Voor regeringsleiders is het Witte Huis sinds Donald Trumps aantreden gevaarlijk terrein: ze krijgen de wind van voren, zoals Volodymyr Zelensky, of worden overladen met complimenten, zoals Benjamin Netanyahu. Hoe kom je ongeschonden of zelfs als winnaar terug uit Washington?
is nieuwsverslaggever van de Volkskrant.
Goede relaties bieden geen enkele garantie op succes in het Witte Huis. Dat heeft alles te maken met het licht ontvlambare karakter van president Donald Trump, die zich zelfs niets aantrekt van bondgenootschappen. ‘Donald Trump floreert juist wanneer hij buitenlandse leiders van hun stuk weet te brengen’, aldus Rufus Gifford, ambassadeur in Denemarken onder president Barack Obama.
De leiders van Gabon, Guinee-Bissau, Liberia, Mauritanië en Senegal zullen dus op hun hoede zijn, tijdens hun bezoek aan Washington. de komende drie dagen. Volgens het Witte Huis ‘hebben Afrikaanse landen een geweldig commercieel potentieel’. Welke lessen kunnen zij trekken uit vorige bezoeken?
Dat diplomatieke handleidingen de prullenbak in konden, bleek toen de Oekraïense president Volodymyr Zelensky in februari verbaal werd gesandwicht door Trump en vicepresident JD Vance, vanwege zijn vermeende ondankbaarheid voor de Amerikaanse militaire steun aan Kyiv.
Een ‘o shit’-moment voor regeringsleiders die nog wensten langs te komen, zo omschreef een hooggeplaatste medewerker van het Amerikaanse Congres het ontspoorde bezoek tegenover Politico. ‘Ge-Zelenskyd’ worden moest koste wat het kost worden voorkomen.
Twitter bericht wordt geladen...
Regeringsleiders doen er goed aan zich voor te bereiden op een diplomatiek ‘jiu-jitsu’-gevecht met Trump, zo zei Arturo Sarukhán, de voormalig ambassadeur van Mexico in de VS, tegen CNN. Zo moest de Zuid-Afrikaanse president Cyril Ramaphosa Trumps valse beweringen over genocide op witte boeren weerspreken zonder hem tegen zich in het harnas te jagen. Behendig zei hij dat dit ‘zorgen zijn waarover wij graag met u willen praten’.
Twitter bericht wordt geladen...
De kersverse Canadese premier Mark Carney was eerder die maand belast met de zware taak om Trumps wens om zijn land in te lijven als 51ste staat op beleefde wijze in de kiem te smoren. ‘Canada is niet te koop’, was hij stellig, om daar diplomatiek aan toe te voegen dat de twee landen ‘sterker zijn als zij samenwerken’.
Er is één ding dat iedereen die voet zet in het Oval Office volgens Brian Clow moet beseffen: ‘Dit is Trumps show, je moet hem zijn gang laten gaan’, zei de voormalig topadviseur van de Canadese oud-premier Justin Trudeau tegen Politico. Zelensky ging de discussie aan met Trump alsof hij een gelijke van hem was. Een misrekening, want Trump ziet de bezoeken als een ‘kans om zichzelf als alfaleider neer te zetten’, aldus de Litouwse voormalig buitenlandminister Gabrielius Landsbergis tegen CNN.
Toen Navo-chef Mark Rutte in maart langsging bij Trump was de rolverdeling dan ook duidelijk: Trump aan het roer, Rutte als bijrijder. Zo herhaalde Trump zijn dreigement om Groenland te annexeren, iets waar Rutte een ‘sleutelrol’ bij zou kunnen spelen. ‘Ik wil de Navo hierin niet betrekken’, reageerde Rutte ontwijkend, hoewel Groenland een autonoom onderdeel is van Navo-lidstaat Denemarken.
Twitter bericht wordt geladen...
Ook richting de Franse president Emmanuel Macron maakte Trump zijn dominantiedrang duidelijk zichtbaar, onder meer met zijn welbekende ferme handdrukken. Macron wist daar handig in mee te gaan, bijvoorbeeld door zijn vingers te spreiden, zonder compleet de overhand te nemen. Het bood hem zelfs de ruimte om Trump voorzichtig van repliek te dienen toen die valselijk beweerde dat Europa enkel geld leent aan Oekraïne, en dat Kyiv dat later zal terugbetalen.
Met lege handen aankomen in het Witte Huis is zo mogelijk de grootste faux pas die een regeringsleider kan begaan. Trump laat zich graag in de watten leggen. En dus buitelen bezoekers over elkaar heen met cadeaus.
Daarbij gaan sommigen wel heel opzichtig te werk om bij Trump in het gevlei te komen. Bij zijn derde bezoek aan het Witte Huis overhandigde de Israëlische premier Benjamin Netanyahu Trump deze week een brief waarin hij hem voordraagt voor de Nobelprijs voor de Vrede.
Het is geen geheim dat Trump hengelt naar de prijs die Barack Obama – een favoriete boksbal van Trump – kreeg toebedeeld. Netanyahu vertrok uit het Witte Huis zonder vooralsnog akkoord te gaan met een staakt-het-vuren in Gaza, waar Trump al tijden op aandringt.
Het charmeoffensief van de Britse premier Keir Starmer ging gepaard met een uitnodiging van koning Charles voor een staatsbezoek (‘Nog nooit eerder gebeurd’, aldus Starmer). Van de Japanse premier Shigeru Ishiba kreeg Trump een speciaal voor hem vervaardigde gouden samuraihelm. De Duitse bondskanselier Friedrich Merz maakte het nog persoonlijker met het ingelijste originele geboortecertificaat van Trumps in Duitsland geboren grootvader.
Twitter bericht wordt geladen...
Bij een bezoek in februari bracht Netanyahu al een gouden pieper mee, een aandenken aan de Israëlische aanvallen op de communicatieapparatuur van Hezbollah. Naar verluidt zou Trump dat cadeau verontrustend hebben gevonden. Ook wie Trump paait, moet zich dus realiseren dat de kleinste misstap mogelijk een explosie veroorzaakt.
Luister hieronder naar onze podcast de Volkskrant Elke Dag. Kijk voor al onze podcasts op volkskrant.nl/podcasts.
Geselecteerd door de redactie
Lees hier alle artikelen over dit thema
Source: Volkskrant