Ursula von der Leyen, voorzitter van de Europese Commissie, kwam maandag onder vuur te liggen in het Europees Parlement. Dat gebeurde tijdens een debat over een motie van wantrouwen tegen haar, ingediend door uiterst rechtse parlementariërs.
is buitenlandredacteur van de Volkskrant en schrijft over de EU en internationale samenwerking.
Von der Leyen werd in Straatsburg vergezeld door de voltallige Commissie, om het belang van de kwestie te onderstrepen. Het wegsturen van de Commissie zou de Europese Unie in een ongekende crisis storten, op een moment dat er oorlog woedt in Oekraïne en Europa met Trump moet onderhandelen over importheffingen.
De motie, waarover donderdag gestemd wordt, maakt geen schijn van kans. De middenpartijen in het parlement beschouwen de indieners als ‘extremisten’, ‘complotdenkers’ en ‘vrienden van Poetin’.
De motie richt zich vooral op de appjes die Von der Leyen tijdens de coronacrisis uitwisselde met Albert Bourla, de topman van farmaceut Pfizer. Von der Leyen weigert deze berichten openbaar te maken, hoewel het Europees Hof van Justitie die weigering veroordeelde.
Von der Leyen verdedigde zich maandag fel, maar het debat in Straatsburg ging nauwelijks over het telefoonverkeer van de Commissievoorzitter. De sociaaldemocraten, liberalen en groenen toonden zich uitermate ontevreden over de koers van de christendemocraat Von der Leyen, wier herverkiezing zij vorig jaar nog steunden. Zij vinden dat de Commissievoorzitter te veel naar rechts beweegt en de Green Deal afzwakt.
Hun kritiek richtte zich ook op de christendemocraten in het Europees Parlement. Volgens de sociaaldemocratische fractieleider Iratxe García werken de christendemocraten samen met uiterst rechts, onder meer om groene wetgeving tegen te houden.
Onder druk van de christendemocraten trok de Commissie onlangs een wetsvoorstel tegen greenwashing in (het ten onrechte als groen aanprijzen van producten). Volgens de christendemocratische fractieleider Manfred Weber is het voorstel een ‘bureaucratisch monster’ dat bedrijven met te veel administratieve verplichtingen opzadelt.
De beweging naar rechts is mogelijk gemaakt door de Europese verkiezingen van vorig jaar. De grootste partij, de christendemocraten, is niet meer afhankelijk van sociaaldemocraten, liberalen en groenen. Zo nodig kan zij ook een meerderheid halen met steun van radicaal- en extreemrechts.
De middenpartijen waarschuwden Von der Leyen en Weber niet met uiterst rechts samen te werken. ‘Wij vragen u: wie zijn uw bondgenoten in het parlement’, zei de liberale fractieleider Valérie Hayer. ‘U zult moeten kiezen. Neem onze steun niet voor vanzelfsprekend aan.’
De Groene-fractieleider Bas Eickhout maande de christendemocraten geen gelegenheidsallianties met uiterst rechts meer te smeden. ‘Jullie voeden het beest en op zeker moment zal het beest jullie opeten’, aldus Eickhout.
De christendemocratische leider Manfred Weber verwierp de beschuldigingen. Hij zei dat zijn partij in 90 procent van de gevallen heeft meegestemd met de andere middenpartijen. Sociaaldemocraten, liberalen en groenen moeten echter beseffen dat er sinds de verkiezing ook een andere meerderheid mogelijk is, aldus Weber. De christendemocraten zullen daarvan gebruik maken als zij het nodig vinden de belangen van burgers, boeren en bedrijven te beschermen.
Uiteindelijk heeft Von der Leyen de steun van de middenpartijen nodig, omdat de verschillende uiterst rechtse fracties niet worden gezien als acceptabele en betrouwbare partners.
Luister hieronder naar onze podcast de Volkskrant Elke Dag. Kijk voor al onze podcasts op volkskrant.nl/podcasts.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant