De prijs van sinaasappelsap op de wereldmarkt is de laatste drie maanden gehalveerd, en toch merken consumenten daar weinig van. De groothandelsprijs van sinaasappelsap steeg in 2024 met 77 procent, de prijs in de supermarkt is sindsdien niet gedaald.
Supermarkten zeggen de prijzen niet te kunnen verlagen wegens lopende contracten die afgesloten zijn toen de prijs hoog was. De situatie is ontstaan door een ongunstige opvolging van gebeurtenissen, met Brazilië als hoofdrolspeler.
De wereldwijde sapprijs schoot de afgelopen jaren omhoog, vooral door problemen in Braziliaanse boomgaarden. De citrusgroenziekte – een bacterie die de vruchtvorming belemmert en uiteindelijk bomen doodt – verlaagde het aanbod van Braziliaanse sinaasappels.
‘Sinaasappels worden overal ter wereld geteeld, maar als het gaat om de verwerking tot sap is Brazilië het belangrijkste land’, zegt Francois Sonneville, senior drankenanalist bij de Rabobank. Het land is verantwoordelijk voor driekwart van de wereldwijde export.
Door de afname van Braziliaanse sinaasappels steeg in twee jaar tijd de prijs van sinaasappelsapconcentraat met 75 procent, een nooit eerder vertoonde stijging.
Terwijl de prijs van jus d’orange recordhoogtes bereikte, ontstond een fatale combinatie voor de vraag naar sinaasappelsap. De wereldprijs zou hierna een duikvlucht nemen.
Ten eerste verslechterde het imago van de drank. ‘Waar sinaasappelsap vroeger een vast onderdeel was van het ontbijt en in de schijf van vijf zat, wordt het nu vaak niet meer als gezond beschouwd vanwege het suikergehalte.’ Ook ontbijten mensen minder thuis, signaleert Sonneville.
Naast het verslechterde imago, verbitterde ook nog eens de smaak: Braziliaanse sapproducenten mengden vanwege het tekort vruchten van zieke bomen met die van gezonde, hierdoor werd de smaak van Braziliaans sap bitterder, vertelt Sonneville.
De genadeslag werd geleverd toen de prijs voor consumenten een onhoudbaar niveau bereikte. Zo laat Lidl weten dat ‘de consumptie van sap afneemt’. De woordvoerder van Jumbo laat weten dat sommige klanten überhaupt geen sinaasappelsap meer kopen, of kiezen voor andere dranken.
Precies op het moment dat de consument stopte met drinken, begon het sap weer rijkelijk te vloeien. De oogst in Brazilië nam onverwachts toe na verbeterd weer, productiviteitsverhogingen en een hoger aantal bomen, iets wat handelaren niet hadden verwacht.
‘Ongeveer drie maanden geleden was de stemming nog pessimistisch vanwege ziekte en klimaatproblemen. Na goede voorspellingen sloeg dat sentiment om. Twee factoren kwamen zo samen: de vraag werd minder terwijl het aanbod toenam’.
Als gevolg kelderde de prijs, maar voor sinaasappelsapliefhebbers vertaalt dat zich nog niet naar de winkelprijzen, aldus Sonneville.
Supermarkten onderhandelen op vaste momenten met leveranciers om voor een bepaalde periode in te kopen. Jumbo en Albert Heijn onderstrepen dat bestaande contracten het verlagen van prijzen bemoeilijken, maar stellen prijsdalingen door te voeren zodra het kan. Lidl wilde niet ingaan op de vraag of goedkopere contracten zullen leiden tot lagere prijzen, maar benadrukt zich te blijven inzetten voor een lage prijs.
Mochten de winkelprijzen hoog blijven, kan dat volgens Sonneville ‘boeren ertoe aanzetten meer bomen te planten om toekomstige voorraden te vergroten’. Daar zal de consument echter pas over vijf tot tien jaar de vruchten van plukken, gezien het ongeveer zo lang duurt voordat een nieuwe boom fruit produceert.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant