Regelmatig maak ik een wandeling door de bossen bij ’s-Graveland. Als hectisch levende stadsbewoner beland ik dan meteen in een wereld van leisure, zoals de Engelsen het zo mooi zeggen. Alsof iedereen zich hier hoofdzakelijk druk maakt over de uitslagen van Wimbledon of de naderende buurtborrel bij de eik op de brink.
De landgoederen die ik tijdens mijn tochten passeer zijn vaak eigendom van Natuurmonumenten. Niet van oudsher natuurlijk, want tot de Tweede Wereldoorlog werden ze min of meer permanent bewoond door adellijke families.
Over een tragische geschiedenis op zo’n buitenplaats gaat Gooilust. De stille strijd van Louise Blaauw-Six van Jeanette Wagenaar. Het is een intrigerend verhaal over het verzet van een vrouw tegen de patriarchale verhoudingen van haar tijd.
Die vrouw is Louise Six, die met haar adellijke familie op buitenplaats Hilverbeek woont. In 1890 trouwt ze met Frans Blaauw, de bewoner van het nabijgelegen landgoed Westerveld. Als amateur-bioloog verzamelt hij exotische dieren, waarvan hij er zo’n vierhonderd bezit. Adellijke bezoekers uit heel Europa komen er kijken, keizer Wilhelm II voorop.
Het huwelijk van Louise en Frans verliest algauw zijn glans, omdat de heer des huizes meer bezig is met zijn dieren dan met zijn vrouw. Bovendien bestiert zijn moeder op Westerveld het huishouden, zodat er voor Louise niets te doen is.
Aan die situatie lijkt een einde te komen als Louise in 1895 het landgoed Gooilust erft van een ongetrouwde tante. Het paar gaat daar wonen. Het leven van Louise wordt er echter niet beter op. Gooilust is weliswaar haar eigendom, maar de huwelijkswet bepaalt dat getrouwde vrouwen handelingsonbekwaam zijn. Dankzij die wet kan Frans haar bezit beheren, zo niet verkwanselen. Maandelijks krijgt ze huishoudgeld van hem voor de betaling van leveranciers en de werkster of voor de aanschaf van nieuwe kleren. Maar omdat de hobby van Frans geld opslurpt, blijft er weinig voor het huishouden over. Met als gevolg dat Louise steeds bij haar man moet bedelen.
Het komt tot een climax als Louise, tijdens de afwezigheid, van Frans, twee witstaartgnoes verkoopt aan de dierentuin van Parijs. Eindelijk kan ze de kruidenier en de melkboer betalen. Ook veroorlooft ze zich een nieuwe jurk en laat ze de werkster vaker komen. Maar Frans is zo boos op haar, dat ze in het vervolg niet meer aan tafel mag zitten als er gasten zijn. Op haar beurt laat Louise in hun slaapkamer een houten schot tussen hun bedden timmeren. En dan heeft Frans genoeg van zijn vrouw. Hij laat haar krankzinnig verklaren en in een sanatorium opsluiten.
Jeanette Wagenaar, die tot dan toe een lopend verhaal heeft verteld dat leest als Wuthering Heights , laat je nu de brieven lezen van Louise aan haar familieleden, die haar na ruim een half jaar uit het gesticht zullen bevrijden. Louise gaat nu op Hilverbeek wonen. Frans wil ze nooit meer zien. Twintig jaar later, als haar gezondheid afneemt, besluit ze zich definitief op hem te wreken door Gooilust aan Natuurmonumenten na te laten. De ontroerende briefwisseling die ze daarover voert met directeur Pieter van Tienhoven leest bijna als een liefdesverhaal. Alleen daardoor al zal ik als ik opnieuw langs Gooilust kom aan die dappere Louise denken en het verraad van haar man vervloeken.
Het laatste boekennieuws met onze recensies de interessantste artikelen en interviews
Source: NRC