Wat zijn dit voor vragen? Elf dilemma’s voor Tom van Kalmthout (34, helft van cabaretduo Rundfunk), die als rapper Ron van Zalmsaus de Annie M.G. Schmidtprijs won, samen met Mevrouw Rijnink.
is verslaggever van de Volkskrant. Ze schrijft over stand-upcomedy & cabaret en populaire cultuur.
Yannick van de Velde of Bart Rijnink?
‘Absoluut Yannick. Bart is die vurige affaire met wie je afspreekt bij Van der Valk De Witte Bergen. Yannick is mijn vijftigjarige huwelijk, mijn levensgezellin van wie ik buiten de deur mag snoepen zolang ik thuis kom eten.
‘Liedjes maken als Ron van Zalmsaus en Mevrouw Rijnink was voor Bart en mij bezigheidstherapie in coronatijd, toen we geen reet te doen hadden. Ik ben van de teksten, hij produceert de muziek. We zijn er nooit aan begonnen met het idee om op te gaan treden. Maar toen was er ineens een album en gingen we op de Parade staan, en nu maken we een nieuwe show.
‘Rundfunk voelt als mijn baan. Yannick en ik werken op gezette tijden; als we aan een voorstelling of een tv-serie schrijven, spreken we vijf dagen in de week om 9 uur ’s ochtends af.
‘Met Bart gaat het allemaal wat rommeliger: ‘Kan je dinsdagavond? Nee? Woensdagavond dan?’. Tegen de tijd dat wij iets af moeten hebben, zien we elkaar steeds vaker omdat we nog niet ver genoeg zijn.
‘Ron van Zalmsaus noem ik mijn side hustle, terwijl ik er voor een side hustle veel te veel tijd in steek. Ik vind het er ook veel te leuk voor.’
Beetje vies of best lekker?
‘Een voorstelling met de titel Best lekker was echt stom geweest. Bij Beetje vies, denk je: hé, wat is daar aan de hand? Het moet een beetje schuren.
‘De eerste zin van onze titelsong is ‘Zullen we een beetje vies gaan doen?’. Het wordt een heel smerig nummer. Ik vind gorigheid gewoon een goede bron voor humor.
‘Ik houd ook erg van lekker, maar dat gaat minder over wat ik maak en meer over wat ik tot me neem. Lekker eten in goede restaurants is het enige waar ik graag mijn geld aan uitgeef.
‘Ik neem lekkere dingen tot me, om gore dingen te kunnen uitscheiden. Dat is hoe dit apparaat werkt. En laten we nou niet doen alsof dat niet voor alle mensen geldt. Als je in een sterrenrestaurant om je heen kijkt, zie je alleen maar poepmachines zitten.’
Annie M.G. Schmidtprijs of Poelifinario?
‘De Poelifinario. Een prijs krijgen voor een voorstelling waaraan je een jaar hebt gewerkt en die je 150 keer hebt gespeeld, geeft een ander soort voldoening. Aan het nummer Voor een meisje hebben Bart en ik ook lang gezeten, maar de Annie M.G. Schmidtprijs voelt toch als een lucky shot. Ik kan me voorstellen dat de jury bladert door het hele Ron van Zalmsaus-oeuvre, tussen aanhalingstekens, en dan alleen dat ene nummer vet vindt.’
Hiphopfans of theaterpubliek?
‘Hiphopfans. Met de Annie M.G. Schmidtprijs is er erkenning gekomen van de elite, maar ik heb nog niks gehoord uit de game.
‘Ergens denk ik wel: hiphopliefhebbers moeten toch zien met hoeveel liefde voor hiphop ik dit maak? Ik zou het erg vinden als ze denken dat het een parodie is. Er zijn veel rappers en producers die maar raak kopiëren en doen wat de rest al doet. Ik wil laten zien: het kan ook zó, hè?
‘Maar goed, ik ben ook gewoon een 34-jarige witte theatermaker met wat overgewicht, ik snap dat er niet per se een tafeltje voor mij klaarstaat binnen de scene. Het zijn de coole gasten op het schoolplein waar je bij wilt horen.’
Little Simz of Doechii?
‘Ik ben fan van allebei, maar ik kies Doechii. Eén van haar nummers, Denial is a river, is een soort dialoog met haar therapeut – eigenlijk een heel theatraal kleinkunstnummer. Hetzelfde geldt voor We cry together van Kendrick Lamar.
‘Het standaardthema binnen hiphop is ‘vroeger had ik niks, nu heb ik alles’. Ik vind het tof als rappers hun inspiratie daarbuiten zoeken, en ik sla extra aan op die verhalende vorm.’
Lange, luie zomer of in drie steden op de Parade staan?
‘Vorig jaar ben ik in de zomer niet weg geweest. Dat was niet erg, want ik haal veel meer energie uit een Parade-voorstelling dan uit vakantie. Ik ben echt in mijn element als ik naast ‘onze’ tent publiek sta te werven met een microfoon in mijn hand en mezelf als een jongenshoertje aan het verkopen ben.
‘Ik hou helemaal niet zo van lang op vakantie gaan. Een maand is echt max. Dat is alsnog best lang, hè? Voor mijn relatie is het wel goed om soms een maand met zijn tweeën te zijn. Als ik aan het touren ben en Keja (Klaasje Kwestro, actrice bij Het Zuidelijk Toneel, red.) repeteert, zien we elkaar bijna niet.
‘Deze zomer ga ik wel. Na de laatste Parade-dag in Den Haag vertrek ik, en een dag voor we beginnen in Amsterdam ben ik weer terug.’
Samenwonen of apart?
‘Mijn vriendin en ik wonen in één huis, maar apart. We hebben allebei onze eigen verdieping. Samenwonen is niet iets voor mij, voor ons. Ik vind het leuk om de keuze te hebben of je bij elkaar wilt zijn, en om bij elkaar op bezoek te gaan. Een eigen plek hebben voorkomt ook iets wat wij allebei extreem onaantrekkelijk vinden, namelijk discussies over hoe de ander de afwasmachine inruimt. Dit kun je onvolwassen noemen, maar ik trek dat soort gezeik echt niet. Zij vindt het geen probleem als ik er een troep van heb gemaakt in mijn huis, want het is mijn huis.’
Doorzakken of naar bed?
‘De eerste professionele optredens van Rundfunk waren op de Parade, in 2012. Toen waren Yannick en ik 21, 22 en was het voor ons een spannend zomerkamp. Doorzakken trekt mijn stem niet meer. Het zijn elke avond drie shows achter elkaar, en ik heb veel tekst. Ik wil na afloop dat feestgedruis in, maar het beste is om mijn bek te houden en naar bed te gaan. ‘Overdag zit ik te bubbelen met zo’n bubbelslang om de spieren rondom mijn stem te ontspannen. Ik ben die ouwe gast geworden die professioneel moet doen.
‘Er is meer druk dan vroeger: er moet straks wel iets stáán, in die grote tent. Twee maanden geleden was ik kostuums en rekwisieten aan het bestellen en had ik mijn eerste nachtmerrie. De tent loopt langzaam vol en ik kijk Bart aan: kut, we zijn vergeten te repeteren. Vannacht heb ik ook weer liggen malen.
‘Bij Yannick kan ik een kutdag hebben, dan regelt hij het wel en laaf ik me aan zijn talent. Met Ron van Zalmsaus en Mevrouw Rijnink ben ik de frontman. Het lekkere aan muziek is wel dat er al veel is zonder mij, maar als ik nu een tekstfoutje maak, hoor je dat meteen.’
Tom of Ron?
‘Misschien wel Ron. Ron heeft het alleen maar leuk. Tom moet ook belasting te betalen en thuisblijven omdat er een loodgieter langskomt. Hij wordt ’s ochtends wakker omdat er bij de buren aan het dakterras wordt gewerkt. Ron niet. Hij komt op, gaat mensen vermaken en krijgt dan applaus. Vervolgens gaat-ie af en zit Tom met de gebakken peren.
‘Ron vraagt zich ook niet af of de zaal het wel leuk vindt. Hij is alleen maar aan het meeliften op mijn rug, die al echt zwak is. Ik heb vorige zomer een hernia gehad en moet iedere ochtend oefeningen doen.’
Hiphopfans of theaterpubliek? (2)
‘Ken je De Dikke Lul Band? Ik vrees dat Ron van Zalmsaus bij veel mensen in hetzelfde ‘haha seks’-hoekje zit. Deels is dat natuurlijk terecht, maar ik heb hier een theorie over.
‘Kijk, ik ben dol op hiphop, maar slecht rijmen klinkt in mijn oren gewoon als een valse noot. En omdat ik voor de valse noot niet per se een feilloos gehoor heb, vind ik dat ik op rijmgebied streng moet zijn. Ik mag de grenzen opzoeken, maar op een vernuftige manier, zodat Drs P. en Annie M.G. Schmidt zich niet héél erg omdraaien in hun graf.
‘Als je veel binnenrijm gebruikt en wilt rijmen op meerlettergrepige woorden, zoals vaak gebeurt binnen de hiphop, moet je op zoek naar synoniemen. En wat is het geval? In de Nederlandse taal, en eigenlijk in elke taal, hebben we eindeloos veel synoniemen voor woorden en onderwerpen waarover we moeilijk praten, zoals de dood, vieze dingen en seks. Dus eigenlijk dwingt de manier waarop ik hiphop wil bedrijven mij om het over deze thema’s te hebben. Ik kom vanzelf in viezige contreien terecht.’
Palen of pompen?
‘Palen! Palen is het grappigste synoniem voor seks. Het klinkt zo lekker lomp. Bij palen denk ik aan heien. Je ziet gewoon die kaarsrechte heipaal voor je. Mooi dat ik net een heel betoog heb afgestoken over dat Ron van Zalmsaus niet alleen maar ‘haha seks’ is, en ik één minuut later zit te schaterlachen om het woord palen.’
Beetje vies van Ron van Zalmsaus en Mevrouw Rijnink is te zien op de Parade in Den Haag (4-8 juli), Amsterdam (31 juli-5 augustus) en Utrecht (15-20 augustus).
16 januari 1991 Geboren in Den Haag
2012 Speelt voor het eerst op de Parade als cabaretduo Rundfunk, samen met Yannick van de Velde
2013 Studeert af aan Amsterdamse Toneelschool en Kleinkunstacademie
2016 Tv-serie Rundfunk (KRO-NCRV)
2017 Debuutvoorstelling Wachstumsschmerzen
2018 Cabaretprijs Neerlands Hoop
2020 Tweede voorstelling Todesangstchrei, bioscoopfilm Rundfunk: Jachterwachter
2022 Brengt als rapper Ron van Zalmsaus eerste album uit: De Zalmsound
2023 Tv-serie Rundfunk: Duco en Roy (KRO-NCRV)
2024 Voorstelling Schau, Rundfunk wint Poelifinario voor beste cabaretprogramma in de categorie entertainment
2025 Ron van Zalmsaus en Mevrouw Rijnink winnen Annie M.G. Schmidtprijs 2024 met het nummer Voor een meisje, EP Het Neusje
Tom van Kalmthout heeft een relatie met actrice Keja Klaasje Kwestro. Hij woont in Amsterdam
Luister hieronder naar onze podcast Culturele bagage. Kijk voor al onze podcasts op volkskrant.nl/podcasts.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant