In Taiwan is een tiendaagse militaire oefening begonnen, ter voorbereiding op de Chinese oorlogsdreiging. De oefening wordt jaarlijks gehouden, maar deze editie duurt langer en kost meer dan ooit. We bellen met onze China-correspondent Julie Blussé.
is nieuwsverslaggever van de Volkskrant.
Ha Julie, jij bent vanuit je standplaats Beijing afgereisd naar Taiwan. Voel je een verschil tussen de twee plekken?
‘Ja, zeker. Vorige week vertrok ik naar Taipei, de hoofdstad. Ik blijf hier de komende twee maanden. Het is even opnieuw opstarten, maar ik voel ook een soort opluchting. Het is veel makkelijker om mensen op straat aan te spreken als journalist, en om experts aan de telefoon te krijgen.’
Vertrok je naar Taipei om deze oefening mee te kunnen maken?
‘Nee, maar wel om verslag te doen van de toenemende Chinese oorlogsdreiging. Daarnaast staat ook Taiwans relatie met zijn belangrijkste bondgenoot, de Verenigde Staten, onder druk. Dat gaat op de inmiddels bekende manier: Trump vindt dat de VS worden uitgebuit door Taiwan, en eist daarom – onder druk van torenhoge sancties – onder meer dat Taiwan het defensiebudget ingrijpend verhoogt.
‘In de binnenlandse politiek gebeurt ook van alles: aan het einde van deze maand kunnen Taiwanezen in een referendum stemmen over het afzetten van een dertigtal parlementsleden van de KMT, de meer China-gezinde oppositiepartij. Het referendum is een initiatief van burgerorganisaties, die vinden dat deze politici het Taiwanese vermogen om zich tegen China te verdedigen ondermijnen. Dat zouden ze onder andere doen door de overheidsuitgaven – en dus ook het defensiebudget – drastisch te willen verlagen.’
Wat houden de militaire oefeningen precies in?
‘De Han Kuang-oefeningen, zoals ze heten, worden al sinds 1984 jaarlijks gehouden. De laatste edities zijn echter steeds groter geworden, met name dit jaar: ze zijn dubbel zo lang als vorig jaar – tien dagen dus – en er zijn maar liefst 22 duizend reservisten voor opgeroepen. Vorig jaar was dat aantal 14 duizend, de jaren daarvoor ging het om slechts een paar duizend of honderd mensen.
‘Het belangrijkste is misschien wel de aard van de oefeningen. Vroeger gingen die voornamelijk over het afslaan van een Chinese invasie aan de kust, maar nu oefent het Taiwanese leger vooral hoe om te gaan met tactieken in de ‘grijze zone’. Dat betreft allerlei acties die net onder de drempel van een openlijk conflict blijven.
‘Zo trainde het Taiwanese leger vandaag op hoe om te gaan met een Chinese kustwacht die zich steeds dreigender en dichter bij Taiwanees grondgebied begeeft. De kunst is om niet onnodig te escaleren, maar wel te reageren voordat het te laat is. Je wil zogezegd niet pas in actie komen als de Chinese kustwacht al bij de Taiwanese president op schoot zit.
‘Daarnaast traint het leger ook op het doorvechten in stedelijk gebied, als de Chinese invasie niet aan de kust kan worden afgeslagen. Het idee is dat het Taiwanese leger op die manier tenminste tijd moet kunnen kopen tot hulp van Amerikaanse troepen arriveert.
‘Ook uniek aan deze Han Kuang is dat ditmaal militaire en civiele oefeningen gelijktijdig plaatsvinden: het luchtalarm zal dan klinken, het openbaar vervoer wordt stilgelegd en mensen moeten de schuilkelders opzoeken.
‘De Taiwanese president Lai Ching-te wil dit jaar heel duidelijk maken, ook aan de internationale gemeenschap, dat Taiwan voorbereid is. Héél Taiwan, dus: Lai heeft gezegd dat de verdediging van het eiland niet alleen de verantwoordelijkheid is van het leger, maar ‘de wil van het hele land’ moet representeren.’
Voelen de Taiwanezen de Chinese dreiging sterk?
‘Die dreiging is er al decennialang. De Taiwanese bevolking heeft ermee leren leven. Dat gezegd hebbende krijg ik wel het idee dat de Taiwanezen voelen dat de dreiging blijft groeien. Dit komt doordat de eerder genoemde ‘grijze zone tactieken’ – die China steeds vaker toepast – ook burgers direct raken. Zo kwamen Taiwanezen door het doorsnijden van onderzeekabels zonder internet te zitten.
‘Ook de VS waarschuwen steeds vaker voor de toenemende Chinese dreiging. Zo sprak vorige maand Pete Hegseth, de Amerikaanse minister van Defensie, over de ‘imminente dreiging’ van een Chinese aanval. Rond dezelfde tijd stelden de Amerikaanse inlichtingendiensten dat de Chinese president Xi Jinping zijn leger de opdracht heeft gegeven om tegen 2027 in staat te zijn Taiwan binnen te vallen. Dat gaat gepaard met enorme investeringen in de Chinese defensie: Xi wil dat in datzelfde jaar, 2027, China een ‘leger van wereldklasse’ heeft.’
‘President Lai heeft deze maand uitgeroepen tot ‘Maand van de Nationale Eenheid’ om het nationale solidariteitsgevoel aan te wakkeren met een serie speeches. Lai is de derde president op rij uit de China-kritische Democratische Progressieve Partij (DPP), dat laat wel zien hoe het Taiwanese volk denkt over China. Vier op de vijf Taiwanezen steunde dan ook de recente verlenging van de dienstplicht, van vier maanden naar een jaar.’
Is dat terug te zien in het dagelijks leven, zeker nu rondom de oefeningen?
‘Mijn eerste indruk is dat er nog een groot gat zit tussen de onderkenning dat er gevaar is, en hoe de Taiwanezen hun levens er daadwerkelijk op aanpassen. Dat uit zich niet heel anders dan in Nederland. Trouwens, ook in Nederland ‘moeten’ mensen een noodpakket in huis hebben. Maar wie heeft dat al daadwerkelijk gedaan? Zo is het toch ook nog een beetje in Taiwan.
‘Ik vroeg een medewerker in een koffietentje vandaag of hij al wist waar hij zou gaan schuilen tijdens de oefeningen. Hij zei dat er aan de overkant wel een schuilkelder is, maar dat hij waarschijnlijk gewoon in de kelder van het café zou gaan zitten. Hij gaf toe dat het geen officiële schuilkelder is. ‘Maar de winkel is dan toch al dicht’, zei hij. Dat vond ik wel tekenend: de meeste mensen zien de oefening volgens mij vooral als een onwelkome onderbreking van hun dag.’
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant