Onder Trump zeggen Republikeinen zich te transformeren tot een partij voor ‘de werkende klasse’. Maar volgens Democraten bewijzen de belastingverlagingen voor de rijken en bezuinigingen op sociale voorzieningen voor de armen uit zijn megawet het tegendeel.
is nieuwsverslaggever van de Volkskrant.
Doe het niet, luidde de simpele boodschap van Republikeinse senator Josh Hawley in mei aan zijn partijgenoten in het Congres. Die steggelden op dat moment over de bezuinigingen op Medicaid, de door de overheid bekostigde zorgverzekering voor mensen met lage inkomens. De bezuinigingen waren onderdeel van Trumps omvangrijke belasting- en begrotingsplan. ‘Moreel fout’ en ‘politiek suïcidaal’, aldus Hawley.
De tijd was aangebroken voor de Republikeinse Partij om de oude ideologische veren van de Wall Street-vleugel, met hun ‘geloof’ in ‘douceurtjes voor het bedrijfsleven’ en ‘bezuinigingen op sociale zekerheid’, af te schudden. ‘Worden we een partij voor de werkende meerderheid of blijven we een minderheidspartij die enkel de belangen van CEO’s vertegenwoordigt?’
Het laatste, zou Hawley moeten concluderen, nadat zowel de Senaat als het Huis van Afgevaardigden deze week hadden ingestemd met Trumps megawet. De ‘big beautiful bill’ voorziet in meer dan 1.000 miljard dollar aan bezuinigingen op Medicaid. De komende jaren dreigen ruim 11 miljoen Amerikanen hun zorgverzekering te verliezen. SNAP, het programma voor voedselbijstand, wordt met ruim 185 miljard dollar gekort.
Voor drie Republikeinse Congresleden was dat genoeg reden om tegen te stemmen (twee anderen maakten zich druk over de enorme stijging van de Amerikaanse schuldenlast). Maar opvallend genoeg hoorde Hawley daar niet bij, net als meerdere andere Republikeinen die de afgelopen weken hun weerstand uitten tegen bezuinigingen op Medicaid.
En ook president Trump had het zijn eigen kiezers nog zo beloofd niets te doen om sociale voorzieningen als Medicaid schade toe te brengen. Achter de schermen zou hij hebben erkend dat het kiezers wegjaagt.
Dat het toch gebeurde, is politieke munitie voor de Democraten. Zij voelen zich gesterkt door peilingen die uitwijzen dat een meerderheid van de Amerikanen niets ziet in Trumps megawet, en al helemaal niet in de bezuinigingen op Medicaid. En dus zijn ze begonnen met het slijpen van de messen voor de tussentijdse verkiezingen van 2026. Met als inzet: de ‘gewone Amerikaan’.
De Democratische partijleider in het Huis, Hakeem Jeffries, gebruikte zijn urenlange speech voorafgaand aan de stemming donderdag om verhalen voor te lezen van Amerikanen die afhankelijk zijn van Medicaid of SNAP en zich zorgen maken over de bezuinigingen. ‘De mensen die besloten hebben om zo’n frontale aanval op de gezondheid en het welzijn van gewone Amerikanen te lanceren, moeten zich schamen’, zei Jeffries.
Dat de president de bezuinigingen in dezelfde wet propte als de belastingverlagingen van in totaal 4.500 miljard dollar, waar vooral de meest vermogende Amerikanen van profiteren, maakt hem politiek kwetsbaar. Tijdens zijn eerste termijn trok hij deze twee dossiers nog los van elkaar (hoewel zijn poging om het zorgstelsel van zijn voorganger Obama af te schaffen strandde in de Senaat). Voor Democraten maakt het nu in een oogopslag duidelijk voor wiens belangen Trump opkomt.
‘Republikeinen hebben werkende Amerikanen als een baksteen laten vallen’, aldus Raphael Warnock, de Democratische senator namens swingstaat Georgia. ‘Kinderen zullen honger lijden, zodat miljardairs wéér een belastingverlaging kunnen krijgen.’ En de prominente progressieve afgevaardigde Alexandria Ocasio-Cortez: ‘Ze werpen mensen wat kruimels toe, terwijl ze er zelf met het hele brood vandoor gaan.’
Daarbij wijzen zij ook op de grote hoeveelheid kiezers uit Republikeinse districten die geraakt zullen worden door de bezuinigingen op Medicaid. Een ziekenhuis in het afgelegen plaatsje Curtis, in de ultraconservatieve staat Nebraska, kondigde donderdag aan de deuren te sluiten in verband met de ‘verwachte bezuinigingen op Medicaid’. ‘Een donkere dag voor het Amerikaanse platteland’, reageerde de progressieve senator Bernie Sanders.
Het is een eerste tegenslag voor de Republikeinen, die er verder op gokken dat de pijn zich voorlopig niet op grote schaal zal laten voelen. De wet is zo geregeld dat het zoet – de belastingverlagingen – dit jaar nog in werking treedt. Het zuur volgt een stuk later: de pijnlijkste bezuinigingsmaatregelen hebben de Republikeinen zelfs over de tussentijdse verkiezingen heen getild.
Daarmee hopen ze zich tijd te verschaffen om de publieke opinie naar hun hand te zetten. Want in de storm over de bezuinigingen zijn hun eigen stokpaardjes enigszins ondergesneeuwd. Zo is er zo’n 170 miljard dollar gereserveerd om Trumps harde anti-immigratiebeleid uit te voeren. ‘Met deze wet realiseren we de sterkste grens ter wereld’, toonde Trump zich donderdag opgetogen. Daar ging het de afgelopen dagen echter nauwelijks over.
Voor beide partijen valt er nog genoeg winst te behalen: een groot deel van de Amerikanen weet nog maar weinig over wat de wet precies inhoudt. Dus veranderde senator Hawley donderdag wonderwel van boodschap over de aangenomen wet. Terwijl hij stil bleef over de eerder door hem verguisde bezuinigingen, claimde hij het succes van een maatregel over het compenseren van Amerikanen die zijn blootgesteld aan radioactieve straling.
Het is de vraag of dat zal werken. Voor Democraten zijn oude uitspraken als die van Hawley dankbaar campagnemateriaal. Zoals Democratische afgevaardigde Ami Bera het formuleerde: ‘Niets is zo effectief als een Congreslid pakken met diens eigen woorden over hoe slecht deze wet is.’
Luister hieronder naar onze podcast de Volkskrant Elke Dag. Kijk voor al onze podcasts op volkskrant.nl/podcasts.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant