Wat zijn dit voor vragen? Zeven dilemma’s voor Hanina Ajarai, die inburgeringsambtenaar was, toen columnist werd en nu theater maakt. ‘Toen mijn leven in duigen lag, voelde ik één ding heel scherp: ik wil iets nuttigs doen.’
schrijft voor de Volkskrant over film en theater.
Storytelling of columns schrijven?
‘Dan kies ik voor storytelling, wat ik doe in onze voorstelling. Het lijkt wel veel op elkaar, in beide gevallen vertel je een verhaal. En ik ben puur mezelf, net als in een column.
‘Maar bij storytelling ga je direct een connectie aan met je publiek. Bij een column zit je alleen op een kamer, zet je iets op papier en stuur je het de wereld in. Ik zit niet op sociale media, dus ik krijg niet direct een reactie, tenzij het heel groot wordt.
‘Toen ik voor het NRC werkte als journalist, gebeurde dat eigenlijk nooit. Maar in 2017 ontstond er al ophef bij de aankondiging van mij als nieuwe AD-columnist. Ik weet nog dat ik de eerste column had getikt en op de publicatiedag in Marokko was. Ineens kreeg ik allemaal mailtjes en appjes.
‘Ik schreef in mijn eerste column over wie ik ben en dat ik een hoofddoek draag. Daar kwam veel kritiek op. Ik begreep het niet, ik had toch niks raars geschreven? Uiteindelijk denk ik dat het gewoon kwam doordat ik met mijn gezicht in de krant stond. Dat was bij het NRC niet zo, daar stond alleen mijn naam bij de artikelen die ik had geschreven. Het maakt denk ik veel uit als je pontificaal met je hoofddoek in een landelijke krant staat, zichtbaar bent als moslima. Dan gebeurt er iets bij mensen. Mij werd verweten de krant te willen ‘islamiseren’.
‘In de zomer van 2017 schreef ik in een column over MH17 weer op wat ik voelde, dacht, vond. Ik schreef dat ik minder begaan was met het lot van de slachtoffers van de MH17-ramp dan met Ajacied Abdelhak Nouri. Ik wilde hardop nadenken waarom dat zo was. Ik wist dat ik kritiek kon verwachten, maar ik had niet voorzien dat het zo zou ontploffen.
‘Begin 2018 viel mijn leven in duigen. Ik was mijn column kwijt, had ook geen ander werk meer en lag in scheiding. Maar ik hield mijn hoofd koel. En ik voelde één ding heel scherp: ik wil iets nuttigs doen. Ik heb me toen aangemeld als vrijwilliger bij Studio de Bakkerij, een theater in Rotterdam. Ik begon er als voorlezer voor kinderen, daarna ging ik meedenken over de kinderprogrammering. Daar kwam onder meer Hanina’s kinderkletsshow uit. Toen ik op het idee kwam voor een avond vol sketches, comedy en storytelling, mocht ik het in de zaal uittesten. Zo is mijn comedycollectief House of Femmes met Fahima Ettaher ontstaan.’
NRC of het AD?
‘Bij het NRC hebben ze het altijd over ‘het NRC-DNA’. Het gevoel van: dit is mijn krant. Dat gevoel heb ik nog steeds, ik freelance ook nog wel eens voor ze.
‘Ik heb geen spijt, hoor, van mijn columns bij het AD. Maar ik heb wel het gevoel, op basis van de reacties, dat ik niet volledig door de lezers van het AD werd omarmd. Ook niet door de redactie, maar ik moet wel zeggen dat ik daar nauwelijks kwam.
‘Ik ben niet opgeleid tot journalist, hè? Ik heb Arabisch gestudeerd aan de Universiteit Leiden en werd daarna inburgeringsambtenaar bij de gemeente Utrecht. Dat bleek niks voor mij te zijn. Maar wat dan wel? Iemand wees me toen op NRC Next, dat net was opgericht. Ik had geen opleiding, maar wel wat ervaring als freelancejournalist. En ik had al een boek geschreven met Marjolijn van Heemstra (Land van werk en honing, red.). Ik heb NRC Next benaderd en mocht er stagelopen. Ik was intussen al 27 of zo, maar ze gaven me als eerste een kans.’
Nederland of Marokko?
‘Nederland. Ik ben geboren in een dorpje in het noorden van Marokko, in het Rifgebergte. Ik was 1 toen ik hierheen kwam, ben hier opgegroeid en mijn familie en vrienden zijn allemaal hier. Ik voel me ook Marokkaans, hoor, en ben blij dat ik die wortels heb. Maar ik ga er niet iedere zomer naartoe. Mijn ouders zijn ook niet heel nationalistisch als Marokkanen, ze hebben vooral hun godsdienst actief meegegeven.
‘Ik vind mezelf ook heel Nederlands, omdat het leven hier me heeft gevormd. Ik ben gewoon een kind van Nederland. Je vraagt toch ook niet aan een wit persoon die hier is geboren: wat maakt jou Nederlands? Dus ik weet niet wat ik daar op moet antwoorden – het is gewoon zo.’
Seinfeld of Friends?
‘Toen het net uitkwam, was ik een groot fan van Friends, dat noem ik ook in de voorstelling. Seinfeld heb ik pas later op waarde leren schatten. Maar nu kies ik voor... pff, moeilijk, zeg. Toch maar Friends, vanwege de nostalgie. Ik verbind het echt aan opgroeien in die tijd. En het is misschien wat makkelijker om tot je te nemen.
‘Ik vond Seinfeld vroeger een beetje saai, omdat er niet zoveel gebeurde, het is letterlijk ‘a show about nothing’. Pas later zag ik in hoe geniaal, absurd en grappig het is.’
Je laten koppelen of een datingapp?
‘Ja, dat is ook onderdeel van onze show. Ik moet achteraf toegeven dat er wel een idee zit achter koppelen. Niet dat ik het volledig zou doen zoals mijn ouders dat deden: die lieten zich koppelen door hun ouders zonder dat ze enige inbreng hadden. Maar je moet een huwelijk niet bouwen op een hevige verliefdheid.
‘Mijn ex en ik werden door kennissen aan elkaar voorgesteld, het gebeurde los van mijn familie. Ik werd verliefd op hem en had die Amerikaanse, romantische versie van de liefde gevonden. Net als in de romcoms trouwde ik met de liefde van mijn leven. I did it my way.
‘Nu zou ik eerder voor een koppelbureau kiezen. Swipen op datingapps gaat naar mijn idee zelden goed en draait te veel om vluchtige ontmoetingen. Dat is niet waar ik naar op zoek ben.
‘Bij een koppelbureau kijken ze voorbij fysieke aantrekkingskracht; daar vragen ze wat je belangrijk vindt in het leven, waar je naartoe wilt. Die matchmaker beslist dan op basis van inhoud of er iets kan ontstaan. Daarna moet je het natuurlijk zelf doen, maar dan zit je in ieder geval tegenover iemand van wie je weet dat die persoon er ook serieus in staat.’
Cabaretier Najib Amhali of cabaretier Soundos El Ahmadi?
‘Dan kies ik voor Najib, hij was wel echt een pionier in mijn tijd. Een van de eersten die comedy voor ons Marokkaanse Nederlanders herkenbaar maakte. En liet zien dat het leven dat je hebt geleid een inspiratie kan vormen voor een show.
‘Ik ben van de ‘clean comedy’: ik hou niet van vulgaire humor en gescheld. Dat heeft te maken met mijn religie, ik kies ervoor om dat niet in mijn hoofd toe te laten. Ik ben niet heilig, hoor, maar als ik kan kiezen, dan liever niet. In dat kader vind ik de Amerikaan Mike Birbiglia heel grappig, hij is op Netflix te zien. Ook Trevor Noah, Nate Bargatze en Michael McIntyre vind ik heel sterk.’
Dichter en theatermaker Marjolijn van Heemstra of cabaretier Micha Wertheim?
‘Marjolijn is een goede vriendin van me, dus die vergeeft het me dat ik Micha kies. Ik ben toevallig net naar zijn voorstelling Nergens anders geweest, die was zo goed.
‘Ik leerde Micha kennen toen hij mij een paar jaar geleden vroeg voor Echt gebeurd, een mix van podcast en storytelling. Hij zei: kom gewoon een verhaal vertellen. Tijdens een jubileumeditie in Carré vertelde ik over een vakantie met een vriendin in het Rifgebergte. Het publiek lachte op de momenten die ik had ingecalculeerd en ik kreeg na afloop veel complimenten, het was geweldig. Het was ook een laagdrempelige vorm van comedy en theater.
‘Toen is er een zaadje geplant voor House of Femmes. Ik maak onze voorstellingen extra veilig door geen opnamen te maken en door alleen vrouwen uit te nodigen. Er ontstaat een andere sfeer als er geen mannen bij zijn, veel vrouwen durven dan meer van zichzelf te laten zien.
‘Na Echt gebeurd hielden Micha en ik contact. We doen één keer een generale repetitie waarbij mannen welkom zijn en ik heb hem toen uitgenodigd voor mijn generale repetitie van Ey meisje!. Micha is komen kijken en hij programmeerde ons daarna voor het Micha Wertheim Festival, waar we eerder dit jaar te zien waren. Toen zaten er alleen vrouwen in de zaal, dat was heel tof.
‘Ik had altijd een elitair beeld van theater: je moet veel voorkennis hebben, het staat te ver van me af, dacht ik altijd. Totdat ik naar de voorstellingen van Micha ging. En van Marjolijn, trouwens, die soms theater met journalistiek combineert, wat natuurlijk mijn beroep is. Zo kan het dus ook. En: dit kan ik ook.’
Ey meisje! is exclusief voor vrouwen op zaterdag 12 juli te zien in het Chassé Theater in Breda.
1981 Geboren in Marokko
1994-1999 vwo in Rotterdam
2000-2005 Studie Arabische taal en cultuur aan de Universiteit Leiden
2006 Boek Land van werk en honing, over Marokkaanse vrouwen in Nederland (met Marjolijn van Heemstra)
2008-2013 Journalist bij NRC Next
2013-2017 Journalist bij de Turks-Nederlandse krant Zaman Vandaag
2016-2017 Columnist bij het AD
2019-heden Hanina’s kinderkletsshow bij Studio de Bakkerij in Rotterdam
2022 Oprichting theatercollectief House of Femmes met Fahima Ettaher
2023 Voorstelling Je moeder!
2024-heden Voorstelling Ey meisje!
Hanina Ajarai woont in Rotterdam met haar twee kinderen.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant