is journalist en columnist voor de Volkskrant.
Op vakantie gaan is afstand nemen. Met elke kilometer die je rijdt, raak je verder verwijderd van de beslommeringen thuis. En van het nieuws. Je volgt online alleen de grote dingen en zelfs dat doe je gedoseerd, op hoofdlijnen. Een tijdje geen televisie, geen radio, geen journaals, geen talkshows, amper sociale media. Je treedt als het ware buiten de hittekoepel waarin onophoudelijk actualiteiten en meningen over actualiteiten worden op- en rondgepompt onder een deksel van hoge druk.
De tijdelijke zelfonthouding voelt weldadig aan, moet ik zeggen. De nieuwsruis die zich als tinnitus in je hoofd heeft genesteld, is even weg. In de luwte vallen je ook ineens dingen op waar je normaal achteloos aan voorbijgaat. Bijvoorbeeld hoezeer nieuwsmedia gefocust zijn op negatieve gebeurtenissen, zoals Harvard-psycholoog Steven Pinker vorige week zei in een Volkskrant-interview.
Bij de Navo-top in Den Haag was dat goed te zien. De aandacht voor uiterlijkheden, het gezeur over de kosten, het uitvergroten van details, het bespotten van de hoofdrolspelers, de hang naar roddel en achterklap, de honger naar relletjes, het geëmmer over het mondje van Máxima. Het hoort er allemaal bij tegenwoordig.
Over onze columns
Columnisten hebben de vrijheid hun mening te geven en hoeven zich niet te houden aan de journalistieke regels voor objectiviteit. Lees hier onze richtlijnen.
Maar als je een stapje terug doet, zoals ik deed tijdens mijn vakantie, en je beperkt je tot de kern, dan zie ik dat de Navo weer even vooruit kan. Niet dood is maar leeft. De defensiebestedingen gaan omhoog, er is een evenwichtigere lastenverdeling tussen Amerika en de rest en de bijstandsverplichting van artikel 5 van het Navo-verdrag is herbevestigd. Er zijn geen garanties dat de afspraken beklijven, zeker niet met Trump aan het roer. Maar evenmin is het zeker dat er niets van terechtkomt. De tijd zal het leren.
Er moet ook niet vergeten worden dat onzekerheid over de hardheid van de Amerikaanse bijstandsbelofte zo oud is als de Navo. De West-Duitse kanselier Helmut Schmidt was zo bang dat de Verenigde Staten niets zouden doen bij een Sovjet-Russische kernaanval op West-Europa, dat hij in 1977 vroeg om de plaatsing van Amerikaanse middellange-afstandsraketten in een aantal Europese landen. Die moesten de veiligheidskoppeling met de VS garanderen.
Dus zelfs in de Koude Oorlog was er twijfel of Amerika, als het erop aankwam, de eigen veiligheid zou willen riskeren om Europa te verdedigen tegen een Russische aanval. Trump was toen nog niet beeld, hij was net droog achter de oren. Het staat buiten kijf dat nu onder hem de onzekerheid groter is dan ooit. Maar hoewel menigeen na de Navo-top zei dat het glas half leeg is, acht ik het glas half vol.
Het is een ongemakkelijke positie. Er is in deze tijd immers veel om negatief over te zijn. En dan ligt het meer voor de hand alles met de nodige scepsis te bekijken. Daar kun je je geen buil aan vallen. Je kunt zelfs zonder al te veel problemen all out gaan in je pessimisme. Ik zag in een mail de vier ruiters van de Apocalyps voorbij komen en de wereld bedreigd worden door ‘duizend stormen’. Elders stuitte ik op zware termen als fascisme, dictatuur, barbarij. Menig retorisch hitterecord sneuvelt.
Ik snap waar het vandaan komt, ik begrijp de emotie, maar vanaf een afstand in het koele Bretagne met de stille schoonheid van zijn woeste rotskusten en uitgestrekte zandstranden, wenste ik dat we wat meer onze zegeningen tellen als een keer iets meevalt, als de somberste prognoses een keer niet uit komen.
We hebben op het persoonlijke vlak de mond vol van de noodzaak van positief denken, maar in het debat scoort het negatie negatieve beter. Ik zou zeggen: laten we ons ontworstelen aan deze paradox. Als zich te midden van de ellende in de wereld voor de verandering eens iets positiefs voordoet, bedelf dat dan niet meteen onder een stapeltje nieuwe onheilsverwachtingen. Kijk ook een beetje uit met het gebruik van grote woorden. Ontsnap aan de hittekoepel.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant columns