Honderdduizenden Kroaten waren zaterdagavond bij een openluchtconcert van de rechts-nationalistische zanger Marko Perkovic. Omringd door Kroatische vlaggen en katholieke symbolen bracht Perkovic ook zijn bekendste nummer ten gehore, dat begint met een fascistische leus.
is nieuwsverslaggever van de Volkskrant.
Perkovic’ optreden was met afstand het grootste concert in de Kroatische geschiedenis. Volgens de Kroatische politie zijn er zo’n 450 duizend kaartjes verkocht, de organisatie schat de opkomst zelfs boven de 500 duizend mensen.
Als het door de politie geschatte bezoekersaantal klopt, is het wereldwijd zelfs het grootste betaalde concert aller tijden. Het concert vond plaats op de paardenrenbaan van Zagreb, die eerder het toneel was van concerten van bands als The Rolling Stones en Metallica.
De 58-jarige Perkovic is ook bekend onder zijn artiestennaam ‘Thompson’, een verwijzing naar een Amerikaans machinepistool. Perkovic kreeg die bijnaam toen hij in de jaren negentig meevocht in de Kroatische onafhankelijkheidsoorlog. Zijn carrière als muzikant begon in diezelfde periode: in 1992 bracht Perkovic het strijdlied ‘Bojna Cavoglave’ uit. In de videoclip draagt Perkovic camouflagekleding en heeft hij een Thompson-machinepistool in de hand.
Het nummer is berucht vanwege de openingsregel ‘Za dom − spremni!’ (Voor het vaderland, paraat!), een leus die tijdens de Tweede Wereldoorlog werd gebruikt door de fascistische Ustase-beweging. Perkovic’ verwijzingen naar het fascistische verleden waren in 2004 aanleiding om een concert in Amsterdam te verbieden.
Tijdens het Wereldkampioenschap voetbal in 2022 kwamen de Kroatische voetballers Dejan Lovren en Marcelo Brozovic onder vuur te liggen toen een video verscheen waarin zij meezingen met de eerste regel van ‘Bojna Cavoglave’.
Toen Perkovic het nummer zaterdag opvoerde, zong een deel van het publiek de omstreden leus mee. De openingsregel werd vergezeld door een vuurwerksalvo en fans staken tijdens het nummer rode fakkels aan.
Perkovic omschreef het concert zelf als een ‘muzikaal en patriottisch spektakel’. Het christelijk-nationalisme dat zijn muzikale oeuvre typeert, kwam ook terug in een korte toespraak die hij voor het begin van zijn optreden hield. ‘Ik wil heel Europa de boodschap meegeven dat we moeten terugkeren naar onze tradities, naar onze christelijke wortels. Alleen zo kan Kroatië weer sterk worden,’ aldus Perkovic.
Ook voor Perkovic’ speech was het al duidelijk dat zijn concert een politiek karakter had. Bij de generale repetitie van het concert ging de conservatieve premier Andrej Plenkovic vrijdagavond met zijn kinderen op de foto met de controversiële zanger. Op die foto staan ook Plenkovic’ partijgenoten Davor Bozinovic, minister van Binnenlandse Zaken, en minister Tomo Medved (Veteranenzaken).
Het is niet voor niets dat premier Plenkovic toenadering zoekt tot Perkovic’ nationalistische publiek, waaronder veel jongeren zijn. Plenkovic’ gematigd-conservatieve regeringspartij, die sinds de Kroatische onafhankelijkheid in 1991 vrijwel onafgebroken aan de macht is, staat er electoraal niet goed voor en kampt al jaren met corruptieschandalen.
De linkse oppositiepartij SDP noemt de manier waarop de regering-Plenkovic met het concert is omgegaan een ‘schande van wereldwijde proporties’. ‘Extremistische boodschappen kregen directe steun van de regering,’ schrijft de partij in een verklaring.
Ook hekelt de oppositie de logistieke operatie waarmee de autoriteiten het megaconcert mogelijk maakten. Vanwege het enorme aantal verwachte bezoekers waren zaterdag meer dan zesduizend politieagenten op de been. Straten in de buurt van de paardenrenbaan werden afgezet om ruimte te maken voor het toestromende publiek en de Kroatische spoorwegmaatschappij zette extra treinen in.
Minister Bozinovic sprak voorafgaand aan het concert van een ‘historisch evenement’. De Kroatische politie noemde het ‘de meest veeleisende bijeenkomst in de geschiedenis’. Volgens de politie verliep het concert zonder noemenswaardige incidenten. Er zijn zo’n 120 mensen opgepakt, vrijwel allemaal vanwege het gebruik van vuurwerk of fakkels.
Luister hieronder naar onze podcast de Volkskrant Elke Dag. Kijk voor al onze podcasts op volkskrant.nl/podcasts.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant