is journalist en columnist van de Volkskrant, gespecialiseerd in financieel-economische onderwerpen.
Een van de standaardregels van de economie is dat het dak moet worden gerepareerd als de zon schijnt. In goede tijden moeten overheden spaarpotjes creëren voor slechte tijden. Dat heet anticyclisch begrotingsbeleid.
Overheden brengen in periodes van hoogconjunctuur de uitgaven terug en verhogen de belastingen, zodat een overschot op de begroting resteert. Hiermee voorkomen ze dat de economie oververhit raakt en de inflatie wordt opgejaagd.
Bij laagconjuctuur moet de overheid de uitgaven juist opvoeren en de belastingen verlagen, zodat de onderbesteding niet verergert en een crisis met deflatie ontstaat. Dat betekent dat meer mag (eigenlijk moet) worden uitgegeven dan er binnenkomt. De economie moet een duwtje in de rug krijgen.
Met vallen en opstaan proberen overheden als de Nederlandse en Duitse zich hieraan te houden. Dat valt niet mee. Bezuinigen is ook in goede tijden niet erg populair en geen verkiezingswinnaar.
Misschien hoeft er ook niet te worden bezuinigd. Zo viert Italië dit jaar een uniek jubileum. Het land had in 1925 voor het laatst een begrotingsoverschot. Al honderd jaar geeft de Italiaanse overheid meer uit dan er binnenkomt. Gek genoeg bestaat het land nog altijd. Het is welvarend en mag meedoen met de grote jongens van de G7. Het wordt een ‘miracolo economico’ genoemd, een economisch wonder.
Dat is niet te danken aan stabiel politiek beleid, want het land verslijt sneller regeringen dan Ajax coaches. Sinds de Tweede Wereldoorlog alleen al 69. Sinds het uitroepen van de Italiaanse staat in 1861 maar liefst 133, waarvan er een 23 jaar regeerde: de regering van Benito Mussolini. De huidige regering van Meloni regeert inmiddels 2 jaar en negen maanden. Het is de op acht na langste regering in 164 jaar.
Lang zittende en stabiele regeringen zijn niet nodig om de economie draaiende te houden. Sinds de eurocrisis stabiliseert de staatsschuld zich op 134 procent van het bbp, aldus een onderzoek van Deutsche Bank. ‘Sinds die tijd zijn de schulden van Groot-Brittannië, Frankrijk en de USA gestegen met respectievelijk 14 procentpunt, 17 procentpunt en 21 procentpunt gestegen tot 101, 113 en 121 procent van het bbp.’
In absolute getallen is de staatsschuld van Italië enorm. Die is 3.000 miljard euro, waar het land bij de huidige rentestand (3,5 procent) 100 miljard rente over moet betalen. Maar Italië heeft een primair begrotingsoverschot – een overschot voor aflossing en rente op de staatsschuld – in 27 van de laatste 33 jaar. Dat heeft de politieke stabiliteit niet geholpen, maar heeft er niet toe geleid dat de schuld verder uit de hand is gelopen.
Deutsche Bank concludeert dat Italië er nu economisch beter voor staat dan Frankrijk qua overheidsfinanciën, investeringsklimaat en groeivooruitzichten. Le Tricolore in Parijs zou halfstok moeten hangen. In Rome kan Il Tricolore in top worden gehesen voor het jubileum van honderdjarig begrotingstekort.
In Italië schijnt al honderd jaar de zon en doet het dak er niet toe.
Columnisten hebben de vrijheid hun mening te geven en hoeven zich niet te houden aan de journalistieke regels voor objectiviteit. Lees hier onze richtlijnen.
Geen column meer missen?
Volg uw favoriete columnisten via de app.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant