooft dat Poetin echt vrede wil. ‘Om eerlijk te zijn, vind ik het moeilijker om met Oekraïne te onderhandelen.’ Trump zegt dat hij ‘altijd een goede relatie’ heeft onderhouden met de Russische president, en dat Poetin doet ‘wat ieder ander zou doen’.
In gesprek met journalisten aan boord van regeringsvliegtuig Air Force One spreekt Trump het vertrouwen uit dat Poetin een eventueel bestand met Oekraïne zou naleven. ‘Ik denk niet dat hij op zijn woord terugkomt. Ik ken hem al heel lang. We hebben altijd goed met elkaar kunnen opschieten.’
Diezelfde dag worden ook enkele scheurtjes zichtbaar in de relatie tussen Trump en Poetin. Tegen NBC News zegt Trump ‘erg boos’ te zijn op de Russische president, nadat laatstgenoemde de legitimiteit van Zelensky’s presidentschap in twijfel had getrokken. Ook dreigt hij met secundaire importtarieven op Russische olie als Rusland zich niet blijft inspannen voor het vredesproces.
Wanneer in de Oekraïense hoofdstad Kyiv zeker negen doden en tientallen gewonden vallen na Russische luchtaanvallen, reageert Trump op Truth Social in de meest felle bewoordingen tot dan toe. ‘Ik ben niet blij met de Russische aanvallen op KYIV. Niet nodig en slechte timing. Vladimir, STOP!’
De Amerikaanse president dringt er bij Poetin op aan dat hij overeenstemming bereikt over een vrede met Oekraïne. ‘Wekelijks sterven vijfduizend militairen. Laten we ervoor zorgen dat er een vredesovereenkomst komt.’
Een maand nadat Trump openlijk kritiek heeft geuit op de Russische luchtaanvallen op Oekraïne, ontsteekt hij op Truth Social in woede. Rusland heeft dan net een grootschalige nachtelijke aanval uitgevoerd, met honderden drones en tientallen kruisraketten. Veertien mensen worden daarbij gedood.
‘Ik heb altijd een zeer goede relatie gehad met Vladimir Poetin, maar er is iets met hem gebeurd’, schrijft Trump op Truth Social. ‘Hij is helemaal GEK geworden!’ Het Kremlin zal de uitspraken later afdoen als ‘emotionele overbelasting’ van de Amerikaanse president.
Trumps geduld met Poetin begint deze maand op te raken. De Russische president traineert alle pogingen om een staakt-het-vuren met Oekraïne te bewerkstelligen, tot ergernis van Trump, die steeds meer hint op nieuwe sancties tegen Rusland.
‘Als je echt de waarheid wilt weten: we krijgen een hele hoop bullshit over ons uitgestort door Poetin’, zegt Trump tegen journalisten. ‘Hij doet de hele tijd heel vriendelijk tegen ons, maar uiteindelijk blijkt het allemaal niets te betekenen.’
Een half jaar zijn inauguratie is Trump uitgepraat met Vladimir Poetin. Oekraïne krijgt ‘de beste wapens ter wereld’, belooft de Amerikaanse president tijdens een ontmoeting met Navo-chef Mark Rutte in het Witte Huis. Europese Navo-lidstaten betalen daarvoor. Trumps geduld is op. ‘Mijn gesprekken met hem zijn heel aangenaam, en vervolgens gaan ’s nachts de raketten af.’
Bovendien stelt Trump de Russische president een ultimatum: als Poetin binnen vijftig dagen zijn handtekening nog niet heeft gezet onder een vredesverdrag, dan volgen er ‘heel zware heffingen’ voor de Russen. Trump zegt ‘heel ongelukkig’ te zijn over de houding van het Kremlin. ‘Ik had tot vier keer toe het gevoel dat we een deal hadden. Maar het bleef maar doorgaan’, doelt hij op de Russische aanvallen op Oekraïne.
Luister hieronder naar onze podcast de Volkskrant Elke Dag. Kijk voor al onze podcasts op volkskrant.nl/podcasts.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant