Oranje begint zaterdagavond aan de missie om net als in 2017 de Europese titel te veroveren. Hoewel het huidige Nederlands elftal beter is dan het gouden team van acht jaar geleden, wordt een nieuwe triomf door toegenomen concurrentie een flinke uitdaging.
Jackie Groenen vertelde in de voorbereiding op het EK dat het huidige Oranje haar doet denken aan het succesvolle team uit 2017. Middenvelder Jill Roord deed daar een paar dagen geleden nog een schepje bovenop.
"Ik denk dat deze selectie beter is dan het team van acht jaar terug", zei de middenvelder, die in 2017 drie keer invaller was op het EK. "In de breedte, maar ook qua pure kwaliteit. Ja, dat merk je in de trainingen."
Dergelijke vergelijkingen klonken richting het EK uit de mond van meer Oranjespeelsters. Dit team zou minimaal gelijkwaardig zijn aan de ploeg die acht jaar geleden onder coach Sarina Wiegman de grootste prijs pakte in de historie van het Nederlandse vrouwenvoetbal.
Het was de geboorte van het vrouwenvoetbal in Nederland. Totaal onbekende speelsters werden sterren in eigen land en de stadions zaten ramvol. Na de EK-titel werd de selectie gehuldigd met een boottocht door de Utrechtse grachten. Volwassen mannen bespraken plots de opstelling van de Oranjevrouwen.
Nu is de selectie ook in de ogen van voormalig international Leonne Stentler beter dan toen. "We hebben de ideale mix", zegt ze. "Een groep ervaren speelsters, toptalenten en veel speelsters uit het buitenland. Er staan nu specialisten op iedere positie. Dat is beter dan in 2017."
Van het succesvolle team van 2017 zijn in de huidige selectie acht speelsters over. Onder anderen Vivianne Miedema, Daniëlle van de Donk, Groenen en Sherida Spitse zijn er nog altijd bij. Met toptalenten als Esmee Brugts (FC Barcelona), Veerle Buurman en Wieke Kaptein (beiden Chelsea) staan de nieuwe leiders van Oranje al klaar.
"Zij zijn atletisch gebouwd en voetbaltechnisch anders geschoold dan meiden van onze generatie", zegt Mandy van den Berg, die in 2017 het EK meemaakte met Oranje. "Veerle, Esmee en Wieke zijn op die leeftijd verder dan wij waren."
In de jaren na de EK-titel is de gouden generatie stapje voor stapje uit de basiself verdwenen, zoals in de onderstaande video te zien is. Vermoedelijk starten drie van de basisspelers uit het winnende EK-team zaterdag tegen Wales. "En toch heb ik het gevoel dat de laatste jaren te weinig talenten structureel hun plek hebben veroverd", zegt Van den Berg.
Dat heeft te maken met het verschil in niveau tussen de Eredivisie en buitenlandse competitie, stellen kenners. Het gat is in de loop der jaren zo veel groter geworden dat jonge Eredivisie-speelsters als bijvoorbeeld Lotte Keukelaar (19) van Ajax en Nina Nijstad (22) van PSV minder snel definitief aanpikken.
De meeste Oranjespeelsters zijn in het buitenland actief. De selectie van acht jaar geleden bevatte tien speelsters die bij een Eredivisie-club speelden. Dat zijn er nu drie. Vermoedelijk staat zaterdag tegen Wales geen Eredivisie-speelster in de basis. "De lat is hoger komen te liggen bij Oranje. En in het buitenland speel je met meer weerstand", zegt Stentler.
Die weerstand heeft het algehele niveau van Oranje opgekrikt. Toch wordt het team van Jonker door veel kenners niet als de grootste kanshebber voor de EK-titel gezien. Sowieso omdat de resultaten de afgelopen maanden niet indrukwekkend waren. Maar de belangrijkste reden is dat andere landen Oranje sinds 2017 voorbijgestreefd zijn.
"In Engeland en Spanje wordt het voetbal serieuzer aangepakt, ook financieel gezien. Dat zie je terug bij de nationale teams", vertelt Stefanie van der Gragt, die met Oranje de EK-titel won. "En traditionele voetballanden als Portugal en Italië maken progressie in het vrouwenvoetbal. De top wordt breder."
In de halve finales van het EK van 2017 won Nederland met 3-0 van Engeland, de huidige Europees kampioen. Spanje was al uitgeschakeld door Oostenrijk in de kwartfinales. Zes jaar later werd het land wereldkampioen. "Het speelveld is op de schop gegaan", zegt Anouk Dekker, in 2017 basisspeelster bij Oranje.
Ze constateert dat Oranje in een "transitiefase" zit. "In 2017 zaten de ervaren speelsters van nu op hun prime. De groep jongere speelsters van nu kan Oranje nog niet bij de hand nemen."
Iemand die Oranje wél kon dragen was Lieke Martens, die in 2024 stopte als international. Ze stal op het EK van 2017 de show en werd uitgeroepen tot speelster van het toernooi.
"Lieke is nooit echt vervangen", zegt Dekker. "Binnendoor, buitenom, steekpass of een dribbel; Lieke kon het allemaal. Als de wedstrijd op slot zat, kon zij met één bevlieging de wedstrijd openbreken. Zo'n speler hebben we niet meer."
Ook qua status niet. De sympathieke Martens uit het Limburgse Bergen stond symbool voor de nieuwe realiteit in het Nederlandse vrouwenvoetbal. Ze werd de eerste vrouwelijke voetbalicoon ooit in Nederland, een inspiratiebron voor een nieuwe generatie.
Anno 2025 zijn meerdere Oranjespeelsters rolmodellen voor de jeugd, maar een natuurlijke opvolger voor Martens is niet opgestaan. "Het zou me niet verbazen als over twee jaar (op het WK in Brazilië, red.) Wieke, Esmee en Veerle iconen zijn", zegt Dekker. "Maar het publiek op de banken krijgen als Martens kon, lukt ze nog niet."
Martens kon stralen omdat ze in het gestructureerde en taakbewuste team van Wiegman speelde. Stentler vraagt zich af of de afzwaaiende bondscoach Jonker, die tegen zijn zin in vertrekt, ook van de huidige groep zo'n hecht collectief kan maken.
"Een vertrekkende coach zorgt voor een andere dynamiek", zegt de NOS-analist. "Speelsters gingen voor Sarina door het vuur. Schik je je bij een vertrekkende coach net zo makkelijk in je rol?"
Dekker denkt dat geloof in Jonker cruciaal is. "Wij geloofden heilig in Sarina. Ze turnde me vlak voor het EK om tot centrale verdediger. Ik deed het zonder morren, want ik vertrouwde haar. Ze kon ons geweldig motiveren om iets historisch neer te zetten."
Het EK van dit jaar wordt sowieso minder historisch dan dat van 2017, omdat het toernooi niet in eigen land wordt afgewerkt. Wel reizen zo'n tienduizend Nederlandse fans naar Zwitserland voor de EK-wedstrijden van Oranje. Koningin Máxima en haar dochter Ariane zijn aanwezig bij de openingswedstijd tegen Wales.
"Ik denk dat er iets moois kan ontstaan", zegt Van der Gragt. "Het zou geweldig zijn voor het vrouwenvoetbal als we dat sprookje uit 2017 kunnen herhalen."
Source: Nu.nl algemeen