Tien grote lindebomen in het dorpje Wekerom bij Ede zijn mogelijk vergiftigd en gaan waarschijnlijk dood. De schade is volgens de gemeente veel groter dan de kosten van vervanging. ‘De insecten en de vogels die de insecten eten gaan dood.’
is politie- en justitieverslaggever van de Volkskrant.
‘Deze vonden we het eerst’, zegt Rob Craane, terwijl hij aarde wegveegt met zijn sneaker. Hij hurkt, krabt wat mos opzij en steekt zijn pink in een gaatje dat in de dikke boomwortel is geboord. ‘Kijk, hier onder op de stam zit nog zo’n gaatje, en hier, en hier, en hier – in deze boom zijn het er zeven.’
Dit is niet de enige lindeboom waarin is geboord. Tien forse exemplaren langs de Edeseweg, die door de Gelderse Vallei loopt, zijn op dezelfde wijze aangetast. Ondanks de volle bloei van het zomerseizoen kampen de dikke, hoge linden met bladuitval, verdorring, dode takken en nieuwe loten met misvormde blaadjes.
Bomenexpert Craane en zijn collega Eric Maten vermoeden dat de bomen doelbewust zijn vergiftigd, doordat iemand een bestrijdingsmiddel in de boorgaten heeft geïnjecteerd. De gaten zijn nog vers, constateren ze, de plekken zijn nog niet ingedroogd. Ze rapporteerden hun bevindingen aan hun werkgever, de gemeente Ede, die onderzoek door een extern boomtechnisch adviesbureau heeft ingesteld. Het rapport wordt deze week verwacht.
De lange, statige lindenlaan die de Edeseweg naar het dorp Wekerom vormt, werd aangeplant in 1960. De bomen bepalen het dorpsbeeld, maar de tien ingeboorde exemplaren worden als verloren beschouwd.
‘Dat is erg’, zegt Maten hoofdschuddend. ‘Oude bomen zijn heel belangrijk voor het evenwicht in ons ecosysteem. Daar moet je zuinig op zijn.’ Het is volgens hem tegenwoordig steeds moeilijker om bomen groot en oud te laten worden, door de beperkte openbare ruimte als gevolg van bebouwing en een toenemend netwerk van kabels en leidingen onder de grond.
‘Om de zoveel jaar wordt er weer een geul gegraven voor onderhoud of de aanleg van bijvoorbeeld glasvezel’, vult zijn collega Craane aan. ‘Dat gaat dwars door alle boomwortels heen.’
Wat veel mensen volgens de boomexperts niet weten: een volwassen eik of linde heeft een groeiruimte nodig van honderd kubieke meter. ‘Waar vind je die nog?’
Acht kilometer verderop, in het gemeentehuis in Ede, benadrukt SGP-wethouder Arnold Versteeg (Beheer Openbare Ruimte) dat er aangifte is gedaan. De schade wordt geraamd op 100 duizend euro. ‘Een bushokje kun je vervangen’, zegt de wethouder, ‘maar zo’n grote, oude boom niet. Het duurt jaren voordat nieuwe aanplant tot volle wasdom komt.’ Over daders wil hij niet speculeren. ‘Dat is aan de politie.’
Er zijn volgens Craane, Maten en de wethouder verschillende redenen waarom mensen bomen vernielen: schaduw op zonnepanelen, irritatie over vallende bladeren en vogelpoep, ergernis over de afwijzing van een aangevraagde kapvergunning, wortels die stoeptegels opdrukken, of plakkerige honingdauw van bladluis.
Ook de bomen in Wekerom hadden last van bladluis, wat door inwoners als hinderlijk werd ervaren. Om die reden, zegt wethouder Versteeg, zijn de statige linden in het dorp juist dit voorjaar behandeld met biobestrijdingsmiddelen. Ze zijn geïnjecteerd met knoflookextract en in de bomen hangen nog steeds de juten zakjes met larven van lieveheersbeestjes.
Door die aanpak is 90 procent van de bladluizen verdwenen. En de Edeseweg gaat binnenkort op de schop om de linden meer groeiruimte te geven. Want hoe meer ruimte een boom heeft, hoe beter de sapstroom gedijt, en hoe onaantrekkelijker het blad voor luizen wordt.
Toch kan ‘boomliefhebber’ Rob Craane zich niet voorstellen ‘dat je zo veel last hebt van een boom dat je hem kapotmaakt. Bomen zijn niet alleen fantastisch mooi, maar ook belangrijk voor schaduw, ze hebben een positief effect op onze mentale gesteldheid, en worden door vleermuizen gebruikt als kompas. Als tien bomen wegvallen, raakt zo’n beestje in de war.
‘De insecten die in de boorgaten kruipen, worden vergiftigd, en ook de vogels die de insecten eten, gaan dood. Ik vind het onbegrijpelijk dat mensen in tijden van vervuiling en klimaatverandering, waarin de natuur het toch al moeilijk heeft, moedwillig oude bomen vernielen. Geen enkele reden rechtvaardigt dat.’
Vergiftiging van bomen komt in Nederland vaker voor. Eind vorig jaar werden in het Brabantse Bergeijk tien bomen aangetroffen met boorgaten waarin glyfosaat was gegoten. In 2023 constateerde de politie gifgaten in vijf volwassen bomen in de Amersfoortse wijk Kattenbroek.
Op soortgelijke wijze zijn bomen in Meppel en Middelburg vergiftigd. Ook bij de Bomenstichting komen soms meldingen binnen ‘over buurmannen die een boom hebben toegetakeld met boorgaten en accuzuur’, zegt medewerker Christina van de Ven. Cijfers zijn haar niet bekend, maar de Edese boomdeskundige Craane heeft de indruk dat het fenomeen toeneemt: ‘Ik hoor dit probleem ook steeds vaker van collega’s uit andere gemeenten.’
Om te voorkomen dat Wekerommers zelf daders gaan aanwijzen, heeft het bestuur van de belangenvereniging van het dorp dinsdag een bericht geschreven aan alle inwoners: ‘Het vernielen van bomen is niet alleen strafbaar, maar zorgt ook voor onrust en wantrouwen tegenover mensen die er niets mee te maken hebben. (...) Laten we als dorp samen blijven zoeken naar constructieve oplossingen. Zelf ingrijpen op deze manier helpt daar niet bij.’
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant