Regelmatig geeft NU.nl je een overzicht van de ontwikkelingen in de oorlog tussen Israël en Hamas. Met dit keer: een Gazadeal hangt nog steeds in de lucht, zegt Netanyahu. Maar ook met een tijdelijk staakt-het-vuren is vrede nog ver weg.
Donderdag kwam een einde aan een driedaags bezoek van de Israëlische premier Benjamin Netanyahu aan de Amerikaanse president Donald Trump. Het was de derde keer in nog geen half jaar tijd dat Netanyahu het Witte Huis bezocht. De inzet was een doorbraak in de onderhandelingen over een tijdelijk staakt-het-vuren in Gaza.
Over de grote lijnen zijn alle partijen het wel eens. Het staakt-het-vuren moet zestig dagen duren, Hamas laat de helft van de ongeveer vijftig overgebleven gijzelaars vrij - van wie nog twintig in leven zijn - en Israël doet hetzelfde met zo'n duizend Palestijnse krijgsgevangenen. Zodra het staakt-het-vuren ingaat, moeten ook onderhandelingen over een permanent bestand starten.
Voorafgaand aan de top werd gespeculeerd dat de definitieve deal, die inmiddels al ruim een week in de lucht hangt, tijdens het bezoek van Netanyahu aan de Verenigde Staten zou worden aangekondigd. De Israëlische premier sprak meermaals met Trump over de onderhandelingen, maar tot een akkoord kwam het niet.
Intussen was een Israëlische delegatie in Doha om onder leiding van bemiddelaars Qatar en Egypte door te onderhandelen over de deal. Hoewel de Israëlische premier voor zijn vertrek uit de VS zei te hopen zo'n deal in de komende dagen te kunnen aankondigen, lijkt er nog een aantal obstakels te zijn.
Ingewijden melden aan The Financial Times dat Hamas en Israël het niet eens kunnen worden over de terugtrekking van het Israëlische leger uit de Gazastrook. Netanyahu zou de controle willen blijven behouden over het zuidelijke gedeelte van het gebied, terwijl Hamas wil dat de strijdkrachten Gaza uiteindelijk helemaal verlaten.
Dat heeft vooral te maken met een plan dat de Israëlische defensieminister Israel Katz deze week presenteerde. Katz wil een zogenoemde "humanitaire stad" bouwen op de resten van het platgebombardeerde Rafah. Daar moeten honderdduizenden Palestijnen onder dwang naartoe verplaatst worden.
Hoewel dat plan kon rekenen op unanieme goedkeuring van het Israëlische parlement, waren er kritische geluiden binnen de top van het leger en in Netanyahu's eigen regering. Het onder dwang verplaatsen van Palestijnen zou volgens juridische adviseurs van de premier een oorlogsmisdaad kunnen zijn, schrijft The Economist.
En dan zijn er nog de uiteenlopende meningen over wat er moet gebeuren ná een eventueel permanent bestand. Hamas is bereid de macht over te dragen aan een onafhankelijke technocratische regering, maar dat gaat Israël niet ver genoeg.
Israël houdt in plaats daarvan vast aan zijn doel om Hamas "volledig te vernietigen", wat betekent dat de groep niet meer in Gaza mag zijn als de oorlog voorbij is. Netanyahu zou zoveel mogelijk concessies willen afdwingen nu Hamas en bondgenoten als Hezbollah en Iran ernstig verzwakt zijn, schrijft nieuwssite Vox in een analyse.
Het twistpunt over het lot van Hamas na vrede is een terugkerend pijnpunt in onderhandelingen tijdens de 21 maanden durende oorlog. Het onderstreept dat zelfs als beide partijen op korte termijn tot een deal komen en de wapens neerleggen, permanente vrede nog heel ver weg lijkt.
Vrijdag meldden de Verenigde Naties dat het meer dan zeshonderd doden heeft geregistreerd bij voedselpunten van de Gaza Humanitarian Foundation (GHF). Vorige week ging het om nog iets minder dan vijfhonderd doden.
GHF werd opgezet door de VS en Israël en begon zes weken geleden met het uitdelen van voedsel op een aantal punten in de Gazastrook. De hulplocaties zijn echter schaars en er is vaak ook te weinig voedsel, waardoor uitdeelmomenten regelmatig ontaarden in chaos en geweld.
De VN noemt de hulplocaties "in en in onveilig" en een schending van de standaarden van humanitair werk, dat onpartijdig hoort te zijn. Naast de 615 doden bij GHF-locaties vielen er nog ruim 100 dodelijke slachtoffers bij uitdeelpunten van andere hulporganisaties, meldt de VN.
Het Israëlische leger meldt in een verklaring dat het de dodelijke incidenten heeft onderzocht en zegt hiervan te hebben geleerd. "Er zijn instructies gegeven aan strijdkrachten in het veld naar aanleiding van de geleerde lessen", aldus het leger.
De Europese Unie probeert meer druk uit te oefenen op de Israëlische regering. Een Brusselse topdiplomaat meldde vrijdag aan persbureau Reuters dat de EU een plan heeft om Israël te straffen als het de humanitaire situatie in Gaza niet verbetert.
In de plan zouden tien mogelijke sancties zijn opgenomen die de EU tegen Israël zou kunnen instellen. Een daarvan is bijvoorbeeld het opschorten van het associatieverdrag tussen beide partijen. In dat verdrag zijn onder meer handelsafspraken gemaakt die Israël toegang geven tot de Europese interne markt.
Lange tijd worstelde Brussel met het beleid ten aanzien van Israël sinds de oorlog in Gaza, maar buitenlandchef Kaja Kallas lijkt nu een hardere lijn richting de regering van Netanyahu te willen voeren. Verschillende lidstaten lieten de afgelopen tijd doorschemeren harder beleid voor te staan.
Source: Nu.nl algemeen