De Israëlische premier Benjamin Netanyahu heeft de Amerikaanse president Donald Trump voorgedragen voor de Nobelprijs voor de Vrede. Volkskrant-lezers reageren.
Er gaan opnieuw stemmen op om Donald Trump te nomineren voor de Nobelprijs voor de Vrede. Net als in 2020, toen enkele Scandinavische rechtse parlementariërs hem voordroegen vanwege zijn betrokkenheid bij de zogenaamde Abraham-akkoorden. Wat toen al voelde als een provocatie, dreigt nu opnieuw een serieuze overweging te worden. Dat is een gevaarlijke ontwikkeling. Niet alleen voor het aanzien van de prijs, maar ook voor het idee van vrede zelf.
De Nobelprijs is ooit ingesteld om ‘personen of organisaties te eren die het meest of het best hebben bijgedragen aan de broederschap tussen volkeren’. Dat is een moreel kompas, geen mediaprijs. Donald Trump heeft tijdens zijn presidentschap eerder verdeeldheid gezaaid dan vrede gesticht – binnen zijn land én daarbuiten.
Hij trok de VS terug uit cruciale internationale verdragen, zette bondgenootschappen onder druk, bagatelliseerde klimaatverandering en voerde een diplomatie van dreiging en vernedering. De ‘vredesakkoorden’ waar zijn naam aan werd verbonden waren in wezen wapen- en handelsdeals met landen die geen oorlog met elkaar voerden. Vrede was bijzaak, geopolitiek het hoofddoel.
Natuurlijk: de prijs is vaker controversieel geweest. Denk aan de toekenning aan Henry Kissinger, of aan Barack Obama, die de prijs kreeg nog vóór hij daadwerkelijk vredesbeleid had kunnen voeren. Maar moeten we daarom nogmaals dezelfde fout maken?
Een vredesprijs is geen trofee voor pr-stunts. Als we vrede reduceren tot onderhandelingen zonder democratische waarden of mensenrechten, wordt de prijs hol. Het zou betekenen dat de inzet voor échte vredesopbouw, door journalisten, mensenrechtenactivisten, grassrootsorganisaties, minder waard is dan een fotomoment tussen twee regeringsleiders.
Wat kunnen wij als burgers doen? We kunnen onze stem verheffen. Door te schrijven, te spreken, te herinneren. We kunnen aandacht vragen voor mensen die wél structureel bijdragen aan vrede: van Afghaanse vrouwenactivisten tot VN-hulpverleners in Gaza. En we kunnen het Noorse Nobelcomité aanspreken op zijn verantwoordelijkheid: wees onafhankelijk, wees moedig, wees trouw aan Nobels idealen.
Laat de Nobelprijs voor de Vrede niet verworden tot een politieke marketingtool. De wereld verdient beter.
Joy Rijnders, Oosterhout
Hoe ver is de wereld gezonken als de ene (oorlogs)misdadiger de andere (wereld)misdadiger nomineert voor de Nobelprijs voor de Vrede?
Eric Stout, Maurik
Vrede is een tijdperk van niet-oorlog, het tussen twee (of meerdere) strijdende landen bereiken van vrede is volgens mij een aantal afspraken waarin alle partijen wat water bij de wijn (moeten) doen.
Trump, president van een land dat feitelijk bij geen enkele hieronder genoemd conflict partij is, wil en doet dat niet. Voor hem is vrede dat de agressor, de sterkste en bovenliggende partij z’n zin krijgt. Kijk naar de Oekraïens-Russische oorlog: Trump vindt dat Oekraïne voor (de lieve) vrede land moet afstaan aan aanvaller Rusland en grondstoffen moet inleveren bij de ‘vredes’-onderhandelaar en Poetin-vriend VS.
De ‘vredesplannen’ voor de oorlog tussen Israël en de Palestijnen zijn een overduidelijk voorbeeld van hoe het niet moet. Ook hier krijgt de grootste agressor in alles zijn zin, onder leiding en met steun van Trump, die er zelf ook nog een graantje, nou ja een heel graanpakhuis van mee wil pikken.
De aanslag van Hamas op 7 oktober 2023 met als gevolg 1.200 doden was natuurlijk afgrijselijk, de eerste reactie van Israël begrijpelijk maar dat die reactie nu al anderhalf jaar duurt, dat heel Gaza platgeschoten is, dat daar meer dan 50 duizend mensen bij zijn omgekomen en dat Israël én de VS willen dat alle Palestijnen uit Gaza (en het liefst uit heel Israël) verdwijnen, zodat het hele gebied door vooral Amerikaanse (Trump-)bedrijven omgetoverd kan worden tot luxe resort, is meer dan verschrikkelijk.
Hoe kan het uitmoorden van Gazanen en een met geweld opgedrongen volksverhuizing, een verwijdering van huis en haard, de basis zijn van een vredesplan?
Dan de door de Amerikaanse luchtmacht uitgevoerde bombardementen op Iran en diens nucleaire faciliteiten. De VS waren hier de agressor, niet de Iraniërs. Let wel, ook ik heb weinig vetrouwen in de Iraanse machthebbers, maar een land bombarderen op basis van 'mogelijk...' en 'het kan zijn...' vind ik niet erg vredestichtelijk.
Als, voor deze brief althans, laatste wil ik het Nobelprijscomité en u nog wijzen op de dreigementen van Trump aan het adres van Canada, Panama en Groenland.
Donald Trump de Nobelprijs voor de Vrede? Die man mag nog niet eens in de schaduw van eerdere winnaars staan.
Marcel Heinsbroek, Schiedam
Ik herinner me uit vroeger tijden een stripboek van Asterix en Obelix waarin ene Catastrofus een belangrijke vrol speelde. Overal waar hij verscheen ontstond ruzie, ellende en volgen ze elkaar kort na zijn intreden al naar de keel. Ik moet bij Donald Trump altijd aan Catastofus denken.
En nu lees ik tot mijn verbijstering dat een van corruptie en etnische zuiveringen verdachte president een veroordeelde crimineel, populist, vrouwenminachter en haatzaaier heeft genomineerd voor de Nobelprijs voor de Vrede. Catastrofus wordt hoog op het schild gehesen. Als het niet zo treurig was zou je er hard om kunnen lachen.
Ik voorspel: als de prijs aan hem voorbij gaat - en wie hoopt dat niet - zal Trump roepen dat ze de Nobelprijs ook alweer van hem gestolen hebben.
Jan Visscher, Groningen
Premier Netanyahu van Israël wil zijn grote vriend Trump van Amerika nomineren voor de Nobelprijs voor de Vrede. Nou, denk ik dan, daar kan zelfs Mark Rutte nog een puntje aan zuigen.
Floor Montenarie, Middelburg
Vandaag heb ik de website van het Nobelprijscomité bezocht. In het contactformulier heb ik geschreven waarom ik vind dat Donald Trump de Nobelprijs voor de Vrede niet verdient. Deze brief is een oproep. Bezoek nobelprize.org en vul op het contactformulier ook in waarom u vindt dat Donald Trump de Nobelprijs voor de Vrede niet verdient.
Johanna Wentholt, Groningen
Een geruststelling bij de voordracht: als Netanyahu je voorstelt voor de Nobelprijs voor de Vrede dan is de kans op winst nihil. Stel je voor!
Ton Kohlbeck, Oegstgeest
Wilt u reageren? Stuur dan een opiniebijdrage (max 700 woorden) naar opinie@volkskrant.nl of een brief (maximaal 200 woorden) naar brieven@volkskrant.nl
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant