Gemeenten zijn ontzet over de plotselinge wijziging van de huisvestingswet, die vrijdag vermoedelijk wordt aangenomen. Daarin staat dat statushouders op geen enkele manier voorrang mogen krijgen bij het toewijzen van sociale huurwoningen. Gemeenten vrezen ongelijkheid en ‘chaos in de opvang’.
is politiek verslaggever van de Volkskrant.
De nieuwe volkshuisvestingswet was onomstreden, totdat PVV-Kamerlid Jeremy Mooiman daar dinsdag een ‘amendement’ aan wist te hangen. Daarin staat dat gemeenten bij het toewijzen van sociale huurwoningen voortaan geen voorrang meer mogen geven aan zogenoemde statushouders: voormalige asielzoekers die een verblijfsvergunning hebben gekregen. Zij mogen dus in Nederland blijven.
Gemeenten, woningcorporaties en de bond die opkomt voor huurdersbelangen stuurden woensdag samen een boze brandbrief aan de Tweede Kamer dat deze regeling hen voor een ‘onmogelijk’ dilemma stelt.
Het eerste probleem is dat de regeling ongelijkheid tussen woningzoekenden creëert, aldus de gemeenten en corporaties, omdat statushouders hierdoor ‘te allen tijde worden uitgesloten van voorrang op een sociale huurwoning, enkel en alleen omdat ze statushouder zijn’.
Statushouders krijgen dus ook geen urgentieverklaring als ze aan dezelfde criteria voldoen die geboren Nederlanders daar wél het recht op geven. Denk aan dakloosheid of medische gronden.
Zo kan de situatie ontstaan dat een Nederlands dakloos gezin met minderjarige kinderen straks wel een urgentieverklaring krijgt met een beroep op de nieuwe huisvestingswet, maar eenzelfde dakloos gezin met een verblijfsvergunning niet.
‘Zo wordt er een onderscheid gemaakt tussen mensen dat je niet wilt maken’, schrijft Liesbeth Spies aan de Kamer namens de koepel van woningcorporaties Aedes, de Vereniging Nederlandse Gemeenten (VNG) en de Woonbond.
Het is volgens haar ‘hoogst onzeker’ of zo’n regeling ‘standhoudt bij de rechter’, omdat het principe schuurt met het verbod op discriminatie. ‘Urgentie voor een woning moet voor iedereen gelijk zijn, ongeacht of je in Nederland bent geboren of hier later naar toe bent gekomen en een verblijfsvergunning hebt gekregen’, aldus Spies.
Alles over politiek vindt u hier.
Een tweede probleem dat ontstaat als statushouders geen voorrang meer mogen krijgen bij sociale huurwoningen, is dat deze regeling botst met een andere opdracht die gemeenten hebben gekregen van het Rijk, namelijk om zoveel mogelijk statushouders te huisvesten.
Voormalig PVV-minister Marjolein Faber (Asiel) heeft geëist dat statushouders de overvolle asielzoekerscentra zo snel mogelijk verlaten en ergens anders moeten gaan wonen. Gemeenten zijn vervolgens verplicht om deze mensen met een verblijfsvergunning te huisvesten. De Rijksoverheid bepaalt elk half jaar aan hoeveel vergunninghouders gemeenten een woonplek moeten geven. Dit staat in de zogenoemde ‘taakstelling voor huisvesting vergunninghouders’.
Maar als gemeenten geen voorrang meer mogen geven aan statushouders bij het verdelen van sociale huurwoningen, ‘wordt het voor gemeenten onmogelijk om uitvoering te geven aan hun wettelijke taak volgens de Huisvestingswet’, schrijft Spies in de brandbrief aan de Kamer. ‘Dit is onwerkbaar.’
‘Gemeenten moeten straks de ene wet overtreden om zich aan een andere wet te kunnen houden’, stelt Sharon Dijksma van de Vereniging Nederlandse Gemeenten.
In de praktijk vrezen gemeenten dat de regeling ook nog eens leidt chaos in de asielopvang. ‘Dit leidt tot een langere verblijfsduur in opvangcentra en hogere druk op de al overvolle opvangcapaciteit.’ Ook zullen de aan de huisvesting gekoppelde inburgeringstrajecten ‘stilvallen’.
Ondanks alle bezwaren lijkt het er vooralsnog op dat een Kamermeerderheid vrijdagmorgen vroeg zal instemmen met de nieuwe huisvestingswet. Na het zomerreces zal de Eerste Kamer zich buigen over de vraag of de regeling juridisch houdbaar is.
Luister hieronder naar onze politieke podcast De kamer van Klok. Al onze podcasts vind je op volkskrant.nl/podcasts.
Wilt u belangrijke informatie delen?
Mail naar tips@volkskrant.nl of kijk op onze tippagina.
Geselecteerd door de redactie
Lees hier alle artikelen over dit thema
Source: Volkskrant