Met een nipte meerderheid in de Senaat kwam de goedkeuring van Trumps ‘Big Beautiful Bill’ dinsdagavond een stap dichterbij. Het 940 pagina’s tellende begrotingsvoorstel voorziet in een ongekende verplaatsing van geld van de allerarmste naar de allerrijkste Amerikanen. Wat staat erin?
is buitenlandredacteur van de Volkskrant en schrijft over Noord-Amerika, het Caribisch gebied en Suriname.
De megawet, die de Amerikaanse staatsschuld 3.300 miljard dollar zal doen oplopen, is een glashelder visitekaartje van de politieke prioriteiten van de regering van Donald Trump. De zogenoemde ‘Big Beautiful Bill’ voorziet in ‘belastingverlichting voor hardwerkende Amerikanen, economische groei, meer banen en mogelijkheden voor Amerikaanse arbeiders’, zoals John Thune, de voorzitter van de Republikeinse meerderheid in de Senaat, het dinsdag samenvatte. Of dit in de praktijk ook zo uitpakt, is natuurlijk de vraag.
Daartegenover staan ongekende bezuinigingen op het sociale vangnet voor de minderbedeelden in de samenleving. Die worden gemotiveerd met het argument dat er op grote schaal met die regelingen wordt gefraudeerd. Ook zouden ze vooral ten goede zouden komen aan illegale migranten. Dat laatste klopt niet, omdat deze groep überhaupt geen gebruik kan maken van de meeste regelingen.
Of de wet in deze vorm wordt aangenomen, moet nog blijken. De bal ligt bij het Huis van Afgevaardigden, waar sommige Republikeinen de versie van de Senaat als een ongewenste afzwakking van de plannen beschouwen. Hun initiële versie snijdt nog dieper in de sociale uitgaven, waardoor de kosten van het totaalpakket lager uitvallen: 2.400 miljard in plaats van 3.300 miljard.
Toch is het aannemelijk dat Trump binnenkort een versie van zijn Big Beautiful Bill zal ondertekenen. Hier een overzicht van de belangrijkste onderdelen van de wet.
In de kern bestaat deze wet uit belastingverlagingen. Die zijn gedeeltelijk een verlenging van de grootscheepse verlagingen uit Trumps eerste termijn die aan het einde van dit jaar verlopen. Daarbovenop komt een barrage aan nieuwe maatregelen, zoals een flinke verhoging van de standaardaftrek en regels om ook belastingen op staats- en lokaal niveau aan banden te leggen.
Ook voorziet de wet in grote belastingvoordelen voor mensen met kinderen, van wie minstens één van de ouders een zogenoemd social security number heeft. Daardoor zijn vooral migranten (zonder papieren) van de regeling uitgesloten. De komende drie jaar krijgt iedere pasgeboren baby die aan de bovenstaande voorwaarden voldoet automatisch een spaarrekening, een ‘Trump-account’, waarop de regering 1.000 dollar stort.
Verder is er nog een soort goodiebag vol kleinere belasting-douceurtjes voor met name rijke Amerikanen: van een hogere hypotheekrenteaftrek tot allerlei meevallers voor bedrijven.
Een andere grote uitgavenpost is de deportatie van mensen zonder papieren en het bestrijden van migratie. De wet stelt een kleine 200 miljard dollar beschikbaar voor het verder bouwen aan de muur bij de Mexicaanse grens, het uitbreiden en uitrusten van de kustwacht en het bouwen van nieuwe detentiecentra.
Er komt flink wat extra geld beschikbaar voor het leger, onder andere voor het bouwen van Trumps ‘Golden dome’, een raketschild gemodelleerd naar Israëls Iron Dome, maar ook voor nieuwe schepen, munitiefabrieken en het uitbreiden van de Amerikaanse troepenmacht in Zuid-Oost Azië.
Om een deel van de verloren inkomsten te compenseren, wil Trump bezuinigen op gezondheidszorg voor de sociaaleconomische onderkant van de Amerikaanse samenleving. Het belangrijkste wingewest is Medicaid, de door de overheid bekostigde zorgverzekering voor mensen met lage inkomens en gehandicapten. Daarvan maken ruim 70 miljoen Amerikanen gebruik.
Om de kosten van Medicaid met ruim 1.000 miljard dollar te verminderen, wordt het programma een stuk minder toegankelijk. Een officiële baan, opleiding of vrijwilligerswerk zijn voortaan vereist, de bureaucratische toelatingsprocedure wordt ingewikkelder en de fraudecontroles worden frequenter. Zo’n 12 miljoen Amerikanen zullen de komende tien jaar hun verzekering verliezen door deze maatregelen, schat het politiek neutrale Congressional Budget Office.
De rigorositeit van de bezuinigingen op Medicaid is een van de splijtzwammen binnen de Republikeinse gelederen, vooral omdat deze maatregelen slecht vallen bij het electoraat. Sommige Republikeinse Congresleden vrezen voor het verdwijnen medische voorzieningen in dunbevolkte gebieden waar veel Medicaid-ontvangers wonen. Als deze mensen hun verzekering kwijtraken, verliezen de ziekenhuizen hun voornaamste bron van inkomsten.
Ook Medicare, de broer van Medicaid, moet het vergelden. Buitenlanders met een permanente verblijfsvergunning kunnen straks niet meer vanzelfsprekend aanspraak maken op deze zorgverzekering voor gepensioneerden en gehandicapte jongeren. Ook worden sommige dure medicijnen niet langer vanuit Medicare vergoed.
De federale overheid helpt maandelijks zo’n veertigduizend Amerikanen bij hun dagelijkse boodschappen door hen te voorzien van voedselbonnen om te voorkomen dat zij honger lijden. De ontvangers van toelagen via dit Supplemental Nutrition Assistance Program (Snap) krijgen te maken met extra voorwaarden, administratieve hordes en controles.
Verder dwingt de regering staten met Snap-deelnemers via allerlei ingewikkelde regels mee te betalen aan het programma. Ze kunnen kiezen, staat er in het wetsvoorstel: of ze leggen geld bij, of hun inwoners krijgen minder voedselbonnen.
Het wetsvoorstel zet een streep door tal van groene subsidies die zijn ingevoerd door oud-president Joe Biden in het kader van diens ambitieuze, door ‘Make Amerika Great Again’-Republikeinen verafschuwde klimaatagenda. De wet schrapt kredieten voor particulieren op de aanschaf van elektrische auto’s en warmtepompen. Er wordt ook gesneden in subsidies en belastingvoordelen voor ondernemers in zonne- en windenergie en voor producenten van elektrische auto’s, batterijen en groene waterstof.
Ook deze maatregelen zijn omstreden binnen de Republikeinse Partij, omdat Bidens subsidies vooral in rurale, overwegend Republikeins stemmende gebieden tot een stevige banengroei hebben geleid. Bovendien wijzen critici, onder wie Elon Musk, erop dat de groene subsidies niet alleen het klimaat dienen, maar ook de concurrentiepositie van de Amerikaanse economie ten opzichte van China.
Het wetsvoorstel is een warm ‘welkom terug’ voor de fossiele brandstoffen. Er staan tal van nieuwe concessies in voor olie- en gasboringen, onder andere in de Golf van Mexico en in een aantal natuurgebieden in Alaska. Het moratorium op het winnen van steenkool wordt in deze wet ook afgeschaft.
Het onder druk zetten van (elite-)universiteiten is een belangrijke bezigheid voor Trumps regering en krijgt ook zijn beslag in dit voorstel. De belasting op schenkingen aan hogeronderwijsinstellingen, nu 1,5 procent, wordt verhoogd naar 4 tot 8 procent, afhankelijk van het bedrag.
Studenten zijn de nog grotere verliezers. De wet schrapt de meest voordelige terugbetalingsregelingen voor studieleningen. De mogelijkheden die de federale overheid nu heeft om studenten te helpen die dreigen te verdrinken in hun schuldenlast, worden daarnaast sterk aan banden gelegd.
Volgens de voorstanders van de wet is dit nodig omdat nu de ‘hardwerkende belastingbetaler zonder universitaire opleiding’ opdraait voor het leengedrag van studenten, die volgens deze regering deel uitmaken van de bij voorbaat verdachte ‘elite.’
Luister hieronder naar onze podcast de Volkskrant Elke Dag. Kijk voor al onze podcasts op volkskrant.nl/podcasts.
Geselecteerd door de redactie
Lees hier alle artikelen over dit thema
Source: Volkskrant