Anna van den Breemer schrijft over grote en kleine levensvragen voor de Volkskrant. Deze week: zijn kinderen vervelender bij hun moeder?
schrijft voor de Volkskrant over grote en kleine levensvragen.
‘Bewezen: kinderen zijn 800 procent vervelender bij hun moeder.’ Talloze websites namen het nieuws een tijd geleden over, maar het Amerikaanse onderzoek bleek hartstikke nep. Toch raakte het kennelijk een snaar. Is het waar dat kinderen zich slechter gedragen als hun moeder in de buurt is? En is dat een compliment (hoera, veilig gehecht!), zoals je vaak hoort?
‘Of kinderen zich vervelender gedragen bij vader of moeder kun je niet wetenschappelijk onderzoeken’, zegt Peter Bos, hoogleraar opvoeding en ontwikkeling in Leiden, en gespecialiseerd in het zorggedrag van ouders. Dat komt door de problematische vraagstelling. Want: wat is vervelend gedrag? ‘Wat de één vervelend vindt, noemt de ander gewoon een beetje druk.’
Het hangt volgens Bos ook samen met hoeveel ruimte de ouder in kwestie voelt voor het kind. ‘Als iemand ook het huishouden doet en mails wil versturen, dan is het verzoek om wat drinken een vervelende onderbreking, in plaats van een normale vraag.’
Soms is ‘vervelend’ gedrag simpelweg een signaal: een kind is moe, zoekt grenzen of wil aandacht, vertelt Bos. En de ene ouder is beter in het ‘ondertitelen’ dan de ander. ‘Ze zien waar het gedrag vandaan komt, reageren rustig en halen zo de angel eruit, in plaats van steeds boos te worden.’
Feit is dat kinderen hun gedrag afstemmen op de reactie van de ouder. ‘Ze weten dondersgoed bij wie ze wat kunnen maken’, aldus de hoogleraar. Dat betekent overigens niet dat kinderen zich altijd misdragen bij mama. ‘Je kunt het niet helemaal op gender gooien. Ik ben thuis de push over, dus het kan ook andersom’, zegt Bos grinnikend.
Toch kan hij zich voorstellen dat mannen door sociale conditionering beter zijn in het stellen van grenzen. ‘Ze gaan in het weekend op de racefiets weg en voelen zich vrij om die ruimte in te nemen.’ Moeders voelen zich vaker eindverantwoordelijk voor de zorg en laten ongewenst gedrag daardoor wellicht langer doorgaan uit angst tekort te schieten.’
Is het een compliment als je kind zich bij jou ‘durft’ te misdragen? ‘Als een kind zich veilig genoeg voelt om zijn gevoelens te uiten, kan dat een teken zijn van een goede relatie tussen ouder en kind’, zegt Bos. Vroeger wilden ouders vooral brave, gehoorzame kinderen. Nu streven opvoeders naar een warme band en emotionele openheid.
Ouders kunnen daarin het goede voorbeeld geven. In een experiment van het Amsterdamse museum Nemo bespraken ouders in de ene groep persoonlijke vragen met hun kind ( ‘Mis je weleens iemand?’), in de andere groep bleef het bij koetjes en kalfjes (‘Wanneer ging je voor het laatst naar de dierentuin?) Wat bleek? De kinderen uit de groep waarin ouders persoonlijke ontboezemingen deden, voelden zich naderhand geliefder.
Dat wil niet zeggen dat je alles moet delen. ‘Je kind belasten met jouw relatieproblemen is geen goed idee’, waarschuwt Bos. ‘Dan bestaat het risico op parentificatie waarbij het kind voor de ouder gaat zorgen.’
Ouders die merken dat hun kind bij hén vaker doordramt, kunnen eens kritisch kijken welke grenzen ze stellen. Het is een bekende vuistregel in opvoedland: duidelijkheid is veiligheid.
Bij ons thuis stuurt mijn man de kinderen soms naar hun kamer als ze ongehoorzaam zijn. Zelf vind ik afzondering als straf ingewikkeld. Het gevolg? De kinderen luisteren minder goed naar mij. Bos: ‘Het hangt af van hoe je het framet. Is het straf, of een succesvolle interventie zodat iedereen tot zichzelf kan komen? Hierbij is het wel van belang dat het geen machtsmiddel wordt en kinderen uit angst gehoorzaam zijn. Naderhand kun je prima uitleggen waarom je ingreep nodig was.’
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant