De herverkiezing van president Donald Trump heeft geleid tot een duidelijke trendbreuk in het aantal internationale reizigers naar de Verenigde Staten. Vooral toeristen en studenten vertrekken minder vaak naar Amerika. Die afname zal de komende maanden waarschijnlijk alleen maar groter worden.
Van zakenreizigers uit Estland tot studenten uit Denemarken, van toeristen uit India tot legale migranten uit Zuid-Korea en van jongeren uit Frankrijk tot 55-plussers uit Duitsland. Vanuit vrijwel de hele wereld reisden de afgelopen maanden minder mensen naar de Verenigde Staten. Het begin van deze trendbreuk: de terugkeer van president Donald Trump in het Witte Huis.
In de eerste maanden van Trumps tweede presidentschap, van februari tot en met mei dit jaar, kwamen ongeveer 10,5 miljoen internationale reizigers de VS binnen, blijkt uit cijfers van het National Travel and Tourism Office (NTTO). Dat is 10,4 procent minder dan de organisatie begin dit jaar voorspelde. In deze cijfers tellen de gegevens over Mexico en Canada niet mee, omdat reizigers uit deze landen vaak ook met auto of trein reizen, waar internationale reizigers in bijna alle gevallen met het vliegtuig komen.
Het is een duidelijke kentering. Tijdens de coronacrisis viel het aantal inkomende reizigers flink terug, maar daarna nam het weer rap toe, met tientallen procenten per jaar. Tot dusver loopt het aantal reizigers dit jaar met 2,1 procent terug ten opzichte van vorig jaar, terwijl het NTTO juist had verwacht dat de groei zou doorzetten.
Trump heeft de laatste maanden met harde anti-migratiemaatregelen en een streng economisch beleid verschillende groepen schrik aangejaagd. Zo doken veel verhalen op van reizigers die geen visum meer konden krijgen, groeide onder studenten de angst voor uitzetting en werden reizigers bij binnenkomst tegengehouden of zelfs gearresteerd. Onder welke reizigersgroepen is de grootste afname zichtbaar? Vanuit welke regio’s? En hoe zit het met reizigers vanuit Nederland?
Als vakantieland zijn de VS een stuk minder populair geworden. De afgelopen maanden trokken ongeveer 8,8 miljoen toeristen naar het land, een afname van 285 duizend ten opzichte van een jaar eerder (3,1 procent). De daling heeft waarschijnlijk vooral politieke oorzaken: strengere grenscontroles en geopolitieke spanningen kunnen toeristen afschrikken.
Om alsnog toeristen naar de VS te lokken, hebben meerdere vliegtuigmaatschappijen en reisbureaus hun prijzen verlaagd, bleek uit een rondvraag van radiozender BNR. Dat kan volgens Marcel Bastiaansen, hoogleraar vrije tijd en toerisme (Breda University of Applied Sciences en de universiteit van Tilburg), het animo vergroten. ‘De vakantiemarkt is behoorlijk prijsgevoelig’, legt hij uit. ‘Zo’n prijsvermindering kan mensen over de streep trekken.’
Voor Becky Burke (28) uit Wales verandert dit jaar een rondreis door de VS in een nachtmerrie, blijkt uit berichtgeving van de Britse zender BBC. Met een digitaal inreisbewijs (ESTA) reist ze begin januari van New York naar Portland. In Oregon verblijft ze een tijdje bij een gastgezin. In ruil voor onderdak biedt ze aan om te helpen in het huishouden. Eind februari ontstaan de problemen. Wanneer ze vanuit Seattle naar het Canadese Vancouver wil reizen, mag ze het land niet in en brengt ze elf dagen door in een centrum van de Amerikaanse Immigration and Customs Enforcement (ICE), in Washington. Met haar huishoudelijke ondersteuning had ze haar ESTA geschonden, daarmee mocht ze niet werken, ook niet in ruil voor onderdak.
Naar verwachting daalt het aantal reizigers de komende tijd verder. De Nederlandse brancheorganisatie van reisaanbieders ANVR laat bijvoorbeeld weten dat reizigers gemiddeld 141 dagen van tevoren een pakketreis boeken: een groot deel van de vakantiegangers die de komende maanden naar de VS willen gaan, hadden hun reis al voor Trumps terugkeer in het Witte Huis geboekt. BNR meldt dat meerdere reisbureaus de verkoop van pakketreizen en vluchten naar de VS hebben zien teruglopen. Zo nam de verkoop van vliegtickets via de boekingswebsite Cheaptickets.nl af met 38 procent.
Zakenreizigers en arbeidsmigranten laten zich tot dusver niet afschrikken door de recente politieke ontwikkelingen in de VS. In de maanden na het begin van Trumps tweede termijn steeg het aantal inkomende reizigers met een werkvisum met bijna 80 duizend ten opzichte van 2024, een toename van ongeveer 5,5 procent.
Wie voor zijn werk naar de Verenigde Staten afreist, ondervindt amper problemen van Trumps strengere anti-migratiebeleid. Bovendien is voor deze reizigersgroep hun reis naar de VS doorgaans eerder noodzaak dan bijzaak. Waar toeristen hun reis kunnen uitstellen, is dat bij zakenreizigers niet het geval, zegt directeur Odete Pimenta da Silva van de Nederlandse Associatie voor Travel Management (NATM). ‘Het is onderdeel van hun werk. Niet gaan is vaak geen optie. Zolang er geen negatief reisadvies voor de VS van kracht is, gaat de trip gewoon door.’
De economie in de Verenigde Staten doet het, los van de handelsoorlog, volgens Amerika-kenner Raymond Mens nog steeds verrassend goed. ‘Dit maakt het voor zakenreizigers juist een goed moment om naar de VS te gaan’, zegt hij. ‘Het is dus mogelijk dat zakenreizigers de risico’s rondom de politieke spanningen voor lief nemen.’ Goedkope arbeidskrachten uit het buitenland blijven voor de VS van groot belang. ‘Hoewel Trump al jaren roept dat er een muur moet komen om arbeidsmigranten te weren, worden legale arbeidsmigranten met een geldig visum door een gouden deur ontvangen.’
Van alle visumgroepen deinzen studenten het meest terug voor een reis naar de VS. Tussen februari en mei reisden ongeveer 219 duizend internationale studenten naar het land, een afname van 9 procent ten opzichte van een jaar geleden. Procentueel gezien is de daling binnen deze visumgroep het grootst. Door het beleid van Trump gaat deze afname naar verwachting de komende maanden groter worden.
Door de tijdelijke visumstop voor studenten die Trump eind mei afkondigde, gaan de komende maanden vermoedelijk nog minder studenten naar de VS. Amerikaanse ambassades mochten wekenlang geen visumafspraken met studenten inplannen. ‘Zonder zo’n kennismakingsgesprek kunnen studenten geen visum krijgen en zonder visum kunnen ze niet afreizen naar de VS’, zegt een woordvoerder van Nuffic, de Nederlandse organisatie voor internationalisering in onderwijs.
Moeten overnachten in een ijskoude cel, het is al meerdere internationale reizigers overkomen, zo ook de Turkse Rümeysa Öztürk. Zij brengt, volgens The New York Times, zes weken lang door in een detentiecentrum in Louisiana. De 30-jarige promovendus studeert aan de Tufts University in Massachusetts. Haar studentenvisum werd ingetrokken nadat ze een opiniestuk voor de studentenkrant had geschreven over de pro-Palestijnse eisen aan de universiteit. Haar uitlatingen waren in strijd met het Eerste Amendement. Een federale rechter besloot echter dat er sprake was van vrijheid van meningsuiting en gaf het bevel Öztürk onmiddellijk weer vrij te laten. Ook al heeft ze op het moment geen geldige visum, staat ze onder toezicht van de federale rechtbank. Totdat er een definitieve uitspraak is, mag ze in de VS blijven wonen en haar studie voortzetten.
Dit soort maatregelen leidt tot zorgen onder studenten. Hoewel studenten weer visa-aanvragen kunnen indienen, hebben de Amerikaanse autoriteiten hun toelatingsbeleid aangescherpt. Zo worden studenten strenger gecontroleerd op wat zij zoal op sociale media plaatsen. ‘Sommige studenten overwegen om bepaalde berichten te verwijderen’, zegt de Nuffic-woordvoerder. Nederlandse studenten die al in de VS zijn, zijn volgens de organisatie huiverig geworden om in vakanties terug te keren naar Nederland, uit angst dat ze Amerika daarna niet meer binnenkomen.
Vanuit vrijwel de hele wereld komen minder internationale reizigers naar de VS. In absolute aantallen gingen van februari tot en met mei vooral reizigers uit Azië minder vaak naar de VS (102 duizend minder, oftewel -3,7 procent). Ook in Europa is een grote afname zichtbaar: 86 duizend minder reizigers, wat neerkomt op ongeveer -2 procent. Alleen vanuit het Midden-Oosten is sprake van een toename van bijna 16 duizend (ongeveer 5 procent), met name door reizigers uit Israël.
Inwoners van twaalf landen in Azië, het Midden-Oosten en Afrika maken sinds deze maand zelfs helemaal geen kans meer om de VS binnen te komen. Voor de twaalf landen voerde Trump een volledig inreisverbod in. Zo kunnen reizigers uit Iran en Haïti geen visum meer krijgen. Die maatregel treft relatief weinig reizigers: uit die landen kwamen dit jaar tot dusver respectievelijk tien- en vijfduizend reizigers naar de VS.
De afname in het aantal reizigers naar de VS is zichtbaar in vrijwel alle leeftijdsgroepen. Alleen onder senioren van 65 jaar en ouder was er een lichte toename: van 3.362 reizigers, oftewel 0,3 procent. Vermoedelijk gaan vooral gezinnen met kinderen minder naar de VS: onder minderjarigen en onder volwassenen van 25 tot 45 jaar is de daling het grootst.
Dat het aantal seniorenreizigers toeneemt, kan volgens een woordvoerder van de ANWB worden verklaard door vroegboekingen. ‘Wanneer het gaat om een verre en dure reis, zoals naar de VS, boeken senioren ver van tevoren’, zegt hij. ‘Momenteel is er geen negatief reisadvies voor de VS, waardoor kosteloos annuleren niet mogelijk is.’
Toch is ook onder senioren sprake van een trendbreuk. Vorig jaar was binnen deze leeftijdsgroep nog een forse toename te zien, van 18 procent. Vooral in april en mei gingen minder senioren naar de VS ten opzichte van een jaar eerder, een teken dat de VS ook onder deze groep minder in trek aan het raken is.
Jonathan komt oorspronkelijk uit Australië, maar woont en werkt al ruim tien jaar aan de Amerikaanse oostkust. Hij bezit een geldig werkvisum. Als zijn zus overlijdt, wil hij haar as uitstrooien in hun geboorteland. Na een kort verblijf in Australië wordt hij bij aankomst in de Verenigde Staten aangehouden, schrijft de Britse krant The Guardian in april: opeens blijkt zijn visum, om onduidelijke redenen, niet meer goed. Hij wordt uitgezet naar Australië, al zijn spullen blijven in de VS achter.
Ook vanuit Nederland gaan minder reizigers naar de VS. Tussen februari en mei vertrokken ongeveer 207 duizend Nederlanders naar de VS, een afname van 4,3 procent ten opzichte van een jaar eerder. Net als bij het totale aantal internationale reizigers is de afname het zichtbaarst onder toeristen en studenten. Hoewel het aantal zakenreizigers en arbeidsmigranten naar de VS vanuit de gehele wereld nog wel toeneemt, is deze groep vanuit Nederland licht gedaald.
Naar verwachting zet de afname vanuit Nederland ook de komende maanden door. Uit onderzoek van de ANWB blijkt dat Nederlanders vanwege de politieke spanningen minder geneigd zijn om naar de VS af te reizen. Bij een enquête onder ruim tweeduizend Nederlanders liet 62 procent weten op dit moment het land liever niet op te zoeken. Drie maanden geleden was dit nog 43 procent.
Het Senegalese vrouwenbasketbalteam heeft hun geplande tiendaagse training in de Verenigde Staten afgeblazen, nadat de visumaanvraag van meerdere speelsters was afgewezen. Het team zou in het land trainen voor het AfroBasket-toernooi van deze maand. Voor twaalf landen in Azië, het Midden-Oosten en Afrika geldt sinds juli een inreisverbod, wat betekent dat inwoners uit deze landen geen kans meer maken op een visum. Er is echter een uitzondering: voor grote sportevenementen zoals het WK voetbal en de Olympische Spelen kunnen sporters wél een geldig visum krijgen. Senegal staat niet op de lijst van landen met een inreisverbod, het is daarom ook niet meteen duidelijk waarom de visumaanvraag van de basketbalspelers is afgekeurd.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant