Vanaf zaterdag geldt de actiegroep Palestine Action in Groot-Brittannië als terroristische organisatie. Wie zitten er achter die groepering en waarom vindt de Britse Labour-de regering de club net zo gevaarlijk als Hamas of Hezbollah?
is buitenlandredacteur van de Volkskrant en schrijft over Noord-Amerika, het Caribisch gebied en Suriname.
Twee militaire vliegtuigen op luchtmachtbasis Brize Norton, niet ver van Londen, zijn twee weken geleden met rode verf besmeurd en toegetakeld met een koevoet. Het bleek het werk van activisten van Palestine Action, een kleine groep die binnen een paar jaar beroemd en berucht werd met ontregelende acties, vaak gericht tegen de wapenindustrie en in de meeste gevallen gerelateerd aan Israël.
De twee daders, die eind juni op elektrische steps het militaire terrein binnendrongen en geruisloos weer verlieten, plaatsten een video van de actie en schreven erbij dat de rode verf symbool stond voor het bloed van de gedode Palestijnen in Gaza.
Daarop besloot de Britse regering iets te doen wat ze in de recente geschiedenis nooit eerder deed ter bestrijding van activisme: het verbieden van Palestine Action door beroep te doen op de antiterrorismewet. Afgelopen woensdag stemde het Lagerhuis, het Britse parlement, met een grote meerderheid (385-26) in met een wetswijziging die nodig was voor een verbod op de groepering als terroristische organisatie. Het Hogerhuis volgde een dag later.
Leden en sympathisanten van Palestine Action zullen voortaan hetzelfde worden behandeld als die van Hamas, Hezbollah, Al Qaida en een heel aantal extreemrechtse clubs − op deelname aan acties staat tot 14 jaar gevangenisstraf.
Huda Ammori (31), een van de oprichters van Palestine Action, diende vrijdag bij het Britse Hooggerechtshof een verzoek in om het verbod op te schorten tot na de uitgebreide rechterlijke toetsing die eind juli plaatsvindt. Maar de rechter wees het verzoek af met het argument dat ‘er een sterk publiek belang is om het bevel te handhaven’.
De VN, verschillende mensenrechtenorganisaties en -advocaten uit binnen- en buitenland veroordelen het verbod op Palestine Action scherp. Volgens VN-rapporteurs heeft het verbod ‘een afschrikwekkend effect op politiek protest en belangenbehartiging in het algemeen met betrekking tot het verdedigen van mensenrechten in Palestina.’ De bij de acties van de groep aangerichte materiële schade, ‘zonder levens in gevaar te brengen’, achten ze ‘niet serieus genoeg om te worden gekwalificeerd als terrorisme.’
Palestine Action bestaat sinds 2020 en is opgericht door onder andere de bekende linkse activist Richard Barnard en Amori, wier vader Palestijns is en moeder uit Irak komt. Ze werden bekend toen ze op het dak klommen van een fabriek van Elbit Systems − een van de belangrijkste wapenleveranciers van de Israëlische strijdkrachten. De activisten van Palestine Action gingen het Elbit-gebouw in Staffordshire destijds dusdanig te lijf met hamers en ander gereedschap, dat de schade ongeveer een miljoen pond bedroeg. Twee jaar later richtte de groep grote schade aan bij een fabriek van wapenfrabrikant Thales, in Glasgow.
Ammori vertelde vorige week in een interview met The Guardian hoe ze de afgelopen jaren langzaam maar zeker overtuigd raakte dat activistische acties meer bewerkstelligen dan praten alleen. Dat begon toen ze als student hielp bij de opvang van vluchtelingen op de Griekse eilanden. Daarna werkte ze een poosje voor een pro-Palestijnse lobby-organisatie. Maar dat voelde als ‘de hele tijd met je hoofd tegen een bakstenen muur slaan.’
Zo kwam ze met een groep gelijkgestemden uiteindelijk tot het idee voor Palestine Action. De leden van de groep categoriseren hun acties als ‘burgerlijke ongehoorzaamheid’ en benadrukken dat ze gericht zijn op het toebrengen van materiële schade, niet op het bedreigen van mensen.
‘Dit is de eerste keer in onze geschiedenis dat een groep voor directe actie en burgerlijke ongehoorzaamheid die niet pleit voor geweld, wordt aangemerkt als terroristisch’, zegt Ammori’s advocaat Raza Husain. Hij vindt dat er sprake is van ‘autoritair misbruik van wettelijke bevoegdheid’ door de Britse overheid. Zelf noemde Ammori het verbod van Palestine Action ‘een dystopische nachtmerrie.’
Volgens de Britse minister van Binnenlandse Zaken, Yvette Cooper, heeft Palestine Action een lange geschiedenis van ‘onaanvaardbare criminele schade’ en zijn de methodes van de groep sinds de oorlog in Gaza ‘agressiever’ geworden. Veel leden van de Labour-regering, onder andere premier Starmer zelf, reageerden in juni verbolgen op hun inbraak op militair terrein.
Toch blijft deze ongewoon harde maatregel van de regering tot op zekere hoogte raadselachtig. Temeer omdat de Labour-partij historisch bekendstaat als pro-Palestijns, zeker onder oud-partijleider Jeremy Corbyn, die in 2020 werd geroyeerd wegens beschuldigingen van antisemitsime.
Op 21 juli dient de door Palestine Action aangevraagde rechterlijke toetsing van het verbod bij de rechter. In de tussentijd is lidmaatschap met of sympthei voor Palestine Action strafbaar.
Luister hieronder naar onze podcast de Volkskrant Elke Dag. Kijk voor al onze podcasts op volkskrant.nl/podcasts.
Geselecteerd door de redactie
Lees hier alle artikelen over dit thema
Source: Volkskrant