Door Donald Trumps eeuwige gedreig met hogere importheffingen is onzekerheid een constante geworden. De financiële markten die eerder zo heftig op Trump reageerden, leken deze week nauwelijks onder de indruk van een barrage aan tarievennieuws. Wat zegt dat?
is economieredacteur van de Volkskrant.
Eerlijk gezegd is Carsten Brzeski, hoofd macro-economisch onderzoek bij ING, er zelf ook wel een beetje klaar mee. Opnieuw een week waarin Donald Trump economische chaos zaait door hoge importheffingen aan te kondigen of juist uit te stellen. ‘Telkens probeer je toch weer te kijken of er een strategie of een masterplan achter zit. Die ontdek je toch niet.’
Economen en analisten raken ‘verdoofd’, merkt Brzeski. Net als beurshandelaren. Dat is volgens hem een belangrijke reden dat de financiële markten deze week hoogstens lauw reageerden op al het tarievennieuws. ‘De markt is het ook een beetje beu.’
Hoe anders was dat in april, toen de Amerikaanse president ‘Liberation Day’ afkondigde en een lange, nauwelijks onderbouwde lijst met torenhoge importheffingen uit de hoge hoed toverde voor landen wereldwijd. Investeerders schrokken, biljoenen gingen in rook op door instortende beurskoersen, de rente op Amerikaanse staatsleningen schoot de lucht in. Al snel haalde Trump bakzeil door de invoering van de heffingen met negentig dagen uit te stellen.
Nee, dan deze week, waarin de rustpauze van negentig dagen in het handelsconflict ten einde kwam. Opnieuw stelde Trump zijn heffingen uit, een paar weken dit keer, maar dat ging gepaard met een barrage aan nieuwe aankondigingen en dreigementen.
Meer dan twintig handelspartners kregen opnieuw heffingen van Liberation Day-achtige proporties in het vooruitzicht gesteld, die vanaf 1 augustus moeten gaan gelden. Bovendien kondigde Trump een heffing aan op alle koperimport en dreigde hij volgend jaar maar liefst 200 procent op medicijnen te gaan heffen. Tegen NBC News zei Trumps daarnaast importheffingen van 15 tot 20 procent te willen opleggen aan de meeste landen in de wereld.
Al met al een soort ‘Liberation Day Reloaded’, zoals Brzeski het noemt. Toch deed het de markten, zeker in vergelijking met april, ogenschijnlijk weinig.
Natuurlijk, de koperprijs in de Verenigde Staten steeg scherp. En specifiek de Braziliaanse beurs en munt doken in het rood na Trumps plotselinge aankondiging om heffingen van 50 procent in te voeren.
Maar de brede Amerikaanse aandelenindex S&P 500 liet deze week juist een stijgende lijn zien; donderdag sloot die zelfs op recordhoogte. Analisten van de bank Goldman Sachs stelden hun beursdoelstellingen voor dit jaar dinsdag naar boven bij. Ook elders leken investeerders nauwelijks onder de indruk. Zo maakte ook de Nederlandse AEX deze week een stijging door.
De vraag is waar die ogenschijnlijk ontspannen houding vandaan komt. Het kan te maken met een fenomeen dat handelaren ‘Taco’ noemen (Trump always chickens out, Trump durft uiteindelijk nooit), alsof het hier een natuurwet betreft.
Begin dit jaar vreesden veel beurshandelaren juist dat Trump ze straal negeerde, toen hij na de bezorgde reacties op de eerste importheffingen bijna schouderophalend zei een recessie niet uit te sluiten. Die vrees is afgenomen nu een aantal keer is gebleken dat Trump wel degelijk inbindt als Wall Street begint te steigeren.
Brzeski van ING betwijfelt of de aanname dat Trump niet al te ver durft te gaan terecht is. Hij denkt dat veel investeerders door alle onzekerheid simpelweg ook niet meer weten hoe te reageren en hun aandelen dan maar vasthouden. ‘Tarievenmoeheid’, noemde Venu Krishna, hoofd Amerikaanse aandelenstrategie bij de Britse bank Barclays, dit fenomeen deze week tegenover zakenblad Financial Times. ‘De beleidsonzekerheid is uitputtend geweest.’
Op de achtergrond speelt onder meer nog mee dat de Amerikaanse economie beter draait dan gevreesd. Met de voorspelde extra inflatie als gevolg van Trumps heffingen valt het tot dusverre mee. Wel waarschuwen economen dat flinke prijsstijgingen nog altijd kunnen komen, bijvoorbeeld doordat voorraden opraken die voor het ingaan van de heffingen nog snel zijn ingeslagen.
Zo publiceerde de Amerikaanse centrale bank, de Federal Reserve, deze week notulen waaruit blijkt dat de meeste centrale bankiers nog altijd rekening houden met een hogere inflatie door Trumps beleid. Tegelijkertijd werd duidelijk dat de Federal Reserve aankoerst op renteverlagingen, wat juist goed nieuws is voor beleggers.
Buiten de Verenigde Staten is de verwachting op veel plekken dat de economische schade van een handelsconflict pijnlijk, maar te overzien zal zijn. Zo voorspelde De Nederlandsche Bank vorige maand dat de Nederlandse economie zal blijven groeien, ook als Trump heffingen van 20 procent oplegt.
Veel analisten voorzien dat de Amerikaanse regering handelsdeals zal sluiten, met een gemiddelde wereldwijde Amerikaanse importheffing van grofweg 15 procent als resultaat. Daarmee lijken beurshandelaren vrede te hebben. ‘Na alle extreme getallen en opties die de afgelopen maanden rondgingen, lijkt dat nog maar weinig voor te stellen’, zegt Brzeski erover. ‘Ondertussen zou dat nog steeds het hoogste niveau sinds de jaren dertig zijn.’
Maar, meent de ING-econoom, ‘de markt is nu wel heel ontspannen’. Hij wijst erop dat Trump de inkomsten van hoge handelstarieven goed kan gebruiken om de gigantische belastingkortingen uit zijn begrotingsplannen te helpen bekostigen. ‘Ik zie vooral een risico op negatieve verrassingen. Als er toch nog een escalatie komt, of uit cijfers blijkt dat bedrijven verlies maken vanwege de importheffingen, kan het sentiment op de markt weer helemaal omslaan.’
Luister hieronder naar onze podcast de Volkskrant Elke Dag. Kijk voor al onze podcasts op volkskrant.nl/podcasts.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant