Soehayla Halouchi
redacteur Buitenland
Daisy Mohr
correspondent Midden-Oosten
Soehayla Halouchi
redacteur Buitenland
Daisy Mohr
correspondent Midden-Oosten
Riyad, de hoofdstad van Saudi-Arabië, vormt de laatste jaren het decor voor weelderige internationale en koninklijke evenementen en torenhoge kantoren van consultancybedrijven. Maar het is ook de stad waar de studio van kunstenares Sara Al-Namlah gevestigd is.
Zij is een van de eerste Saoedische vrouwen die afstudeerden in druktechniek. In haar werk wil ze een authentieke weergave geven van haar culturele erfgoed.
Ze is niet de enige. De afgelopen jaren zijn vrouwen in Saoedi-Arabië niet alleen actiever geworden in de culturele sector, maar hebben ze ook hun intrede gedaan in domeinen als technologie, wetenschap en engineering.
Correspondent Daisy Mohr liep een dag mee met Saudische kunstenares Sara Al-Namlah.
Al-Namlah's verhaal staat symbool voor een grote verschuiving in Saudi-Arabië. In de afgelopen vijf jaar is met name in de grote steden veel veranderd voor vrouwen. De participatie van vrouwen op de werkvloer steeg van 17 procent in 2017 naar 35 procent in 2022. Ook het aandeel van vrouwen op universiteiten in Saudi-Arabië stijgt aanzienlijk, juist in de studierichting wetenschap en technologie.
Een derde van de afgestudeerden in dat vakgebied is vrouw. Dat is iets meer dan in Nederland, volgens cijfers van de Wereldbank.
Die veranderingen hebben te maken met overheidsinitiatieven die erop gericht zijn vrouwen een sterkere positie in de samenleving te geven. Ze passen binnen het ambitieuze hervormingsplan Vision 2030 van kroonprins Mohammed Bin Salman (MBS), waarin de economische en sociale modernisering van het koninkrijk centraal staat.
Dit soort plannen is moeilijk te realiseren in een land als Saudi-Arabië, legt hoogleraar en antropoloog Younes Saramifar uit, die verbonden is aan de Vrije Universiteit Amsterdam. "Het is een patriarchale staat, met een traditionele monarchie, die moeilijk verandert. Het is dan ook nog maar de vraag of de veranderingen structureel zijn."
Zo gelden de hervormingen in de praktijk maar voor een deel van de Saudische vrouwen en is er nog een lange weg te gaan om de hele samenleving te veranderen. Doordat veel vrouwen onder strenge voogdij van mannelijke familieleden leven, blijft structurele emancipatie uit, denken mensenrechtenorganisaties.
Om de een of andere reden moeten moslima's bewijzen dat ze bevrijd zijn en eigenaarschap hebben.
De andere kant van het verhaal is dat Saudische vrouwen Al-Namlah blij zijn met de veranderingen van MBS. "We weten dat in Saudi-Arabië verre van alle vrouwen op dezelfde manier mogen meedoen in de samenleving, maar dat neemt niet weg dat dit Al-Namlah's ervaring van vrijheid is. Een vrijheid die vrouwen in een bepaalde sociale klasse wel hebben, ook omdat het land een imago op te poetsen heeft. Dit moeten we ook als waarheid zien en dat kan naast elkaar bestaan", gaat Saramifar verder.
Saramifar ziet vrijheid niet als universeel begrip. "Hoe Al-Namlah en Saudische vrouwen zoals zij vrijheid zien, is wellicht anders dan hoe men in het Westen naar vrijheid kijkt. Als dit in Saudi-Arabië is hoe vrouwen willen leven, kan niemand van buiten zeggen dat het anders moet."
Volgens antropoloog Saramifar heeft de westerse beeldvorming van Saudische en islamitische vrouwen historische wortels, "Het Midden-Oosten werd in de oriëntaalse traditie beschreven als barbaars en onbeschaafd. Moslimvrouwen waren daarin onderdanig, onderdrukt - zonder eigen wil of stem. Mensen die bevrijd moeten worden door het Westen, dat idee leeft nog altijd in een bepaalde mate voort."
Saramifar kijkt kritisch naar de veranderingen. "De belangrijkste uitdaging voor Saudi-Arabië nu, is het vertalen van deze kleine veranderingen naar structurele inclusie en emancipatie. Je kunt ruimte geven aan vrouwen, maar die moet vertaald worden naar structurele veranderingen in besluitvorming op hoog niveau, banen bij de lokale overheid enzovoort."
Op sommige belangrijke posities zijn al stappen gezet. Zo is de ambassadeur van het koninkrijk in de VS een vrouw en werken in verschillende banken Saudische vrouwen in topposities.
Buitenland
Deel artikel:
Advertentie via Ster.nl
Source: NOS nieuws