Joden in Nederland zijn tegenwoordig vaker slachtoffer van scheldpartijen en vandalisme. Drie Israëlische Joden in Nederland vertellen hoe ze de sfeer zagen veranderen na 7 oktober 2023, zowel op straat als online. Ondanks alles blijven ze het gesprek aangaan.
"Een paar weken na 7 oktober kreeg mijn zoon op school naar zijn hoofd geroepen: 'Alle Joden moeten dood'", vertelt de 44-jarige Nitzan Shepher. Een jaar later gebeurde op zijn nieuwe middelbare school iets soortgelijks. De scholen pakten het volgens Nitzan netjes op, maar adviseerden ook om "niet te veel op te vallen".
Shepher ziet hoe in een korte tijd in haar stad Eindhoven steeds openlijker angst wordt gezaaid tegen Joden. Zo werden er hakenkruizen gespoten op auto's van mensen met Israëlische afkomst. Door de stad hingen stickers met "Hitler had gelijk" en de rabbijn van Eindhoven is bespuugd.
Volgens de Rotterdamse Efrat Zehavi (50) begonnen de moeilijkheden niet na de aanval van Hamas op 7 oktober 2023, maar toen Israël Gaza kort daarna binnenviel. "Toen dacht ik: het is niet meer handig om Hebreeuws op straat te praten."
David Katzin (40) herinnert zich juist hoe hij zich afgelopen november onveilig voelde door de Maccabi-voetbalhooligans. "Zij haten linkse Israëliërs, die zien ze als een grote vijand. Het was niet goed met mij afgelopen als ik ze was tegengekomen, een Israëliër die Arabisch spreekt en met Palestijnen optrekt."
De drie geboren Israëliërs zien de spanningen om verschillende redenen toenemen. In Nederland komt dat voor een groot deel door onwetendheid, denken ze. Tussen Israëliërs en Joden onderling leidt een eeuwenoud gevoel van angst tot een groeiende kloof.
Zehavi ziet de misverstanden in haar woonplaats Rotterdam. Ze ziet hoe veel mensen eigenlijk geen moeite hebben met Joden, maar met Israëliërs die de bezetting steunen. "Maar ze halen die twee door elkaar", zegt ze.
"Het doet me pijn dat ik niet trots kan zijn op de daden van mijn land. Ik ben het niet eens met de Israëliërs die de oorlog steunen, maar ik ken hun angstige gevoel. Dat zit diep in de cultuur, van de diaspora tot de Holocaust. Premier Netanyahu misbruikt dat trauma. In Israël zijn mensen gehersenspoeld. Bovendien creëert de bezetting van Gaza juist antisemitisme."
Shepher vindt dat haar kinderen open en trots mogen zijn op hun achtergrond. Maar ze wordt steeds terughoudender. "Ik denk steeds vaker: moet ik wel tegen mensen zeggen dat ik Joods of Israëlisch ben? Die gedachte had ik vroeger nooit. Ik wil niet in angst leven."
Katzin hekelt de oorlog en de regering van de Israëlische premier Benjamin Netanyahu. Hij schaamt zich voor zijn Israëlische identiteit en voelt zich meer verbonden met zijn Joodse wortels.
De drie Israëliërs gaan het gesprek niet uit de weg. Shepher reageert onder nieuwsberichten op Facebook vanuit een Israëlisch perspectief, omdat sommigen "bepaalde nuances niet kennen". Als reactie noemen mensen haar "kindermoordenaar" en "genocideaanbidder", ook onder oude Facebook-foto's waar ze met haar kinderen op staat.
Zehavi voelt zich als Israëlische verplicht om zich uit te spreken tegen alle ellende in Gaza en op de Westelijke Jordaanoever. "Ik word minder snel van antisemitisme beschuldigd. Sommige vrienden van me durven daarom niet van zich te laten horen."
Kritiek op Israël is geen antisemitisme, benadrukt Katzin. Hij zag de pro-Palestijnse protesten snel opkomen op zijn werk bij Wageningen University & Research. In een groepschat met ongeveer twintig Joodse mensen werd voorgesteld om te klagen over de demonstraties.
Katzin wierp in dat gesprek tegen dat iedereen zijn mening mag verkondigen. Na een korte ruzie viel de actieve chat volledig stil. Katzin: "Volgens mij is er nu een chat zonder mij."
Zehavi merkt de verdeling ook binnen de Israëlisch-Joodse gemeenschap in Nederland. Ze stond al lange tijd op een mailinglijst van Israëlisch-Nederlandse stichtingen. Maar in die berichten kropen die stichtingen volgens haar erg in de slachtofferrol. Ze haalde zichzelf van de lijst af. "Mijn geduld raakt na dik anderhalf jaar ook op."
Katzin neemt tegenwoordig deel aan activiteiten van een Joodse stichting in Wageningen. Het geeft hem voldoening om bij te dragen aan de "lange Joodse geschiedenis" van Nederland. Katzin: "Mijn Joodse identiteit is meer dan alleen Israël."
Shepher is geschrokken dat de discussiecultuur in een korte tijd sterk is verhard. Als geschiedenisdocent is ze gewend het gesprek juist aan te gaan, zeker over het complexe conflict tussen Israëliërs en Palestijnen. Ze twijfelde ook om haar verhaal te delen met NU.nl. "Toch voel ik de noodzaak om dit te delen. Als niemand iets vertelt, dan zitten wij er maar mee."
Source: Nu.nl algemeen