Ongeveer 300.000 mensen in Nederland krijgen middelen om hun ADHD onder controle te houden. Dat is bijna vier keer zoveel als in 2006, meldt statistiekbureau CBS maandag. In de leeftijdscategorie 25 tot 35 jaar gaat het zelfs om een vertienvoudiging.
Het aantal gebruikers in die leeftijdsgroep steeg van bijna 6.000 in 2006 tot bijna 62.000 in 2023. Als je inzoomt op het eerste deel van die groep, de 20-tot-25-jarigen, valt op dat het gebruik steeg van bijna 4.000 tot bijna 38.000 mensen.
Zoals in onderstaande grafiek te zien is, worden de middelen nog steeds vaker aan mannen voorgeschreven dan aan vrouwen, maar het onderlinge verschil wordt kleiner. Het aantal mannen dat ADHD-middelen gebruikt is meer dan verdubbeld, bij vrouwen is het bijna verzesvoudigd.
"Dit zegt op zich niet dat medicatie te veel wordt voorgeschreven", zegt hoogleraar psychiatrie Jan Buitelaar (Radboudumc) tegen NU.nl over de toename. Volgens hem betekent het vooral dat er sprake is van een verschuiving naar de volwassen leeftijd.
"Twintig à dertig jaar geleden zagen we ADHD vooral als probleem van kinderen en jongeren", zegt Buitelaar. In de loop der tijd is dat veranderd en wordt het ook herkend bij volwassen. "En kinderen die ouder worden blijven problemen houden." Een deel van de mensen kreeg de medicijnen op kinderleeftijd en slikt deze door. "Net als bij andere aandoeningen, zoals diabetes en hart- en vaatziekten."
De hoogleraar wijst erop dat ongeveer 25 procent van de toename komt door nieuwe behandelingen met medicatie op latere leeftijd. Vooral bij vrouwen wordt ADHD volgens hem vaak pas later herkend. "Het roept natuurlijk wel de vraag op waarom de diagnose niet eerder gesteld is", zegt Buitelaar daarover. "Waren er vroeger geen problemen?"
"Bij vrouwen trokken leerkrachten minder vaak aan de bel", zegt CBS-onderzoeker Hovius. Dat komt misschien door de manier waarop ADHD zich bij hen uit.
Buitelaar ziet nog meer mogelijke verklaringen voor de toename. Zo kan het zijn dat mensen pas op latere leeftijd last krijgen van ADHD, als hun levensomstandigheden veranderen. Een andere mogelijkheid is dat ADHD toch nog op latere leeftijd ontstaat.
"Medicatie is overigens niet de enige behandeling", benadrukt Buitelaar. Zo worden er steeds vaker gedragstrainingen gevolgd en worden voeding, slaap en beweging vaker aangepast. Daarnaast is er meer aandacht voor de omgeving. "ADHD-kenmerken zijn sterk biologisch of genetisch bepaald. Maar of je er last van krijgt en minder goed gaat functioneren, ligt heel erg aan de omgeving."
Buitelaar zegt dat mensen met ADHD ook bepaalde kwaliteiten kunnen hebben. "Er zijn dingen waar ze even goed of misschien beter in zijn dan anderen." Volgens hem is daar de laatste tijd meer aandacht voor.
Source: Nu.nl algemeen