Het akkoord met Israël dat EU-buitenlandchef Kaja Kallas donderdag aankondigde moet een begin zijn, geen eindpunt.
Al snel na 7 oktober 2023 werd duidelijk dat Israël excessief geweld gebruikte tegen de bevolking van Gaza. In februari 2024 vroegen Spanje en Ierland om een onderzoek naar het Associatieverdrag tussen Israël en de Europese Unie, dat bepaalt dat beide partijen de mensenrechten moeten eerbiedigen. Toch kostte het de EU anderhalf jaar om de eerste stappen te ondernemen.
Afgelopen donderdag kondigde EU-buitenlandchef Kaja Kallas een akkoord met Israël aan. Israël ging akkoord met de toelating van een ‘substantiële’ hoeveelheid hulp, nadat de EU dreigde het Associatieverdrag, dat belangrijke handelsvoordelen biedt, op te schorten.
De komende dagen en weken moet blijken wat er van deze overeenkomst terechtkomt. Zondag was er weinig van te merken, en vielen tien doden in een vluchtelingenkamp waar mensen hun jerrycan met water wilden vullen. Maar als het akkoord werkt, is het goed nieuws voor de Gazanen, die al maandenlang zijn uitgehongerd en uitgeput. Het is eveneens een goede zaak dat de hulp zal worden verdeeld via de Verenigde Naties en lokale partijen. De afgelopen maanden schakelde Israël daarvoor de Amerikaans-Israëlische Gaza Humanitarian Foundation (GHF) in. De hulp van de GHF schoot ernstig tekort en de distributie verliep zo chaotisch dat er naar schatting honderden doden vielen. Bovendien is het onaanvaardbaar om onafhankelijke internationale hulpverleners te vervangen door een organisatie die gelieerd is aan een van de oorlogvoerende partijen, Israël. Op die manier wordt hulp als een wapen in de oorlog ingezet.
Als er meer hulp naar Gaza gaat, is dat een diplomatiek succes voor Kallas en ook voor minister van Buitenlandse Zaken Caspar Veldkamp, die in mei het initiatief nam voor een onderzoek naar de vraag of Israël de mensenrechten naleefde zoals in het Associatieverdrag is bepaald. In dat geval blijkt dat druk uitoefenen door de EU werkt. Israël deed concessies nadat de EU dreigde handelsvoordelen op te schorten.
Hoe dan ook kunnen er kritische kanttekeningen bij het akkoord worden gemaakt. Door de onderlinge verdeeldheid van de lidstaten komt het te laat. Het tempo van de lidstaten staat in geen verhouding tot het drama in Gaza. Het is ook te weinig. Volgens de EU zullen er dagelijks minstens 160 vrachtwagens naar Gaza rijden, maar voor de oorlog waren dat er 500. Het akkoord moet daarom een beginpunt zijn, geen eindpunt.
De EU moet Israël onder druk blijven zetten om meer hulp toe te laten, zodat de Gazanen voldoende voedsel, brandstof en andere basisbenodigdheden hebben. Bovendien moet zij Israël duidelijk maken dat de oorlog zo snel mogelijk beëindigd moet worden en dat de vorige week uitgelekte plannen voor een etnische zuivering van Gaza niet acceptabel zijn. Als Israël vasthoudt aan zijn politiek van genocidaal geweld en etnische zuivering, moet de EU sancties treffen, zoals het opschorten van de handelsvoordelen uit het Associatieverdrag en het staken van wapenleveranties.
In het Volkskrant Commentaar wordt het standpunt van de krant verwoord. Het komt tot stand na een discussie tussen de commentatoren en de hoofdredactie.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant