Er waren nipte zeges in beide huizen van het Congres voor nodig, maar de omvangrijke belasting- en begrotingswet van Donald Trump is aangenomen. De 'Big Beautiful Bill' laat andermaal zien hoeveel macht de Amerikaanse president over de Republikeinse partij heeft.
Trump ondertekent de 887 pagina's tellende wet vrijdag, op de dag waarop de Verenigde Staten hun onafhankelijkheid vieren. De president laat B-2-vliegtuigen overvliegen, waarmee vorige maand bunkerbusters, de zwaarste conventionele bommen ter wereld, werden ingezet boven Iran.
"Er is geen beter verjaardagscadeau voor de Verenigde Staten dan dit", zei Trump donderdagavond, enkele uren nadat de wet een spannende stemming in het Huis van Afgevaardigden had doorstaan. Eerder had de wet al ternauwernood de Senaat en een eerste stemming in het Huis overleefd.
De wet maakt belastingverlagingen van Trump uit zijn eerste presidentstermijn permanent. Die zijn vooral voordelig voor de rijkste Amerikanen en grote bedrijven. Daarnaast lost Trump een aantal van zijn verkiezingsbeloftes in met de (tijdelijke) verlaging van belastingen op fooien en overwerken.
De wet bevat ook enkele grote uitgaven. Immigratiedienst ICE, verantwoordelijk voor deportaties, krijgt de komende jaren zo'n 100 miljard dollar extra. Dat is een forse stijging ten opzichte van het huidige budget van 10 miljard dollar. Ook gaat er meer geld naar Defensie.
Met de aangenomen wet verkeert Trump in een overwinningsroes. Het hooggerechtshof deed vorige week een uitspraak die het voor lagere rechters moeilijker maakt om zijn decreten tegen te werken. Tegelijkertijd kreeg hij NAVO-bondgenoten zover om meer te investeren in Defensie. En een week eerder claimde de president een overwinning in het Midden-Oosten na bombardementen op Iraanse nucleaire faciliteiten. Overigens lijkt er geen sprake van de "totale verwoesting" waar Trump over sprak.
De 'Big Beautiful Bill' voegt zich nu in dat rijtje meevallers voor Trump. Dat was niet vanzelfsprekend. De Republikeinen hebben een meerderheid in beide huizen van het Congres, maar stemmingen verliepen moeizaam. Ook in Trumps eigen partij was er kritiek op het maatregelenpakket.
De kritiek richt zich vooral op twee zaken: het verkleinen van sociale voorzieningen en de oplopende staatsschuld. Daarnaast wordt bezuinigd op duurzame energie, wat een rel op X met voormalig vertrouweling Elon Musk opleverde. De Tesla-topman is fel tegenstander van de wet.
Het Congressional Budget Office (CBO), het Amerikaanse equivalent van de Algemene Rekenkamer, voorspelt dat de staatsschuld over de komende tien jaar met zo'n 3,4 biljoen dollar omhooggaat. Dat baart Amerikanen zorgen, want de VS betaalt rente over de staatsschuld.
Momenteel geeft de VS een achtste van het overheidsbudget uit aan rente. De komende jaren kan dat percentage oplopen tot een zesde.
"Dit is geen fiscale verantwoordelijkheid. Dit hebben we niet afgesproken", zeiden leden van een ultraconservatieve groep in het Huis in een gezamenlijke verklaring. Chip Roy, de Republikeinse afgevaardigde uit Texas, zei dat de wet "de staatsschuld doet oplopen" en voorwaarden van een begrotingswet schendt. Andere Republikeinen als Keith Self noemden de wet "een moreel en fiscaal bankroet".
Uiteindelijk stemden Self én Roy toch vóór. Urenlang zouden Trump en zijn team aan de telefoon hebben gehangen om Republikeinen in het Huis aan zijn kant te krijgen. Volgen CNN ging dat gepaard met de nodige beloftes én dreigementen.
Het tekent de invloed die de president binnen zijn partij heeft. "Ik denk dat ik nu meer macht heb dan in mijn eerste termijn", zei Trump desgevraagd op donderdag.
Dat ziet ook Amerikadeskundige Jack Thompson. "Zijn controle over de partij is enorm, meer dan we ooit bij een president gezien hebben. De partij lijkt soms een persoonlijkheidscult. Als je deel van zijn partij wil blijven, een paar uitzonderingen daargelaten, moet je uiteindelijk aan zijn kant staan."
Het zijn de armste Amerikanen die uiteindelijk voor de kosten opdraaien. Berekeningen van het CBO laten zien dat de rijkste Amerikanen er zo'n 10 procent op vooruitgaan met de wet. De situatie van de armste inwoners verslechtert juist met 10 procent.
Zo wordt Medicaid hard geraakt. Dat is de zorgverzekering voor arme Amerikanen. In de komende tien jaar kunnen de bezuinigingen oplopen tot 1 biljoen dollar, denkt gezondheidszorgdenktank KFF. Het CBO verwacht dat hierdoor twaalf miljoen mensen hun toegang tot de gezondheidszorg verliezen.
Ook wordt het SNAP-programma ingeperkt. Dat is een soort elektronisch voedselbonnensysteem waar 42 miljoen Amerikanen afhankelijk van zijn. Volgens The New York Times verliezen miljoenen mensen hun gehele bijdrage, terwijl nog veel meer mensen hun hulp zien slinken.
De Democraten willen de wet tot speerpunt maken bij de tussentijdse verkiezingen (midterm elections) van volgend jaar. Tijdens deze verkiezingen worden zetels in het Huis van Afgevaardigden en de Senaat opnieuw verkozen. Volgens peilingen van KFF is 64 procent van de Amerikanen tegen de wet.
Sommige Republikeinen die hun zetel dreigen te verliezen, waren daarom kritisch op de wet. In de districten waar zij verkozen kunnen worden, zijn juist veel mensen afhankelijk van die zorg. "Door deze gigantische bijl in Medicaid te zetten, wordt het een politiek probleem", zegt Thompson. "Het geeft de democraten enorm veel munitie voor de aankomende verkiezingen."
Hoewel Republikeinen tevergeefs aanpassingen probeerden te realiseren, gingen ze uiteindelijk overstag. "Het korte antwoord op de vraag waarom is ook hier dat het Trumps partij is", zegt Thompson. "Er is veel te verliezen als je je tegen Trump keert. Hij en zijn bondgenoten dreigen al snel dat ze ervoor zullen zorgen dat je nooit meer verkozen wordt. De cultuur binnen de Republikeinse Partij laat autoritaire trekjes zien."
Slechts drie senatoren en twee afgevaardigden stemden tegen. Een deel van de maatregelen gaat overigens pas ná de midterms in. Dat kan een meevaller voor de afgevaardigden zijn.
Source: Nu.nl algemeen