In navolging van onder meer Groot-Brittannië en Denemarken moet Nederland pasgeboren baby’s een vitamine K-prik gaan aanbieden. Dat kan bloedingen en mogelijk enkele sterfgevallen per jaar voorkomen. Dat advies heeft de Gezondheidsraad donderdag uitgebracht.
Maarten Keulemans is wetenschapsredacteur bij de Volkskrant, gespecialiseerd in klimaat en microleven.
Acht jaar geleden adviseerde de Gezondheidsraad ook al om de vitamine bij geboorte per prik aan te bieden. Maar vooral verloskundigen zagen zoveel bezwaren dat het niet van invoering is gekomen. In januari vorig jaar staakte hun beroepsvereniging, de KNOV, steun aan de geplande invoering.
Het nieuwe advies moet helpen de zaak vlot te trekken. De Gezondheidsraad vergelijkt daarin nog eens goed wat beter is: een vitamineprik of de vitamine toedienen in de vorm van druppeltjes. Maar de raad herhaalt vooral haar standpunt: de prik bij geboorte werkt toch echt veel effectiever, schrijft de raad in een advies aan VVD-staatssecretaris Judith Tielen.
Nu krijgen baby’s bij geboorte druppeltjes vitamine K en geldt het advies aan ouders om hun pasgeboren baby dagelijks extra druppeltjes vitamine K te geven. Pasgeboren baby’s maken de eerste maanden van hun leven nog weinig vitamine K aan. Die vitamine is vooral nodig voor de aanmaak van stollingsfactoren in de lever. Die zijn nodig om de bloedstolling goed te laten verlopen.
Hoewel bloedingen door vitamine-K-tekort bij pasgeboren baby’s zeldzaam zijn, komen ze in ons land ongeveer eens per enkele tienduizenden zuigelingen voor. Jaarlijks overlijden een of enkele pasgeborenen aan de gevolgen van onverwachte bloedingen die met een vitamine K-injectie wellicht te vermijden waren geweest.
Flink gewicht in de schaal legt een invloedrijk Gronings, vergelijkend onderzoek onder pasgeborenen met leverproblemen. Daaruit blijkt dat een prik veel effectiever is dan vitaminedruppeltjes. Van de onderzochte Nederlandse zuigelingen met leverproblemen kreeg meer dan 80 procent bloedingen. In Denemarken, waar men de vitamine per prik geeft, was dat maar 4 procent, en waren er geen hersenbloedingen.
Met het advies om de vitamine voortaan als injectie te geven, gaat de Gezondheidsraad in tegen het argument dat de prik direct na geboorte afkeer voor vaccinaties bij ouders kan aanwakkeren.
De laatste jaren neemt de vaccinatiegraad van de gewone kindervaccins gestaag af. Niet alleen in religieuze gemeenschappen die vaccins vanwege hun geloof afhouden, maar ook in binnensteden en bij ouders uit antroposofische hoek.
Als alternatief voor ouders die de vitamineprik alsnog afwijzen, adviseert de Gezondheidsraad in elk geval een andere toediening van de druppeltjes. De vitamine K-druppeltjes hoeven minder vaak te worden gegeven, maar wel in een hogere dosis en bij voorkeur door een zorgprofessional.
In deze krant vertelden twee ouders deze week hoe ze een jaar geleden hun pasgeboren dochter Louise verloren. Het meisje bleek door een erfelijk defect vitamine K niet goed op te nemen via haar darmen, waardoor de druppeltjes niet hielpen. Toen ze zes weken oud was, kreeg ze tot ontzetting van haar ouders een hersenbloeding, waarna ze uiteindelijk overleed.
‘Al is de kans minimaal, andere ouders moeten weten dat dit kan gebeuren’, zegt haar moeder Janice Vink-Schmitz achteraf. Mogelijk had de vitamine K-injectie uitgemaakt voor Louise, omdat haar aandoening dan wellicht op een andere manier was ontdekt.
Baby Louise overleed aan de gevolgen van een vitamine K-gebrek. Haar ouders waarschuwen voor de onzichtbare aandoening die hun dochter fataal werd. Lees hier hun verhaal.
Verloskundigen hadden eerder bezwaar tegen een vitamine K-prik voor alle baby’s. Lees hier onze reconstructie waarom de invoering van de vitamine K injectie in Nederland zo moeizaam gaat.
Luister hieronder naar onze wetenschapspodcast Ondertussen in de kosmos. Kijk voor al onze podcasts op volkskrant.nl/podcasts.
Alles over wetenschap vindt u hier.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant