Joodse kolonisten op de bezette Westelijke Jordaanoever zijn sinds 7 oktober agressiever geworden. De Israëlische regering steunt ze daarin steeds actiever. Palestijnse herders en een boer vertellen erover aan NU.nl: "Een kolonist zette zijn wapen ooit tegen mijn hoofd."
"De problemen zijn twee keer zo erg geworden", verzucht de 35-jarige herder Mohammad. Tijdens het vertellen wrijft hij onafgebroken over zijn uitdrukkingsloze gezicht. "Ze snijden zakken bloem door, gieten je watertonnen leeg, steken je banden lek. Dat is allemaal gebruikelijk. Maar sinds 7 oktober helpt het Israëlische leger ze hierbij."
Verdeeld over vijf schermen knikt iedereen mee. Bij de online belafspraak zijn twee herders en een boer aanwezig, allen vanuit hun eigen auto. Twee Israëlische vrijwilligers van de hulporganisatie Jordan Valley Activists proberen alles te vertalen. Dat is niet alleen lastig door de slechte verbinding, maar ook doordat de drie mannen tegelijk aanslaan op de vragen.
Sinds de hernieuwde oorlog in Gaza hebben de Israëlische autoriteiten ook de druk opgevoerd in het gebied dat ze sinds 1967 bezetten. Het leger en de politie horen de Palestijnen volgens het oorlogsrecht te beschermen. Maar het leger helpt de kolonisten tegenwoordig en de politie komt niet meer als de boeren voor hulp bellen.
De drie mannen houden hoop, maar zien ook dat er weinig steun komt en een goede afloop ver weg is. Er is mondjesmaat wat hulp, erkent de vijftigjarige boer Mohammad. De spraakzame man laat soms een brede glimlach toe op zijn serieuze gezicht, maar zijn blik wordt daarna weer ernstig. "De veiligheid om met je kinderen thuis te zitten, kennen we niet."
De drie Palestijnen wonen met hun families in het noorden in door Israël gecontroleerd gebied. Boer Mohammad legt uit waarom ze zonder achternaam in het stuk willen: "Er zijn steeds meer checkpoints op de weg. Ze zoeken altijd een smoes om je uren vast te houden. Niet handig als ik bijvoorbeeld naar het ziekenhuis moet."
Israël breidt fors uit op de bezette Westelijke Jordaanoever. Eind mei keurde het Israëlische veiligheidskabinet de bouw van 22 nieuwe nederzettingen goed. Die zijn illegaal. De Verenigde Naties concludeerden eerder in een onderzoek over 2023 en 2024 dat de Palestijnse bevolking steeds meer met discriminatie en geweld krijgt te maken.
De Israëlische regering bewapent de kolonisten ook steeds heviger. Sinds 7 oktober zijn meer dan 150.000 (vuur)wapens aan Israëlische bezetters verstrekt. De Palestijnen hebben daarentegen niets om zich te verdedigen. Volgens de herders opent het leger al het vuur als het een mes ziet.
"En de kolonisten liegen", zeggen de boer en herders in koor. Zo zeggen ze bijvoorbeeld dat je thuis wapens hebt. Dat is voor het leger reden genoeg om je huis te betreden en spullen omver te gooien. Boer Mohammad: "Een kolonist heeft zijn wapen ooit tegen mijn hoofd gezet en zei: 'Als de tijd er is, zal ik je vermoorden.'"
Mohammad moet van een kolonist binnen twee tot drie maanden zijn boerderij verlaten. 26 families zijn afhankelijk van zijn land, vertelt hij. Onlangs nam hij een onderpand op zijn huis om kosten te dekken nadat kolonisten schade hadden aangericht. "Als ik mijn huis niet verkoop, pakken ze het af. Maar we kunnen nergens naartoe."
Op de vraag waar hij met zijn familie naartoe zou trekken, vertrekt zijn gezicht. "Tsja, de bosjes…" Hij schiet vol, verontschuldigt zich en huilt achter zijn hand. Een van de twee vrijwilligers vult na een korte stilte aan: "Dit doet de constante stress met ze."
Herder Abed vertelt dat hij binnen een week zijn huis en land moet verlaten. Dat hoorde hij niet alleen van een kolonist, maar ook van de grenspolitie. Dat die zich daarmee bemoeit, is nieuw, benadrukt een vrijwilliger.
Abed weet nog niet wat hij gaat doen. Zijn buurman vertrok een paar maanden geleden na bedreigingen. "Die is nu dakloos." Niet veel later verontschuldigt de herder zich dat hij moet ophangen. Hij nadert een checkpoint.
Boer Mohammad stapt kort uit zijn auto. Met zijn inmiddels bekende grijns tuurt hij in de verte. Achter hem kleurt het zand oranje in de ondergaande zon.
De Palestijnen op de Westelijke Jordaanoever zijn door de jaren heen steeds afhankelijker geworden van activisten. Wanneer de herders hun kuddes bijvoorbeeld willen laten grazen, stemmen ze eerst af of er een activist mee kan gaan. De vrijwilligers vormen een menselijk schild: kolonisten blijven weg of zijn een stuk milder.
De eerste periode na 7 oktober schroefden de activisten zelfs op naar 24/7 aanwezigheid, vertelt een van de twee vertalende activisten. "De herders vreesden niet alleen voor hun werk, maar ook voor hun thuis." De hulp is niet zonder risico voor de activisten. Zowel Israëlische als buitenlandse hulpverleners raken soms gewond door agressie van de kolonisten.
De Palestijnen en activisten hebben hun camera als enige wapen. Ze filmen alle intimidatie als bewijs voor de politie en het leger. Al proberen de kolonisten dit te verdoezelen, vertelt herder Mohammad. "Ze pakken je telefoon af en maken die kapot."
Het leger maakt ook camera's kapot die zijn opgehangen door Comet-ME, zeggen de herders. Dat is een Israëlisch-Palestijnse hulporganisatie die sinds 2013 ook wordt gefinancierd door Nederland. In 2017 protesteerde oud-premier Mark Rutte bij Israël na vernielingen bij een project van de hulporganisatie. Nederland heeft in totaal 6,7 miljoen euro in Comet-ME gestoken, meldt een woordvoerder van het ministerie van Buitenlandse Zaken aan NU.nl.
De extremistische kolonisten richten zich zelfs op hun eigen leger. Eind juni verwoestten kolonisten computerapparatuur van het leger. Daarop stonden systemen die werden gebruikt voor ordehandhaving en het voorkomen van aanslagen. De schade betekent een groter veiligheidsrisico, verklaarde het leger.
Boer Mohammad sluit het gesprek af met een wens: "Als dit allemaal voorbij is, hoop ik iedereen hier te verwelkomen."
Na het interview stuurt hij foto's van verschroeide aarde en buizen (te zien op de foto boven dit artikel). Kolonisten hebben zijn irrigatiesysteem in brand gestoken.
Source: Nu.nl algemeen