De Knesset, het Israëlische parlement, start een afzettingsprocedure tegen de prominente Palestijns-Israëlische politicus Ayman Odeh. Zijn misdaad? Een bericht op X.
is buitenlandredacteur van de Volkskrant. Ze schrijft over Israël en de Palestijnse gebieden, het Midden-Oosten en België.
Het is duidelijk dat de meeste collega’s in het Israëlische parlement hem niet meer moeten. ‘In een ander land zou je voor het vuurpeloton eindigen’, kreeg Ayman Odeh te horen tijdens een debat over zijn eigen lot in de Knesset.
De misdaad van Odeh, een Palestijnse-Israëliër en de leider van de Hadash-partij, is een bericht dat hij op 19 januari op X plaatste. Er was op dat moment sprake van een bestand tussen Israël en Hamas en Odeh schreef blij te zijn dat er die dag gijzelaars en Palestijnse gevangenen werden vrijgelaten. ‘Hierna moeten we beide volken bevrijden van de last van de bezetting. We zijn allemaal vrij geboren’, schreef hij.
De ophef in Israël was groot: een parlementariër die blij was dat er terroristen op vrije voeten kwamen? Moest deze man niet zo snel mogelijk worden afgezet? Ja dus, besloten veertien van de zestien commissieleden die vorige week stemden over de vraag of er een afzettingsprocedure in gang moet worden gezet.
Twitter bericht wordt geladen...
Binnenkort zal het volledige parlement zich over de kwestie buigen en als 90 van de 120 Knesset-leden vóór zijn vertrek stemmen, kan Odeh gaan. Het zou een bizar einde zijn van een lange politieke carrière van een Palestijnse politicus die ook de harten van veel linkse Israëliërs wist te veroveren.
Odeh werd in 1975 op nieuwjaarsdag geboren en groeide op in de stad Haifa bij een seculier moslimgezin. Op zijn 13de, tijdens de eerste intifada, ging hij voor het eerst naar een Arabische politieke demonstratie. In een interview met het tijdschrift The New Yorker vertelde Odeh dat hij zichzelf vanaf dat moment ‘volledig identificeerde’ met de strijd voor gelijke rechten en een eigen Palestijnse staat.
Toen hij 16 was, moest hij zich melden bij de Shin Bet, de Israëlische binnenlandse veiligheidsdienst – een naam die Palestijnen op dat moment alleen op fluistertoon durfden uit te spreken. Na twee uur mocht hij weer gaan, maar de Shin Bet had Odeh duidelijk gemaakt dat hij in de gaten werd gehouden en dat zijn activisme, als hij het volhield, serieuze gevolgen zou hebben. Odeh was doodsbang, net als zijn vader die hem kwam ophalen en uit nervositeit de auto total loss reed.
Zijn vader had vrienden in Roemenië en omdat Odeh niet voortdurend over zijn schouder wilde kijken, ging hij daar rechten studeren. Hij leerde Roemeens, deed weer mee aan pro-Palestijnse demonstraties en las de memoires van westerse politieke denkers en revolutionairen.
Later zou er op zijn werkkamer in de Knesset een portret van Malcolm X hangen, naast foto’s van zijn andere helden als de Egyptische zangeres Umm Kulthum, Martin Luther King Jr en zowel Joodse als Palestijnse communistische leiders.
Eenmaal terug in Israël ging hij de lokale politiek in en begon een jongerenafdeling van de Palestijnse socialistische Hadash-partij. Hij geloofde dat een vredesproces zou kunnen leiden tot een eigen staat voor Palestijnen, en noemde de zelfmoordaanslagen van de tweede intifada ‘rampzalig’.
In 2015, toen hij partijleider was geworden, kreeg Odeh het onmogelijke voor elkaar. Er woonden op dat moment 1,7 miljoen Israëlische Arabieren (Palestijnen met een Israëlisch paspoort) in het land, maar die stemden allemaal op totaal verschillende, kleine Arabische partijen waarvan de meesten de kiesdrempel nooit haalden. Odeh haalde hen over om voor de verkiezingen samen één lijst te vormen. Die werd met 15 zetels het derde grootste blok in de Knesset.
De Joint List kwam echter niet in de regering. Terwijl zionistische partijen niet graag zien dat Palestijnen zich gedragen alsof Israël ook hun land is, zagen de Arabische partijen alleen een rol voor zichzelf weggelegd in de oppositie. Odeh was diep teleurgesteld en gefrustreerd door de onwil binnen de Arabische partijen. Uiteindelijk was het de Ra’am-partij die zich losmaakte van de Joint List en in 2021 als eerste Palestijnse partij deel uitmaakte van een Israëlische coalitie.
Odeh sprak zijn afschuw uit over de aanval van Hamas op 7 oktober 2023, maar benadrukte ook direct dat ‘we moeten beseffen dat hier twee volken leven, die allebei bereid zijn om alles op te offeren voor hun identiteit’. ‘Ik besef dat het gevoelig ligt’, zei hij vorig jaar tegen de krant Haaretz. ‘Daarom verhef ik mijn stem in de Knesset maar een beetje. Maar uiteindelijk moet ik de boodschap overbrengen die volgens mij in het belang van ons allemaal is.’
Ophir Katz, parlementariër namens de Likoed-partij: ‘Er is hier geen plaats voor terroristen zoals jij, het is een schande dat je in ons midden zit.’
Hoofdredactioneel commentaar van de krant Haaretz: ‘Odeh is een tegenstander van geweld, iedereen die ooit naar hem heeft geluisterd, weet dit. Zijn enige zonde is dat hij zichzelf als Israëliër én als Palestijn identificeert.’
Anonieme bron ‘uit het politieke milieu’ tegen Haaretz: ‘Odeh gaat niet voor de verbetering van de riolering – hoe belangrijk dat ook is. Hij wil grote veranderingen.’
Luister hieronder naar onze podcast de Volkskrant Elke Dag. Kijk voor al onze podcasts op volkskrant.nl/podcasts.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant