Oud-leden van de pinkstergemeente De Deur komen in verzet tegen de kerk. Ze willen manipulatie en misstanden aankaarten en elkaar helpen. Oprichter van hun stichting Joel Crosby (31) verliet zes jaar geleden de gesloten gemeenschap.
‘Je weet niet beter dan dat je dagelijks in een klein sub-cultuurtje zit’, zegt Joel Crosby (31), oud-lid van de conservatieve pinkstergemeente De Deur. ‘Nu, achteraf, heb ik daar wel andere ideeën over.’
De Deur komt oorspronkelijk uit de VS en begon eind jaren zeventig vanuit een kerkje in Zwolle. Inmiddels is het een landelijke gemeenschap met ruim zestig vestigingen. De Deur wordt gezien als een pinkstergemeente maar ook als een nieuwe religieuze beweging, een term die in wetenschappelijke kringen wordt gebruikt om een groep of sekte aan te duiden. Religiewetenschapper prof. Miranda Klaver, gespecialiseerd in charismatisch christendom, noemde De Deur vorig jaar in de Volkskrant een ‘hoog risico-organisatie’.
Joel Crosby groeide met zijn vader, moeder en twee zussen op als volgeling – disciple van God – binnen De Deur. Op zijn 25ste wist Crosby zich los te wrikken van de evangeliegemeente. Vorig jaar bracht hij het boek Achter gesloten deuren uit, waarin hij over zijn ervaringen en die van andere oud-leden schreef.
Sinds vorige week komen voormalige volgelingen via Stichting De Deur Uit in verzet. Ruim vijfhonderd leden in Nederland en meer dan drieduizend mensen zijn internationaal via Facebook-groepen aangesloten. Ze vragen aandacht voor misstanden binnen de gesloten pinkstergemeente.
Circa twintig mensen die doelwit zijn geworden van intimidatie, bedreigingen en vandalisme hebben inmiddels een melding gedaan. Crosby: ‘Ik ga niet stilletjes zwijgen en maar gewoon accepteren dat mij en meerdere mensen onrecht is aangedaan.’
De stichting die u heeft opgericht, noemt u ook wel ‘het tegengif’. Kunt u de giftige situatie beschrijven die u heeft ervaren?
‘Je kunt het vergelijken met iemand die in een relatie zit met een narcist. Je hebt continu te maken met manipulatie, met iemand die continu negatieve dingen tegen jou zegt zoals: ‘nee, je hebt dit allemaal gedroomd’, ‘je verzint wel vaker dingen’ en ‘iedereen vindt je ook gek’.
‘In dit geval is het een hele groep die jou op je gedrag wijst. Dat is ook het lastige van sekteverlaters. We zijn slachtoffer en dader tegelijk, want we hebben allemaal meegewerkt aan het systeem waarin we gevangen zaten.’
Wat is dan de aantrekkingskracht van een geloofsgemeenschap als De Deur?
‘Voor mensen met een chaotisch leven biedt De Deur structuur. Denk aan jongeren die spijbelen, in de criminaliteit zitten of zichzelf kwijt zijn. Hun extreme levensstijl wordt vervolgens vervangen door een sektarisch gedachtegoed, gebaseerd op het christendom. En als je niet volledig meedraait, val je erbuiten.’
U noemt De Deur sektarisch, ook in het boek Achter gesloten deuren. In welk opzicht gaat De Deur verder dan een pinkstergemeenschap?
‘Sekte’ is exact wat De Deur karakteriseert; een besloten groep met dwingende controle die verwacht dat jij specifiek hun patroon van het christendom herhaalt in jouw persoonlijke leven. Als je hun identiteit niet overneemt, raak je weer geïsoleerd van de groep die jou heeft geïsoleerd. Je moet kiezen tussen twee werelden.’
Als je je eigen dentiteit hebt opgegeven, hoe begin je dan de zoektocht naar je ware zelf?
‘Dat is een lastige vraag. Ik ben nu zes jaar uit De Deur en eigenlijk ben ik nog steeds bezig. Ik ben in een klap mijn hele sociale kring kwijtgeraakt.
‘Ik heb er jaren over gedaan om te leren hoe je vrienden moet maken. Voor mij was de regel: we gaan naar dezelfde sekte, dus we zijn vrienden. Maar hoe onderhoud je contact, waar praat je over en wat doe je als het niet goed met je gaat?’
De huidige leider van De Deur stelde laatst in De Stentor dat u ‘onwaarheden’ verspreidt waar hij zich niet in herkent. Volgens hem mag aan een stichting met oud-leden geen gewicht toegekend worden, ‘omdat iedereen een stichting kan oprichten
‘Hij heeft helemaal gelijk dat elke dwaas een stichting kan oprichten, want dat doen zij zelf ook. Maar waarom zou ik mijzelf tot mikpunt maken van een sekte, me blootstellen aan kritiek en bedreigingen, als dit onwaarheden zijn? Daar heb ik niks mee te winnen.’
U worstelt nog altijd met uw lidmaatschap en de gevolgen daarvan.
‘Dat is ook een van de hoofdredenen om de stichting te beginnen. Ik wil een centrale plek creëren waar mensen antwoord vinden op de vraag of De Deur een sekte is. Er zijn veel oud-leden die ongelofelijk bang zijn om zich uit te spreken. Hopelijk worstelen ze straks niet meer alleen, en helpt het hen om sneller weer hun leven op te pakken.
‘Ik heb nog steeds last van wat mij is aangedaan. Ik geloof ook niet dat ik daar ooit helemaal van af zal zijn. Maar het heeft me gevormd tot de persoon die ik nu ben, een beter mens. Ik had alleen heel graag gewild dat ik deze les niet had hoeven leren.’
Kunnen behalve oud-leden nog meer mensen bij De Deur Uit terecht?
‘We helpen ook familie, vrienden, collega’s en buren die mensen aan deze kerk verloren hebben of zich zorgen maken. En als mensen uit andere sektes zich bij ons melden, zullen wij ze nooit wegsturen.’
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant