Een opnieuw afgestoft voorstel voor een staakt-het-vuren in Gaza lijkt op goedkeuring van Israël en Hamas te kunnen rekenen. Een tijdelijk bestand lijkt daarmee dichterbij dan ooit, maar het is wachten op een officiële bevestiging.
24 uur, dat is wat Israël en Hamas volgens de Amerikaanse president Donald Trump vrijdag nodig hadden om tot een akkoord over een staakt-het-vuren in Gaza te komen. Inmiddels zijn die 24 uur voorbij en weet eigenlijk niemand bij wie de bal ligt.
De nieuwe onderhandelingen kwamen in beweging nadat Israël en Iran vrede sloten. Beide landen raakten verwikkeld in een kort maar hevig conflict met raketaanvallen over en weer. Onder leiding van Trump - die zelf ook nucleaire doelen in Iran bombardeerde - werd dat elfdaagse conflict beëindigd.
Qatar en Egypte wilde dat vredesakkoord gebruiken als springplank om ook onderhandelingen over Gaza van de grond te krijgen, melden ingewijden aan CNN. Bemiddelaars stoften eerdere plannen voor een staakt-het-vuren af, waarin de strijdende partijen in eerste instantie voor zestig dagen de wapens zullen neerleggen. Gedurende die periode zal Hamas in fases tien nog levende gijzelaars vrijlaten en de lichamen van achttien overleden gijzelaars aan Israël teruggeven.
Dat moet gebeuren zonder publieke ceremonies en anti-Israëlische propaganda, zoals Hamas bij eerdere lichaamsoverdrachten deed. Er zouden nog vijftig gijzelaars door Hamas worden vastgehouden, van wie er zeker twintig in leven zouden zijn.
In ruil daarvoor zal Israël Palestijnse krijgsgevangen terugsturen en in stappen zijn troepen uit de Gazastrook terugtrekken. Zodra het tijdelijke bestand ingaat, starten Israël en Hamas met onderhandelingen over blijvende vrede.
Tot dusver waren pogingen om Israël en Hamas tot een akkoord te krijgen tevergeefs. Beide partijen waren nauwelijks bereid water bij de wijn te doen. Hamas hield vast aan de eis om een permanent bestand en de terugtrekking van het Israëlische leger uit Gaza, Israël wilde niet afwijken van zijn oorlogsdoelen: de uitroeiing van Hamas, het terugbrengen van de gijzelaars en de bezetting van Gaza.
Maar onder druk van Trump leek er toch meer beweging mogelijk dan aanvankelijk gedacht. Kritiek op de regering van premier Benjamin Netanyahu over het optreden in Gaza groeit met de dag, ook in Israël zelf. Hamas is bovendien ernstig verzwakt, mede doordat bondgenoot en sponsor Iran gehavend uit de strijd met Israël is gekomen, schrijft The Guardian in een analyse.
De timing voor een staakt-het-vuren is voor Netanyahu daarom erg gunstig. Israëls vijanden zijn zwakker dan ooit en een voor Israël gunstig einde van de oorlog in Gaza kan de reputatie van de premier opvijzelen, is de gedachte. Dat, in combinatie met de veilige terugkeer van zoveel mogelijk gijzelaars, kan hem een gunstige uitgangspositie geven bij nieuwe Israëlische verkiezingen, aldus de Britse krant.
Ook Hamas heeft baat bij vrede. De groep is verzwakt, verdeeld en heeft nog amper bondgenoten die steun kunnen of willen geven. Rust in de vorm van een staakt-het-vuren kan Hamas gelegenheid bieden om op adem te komen en zich te beraden over de toekomst.
Trump meldde vrijdag dat Israël akkoord was met het door Qatar, Egypte en de VS voorgestelde plan voor vrede. Vrijdagavond kwam Hamas met de langverwachte reactie, waarin de groep "positief" zei te staan tegenover het voorstel. Hamas zou direct willen onderhandelen om het voorstel in de praktijk te brengen. Israël zei daarop de reactie van Hamas te zullen bestuderen, maar verder bleef het stil.
Hoewel de seinen voor een staakt-het-vuren op groen lijken te staan, is het nog wachten op officiële goedkeuring van de betrokken partijen. Israël meldt zaterdagavond dat het een delegatie naar Qatar stuurt om verder te praten over het mogelijke akkoord.
Trump zei zaterdag optimistisch te zijn over een akkoord op korte termijn, maar voegde eraan toe niet op de hoogte te zijn van de laatste stand van zaken. Komende week zou er een definitief akkoord kunnen komen, verwacht hij. Er wordt stevig rekening mee gehouden dat de officiële aankondiging voor het staakt-het-vuren maandag komt, wanneer Netanyahu op bezoek is in het Witte Huis.
Mocht er komende week inderdaad een akkoord komen, dan zou dat niet het eerste staakt-het-vuren in de 21 maanden durende oorlog tussen Israël en Hamas zijn. In november 2023, een maand na de uitbraak van het conflict, hield een door Qatar voorgesteld bestand zes dagen stand.
Eerder dit jaar werd een staakt-het-vuren afgesproken dat lijkt op de plannen die nu op tafel liggen. Dat bestand overleefde de eerste fase van zestig dagen, maar over verlenging werden Israël en Hamas het destijds niet eens. Halverwege maart laaide het geweld weer op nadat beide partijen elkaar beschuldigden van schending van het staakt-het-vuren.
Source: Nu.nl algemeen