Een tien uur durend concert met vele bands die er in de hardrock- en metalwereld toe doen, dat was het afscheidsconcert van Black Sabbath-zanger Ozzy Osbourne (76) in Birmingham. Met tot slot een reünie van het originele Black Sabbath, de uitvinders van de heavy metal.
schrijft voor de Volkskrant over popmuziek en jazz.
Het loopt zaterdag tegen half een in de nacht als Ozzy Osbourne (76) gezeten op, of liever gezegd hangend in een zwarte troon uit het podium reist. Zijn zwart omrande ogen priemen een beetje angstig naar de meer dan veertigduizend fans in Villa Park, het voetbalstadion van Aston Villa in Birmingham.
Osbourne groeide op in de buurt van Villa Park, waar hij 57 jaar geleden Black Sabbath oprichtte. En vanavond neemt hij afscheid. Dit wordt zijn laatste optreden. Zijn echtgenote en manager Sharon heeft een metal-extravaganza voor hem georganiseerd dat als het ‘Live Aid voor heavy metal’ de geschiedenis in zal gaan.
Een tien uur durend marathon-concert waar zo ongeveer alle bands die er in de hardrock- en metal-wereld toe doen belangeloos komen optreden. Van Mastodon tot Tool en van Guns N’ Roses tot Slayer en Metallica. Meestal treden ze niet langer dan een kwartier op, met in hun korte set altijd ruimte voor een of meerdere covers van Black Sabbath.
Met een ombouwtijd van een minuut of zeven moet het een productionele monsterklus zijn, maar zelfs notoire laatkomers als Guns N’ Roses verschijnen op tijd. Al lijkt zanger Axl Rose minstens tien minuten nodig te hebben om een beetje bij stem te komen.
Maar ach, dan zijn we al ver over de helft en hebben we ons al uren overgegeven aan de gretigheid en het enthousiasme waarmee hedendaagse metal-toppers als Gojira en Lamb Of God naast oudgedienden als Pantera en Slayer de band vereren zonder wie ze nooit zouden bestaan.
Black Sabbath staat al decennia te boek als de band die de wereld heavy metal gaf, waar weer talloze subgenres uit voortvloeiden, zoals speed-, thrash, doom-, death- en black metal. ‘Zonder Black Sabbath geen Metallica’, stelt zanger James Hetfield en woorden van dergelijke strekking hoor je tien uur lang voortdurend.
Het animo onder artiesten om eer te bewijzen aan Osbourne, de ‘Prince of Darkness’, is zo groot dat samensteller van het programma, gitarist Tom Morello (Rage Against The Machine), op twee momenten een supergroep laat optreden met leden van Van Halen (zanger Sammy Hagar), Judas Priest (gitarist KK Downing, een van de weinige Britten) en Smashing Pumpkins (Billy Corgan), naast Ron Wood en Aerosmith’s Steven Tyler. Geen idee waarom hij Led Zeppelins Whole Lotta Love zingt maar het stadion leeft er zichtbaar van op.
Want een lange zit is het allemaal wel. Ook voor de uiteindelijk meer dan 5,5 miljoen liefhebbers die 55 euro hebben betaald om dit Back to the Beginning thuis via een livestream (met een vertraging van twee uur) te volgen. De artiesten krijgen niet betaald en de opbrengst gaat naar goede doelen zoals een parkinsonstichting, de ziekte waar Osbourne aan lijdt.
Het geluid van de livestream is uitstekend al staat de zang van Slayers Tom Araya te hard en zijn basgitaar aanvankelijk te zacht. Maar als we na middernacht weer een pauzeblokje krijgen waarin fans van over de hele wereld (aangevuld met beroemdheden als Dolly Parton en Elton John) vertellen hoe belangrijk Black Sabbath voor hun was, is een diepe geeuw niet meer te onderdrukken.
Alleen de Prince of Darkness zelf kan ons nog wakker houden, en het is ontroerend hoe gitarist Zakk Wylde met zorgelijke blik de Osbourne in de gaten houdt als deze zich maar moeizaam door I Don’t Know worstelt. Osbourne’s stem kraakt en zijn vijf ‘solo’-liedjes doen het ergste vrezen voor de Black Sabbath-reünie die de marathon zal afsluiten.
Maar als tegen half twee ’s nachts de klokken luiden, het luchtalarm in het Villa Park afgaat en gitarist Tony Iommi, bassist Geezer Butler met drummer Billy Ward het nummer War Pigs inzetten lijkt alles goed te komen. Osbourne zit nog altijd op zijn troon en begint behoorlijk krachtig met de eerste regel: ‘Generals gathered in their masses’, waarna hij zijn microfoon op het publiek richt dat uit volle borst roept: ‘Just like witches at black masses’.
Twintig jaar hebben ze niet meer met z’n vieren op het podium gestaan. De complexe drumpartijen van Billy Ward swingen zoals geen Black Sabbath-drummer na hem dat voor elkaar kreeg. Geezer Butler begint N.I.B. met een even soepele als dwingende baslijn en de melodielijn van Iron Man, gebouwd rond een van die onverwoestbare gitaarriffs van Tony Iommi, wordt door het publiek hartstochtelijk meegebruld.
Je zit dan toch al twintig minuten te kijken naar vier mannen, samen 305 jaar oud, die in 1970 rockmuziek verrijkt hebben met een eigen stijl die tot een nieuw genre zou evolueren: heavy metal.
En dan mag eigenlijk alleen Paranoid, het wellicht beroemdste liedje van Black Sabbath deze marathon afsluiten. Iommi’s riff is nog altijd even bijtend, de ritmesectie davert genadeloos en Osbourne spoort met ‘louder, louder’ het publiek aan. Zelf probeert hij er nog één keer het allerbeste uit te persen. Het gaat moeizaam maar het is genoeg.
Als zondagochtend tegen twee uur met vuurwerk Back To The Beginning wordt afgesloten, weten we dat we Ozzy Osbourne nooit meer live zullen horen zingen. Maar ook hoe essentieel de rest van de originele Black Sabbath was voor de sound die zoveel generaties heavy muzikanten zou inspireren. Tony Iommi, Geezer Butler en Billy Ward zijn naast Osbourne toch de helden van de erg lange dag.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant