Een Kamermeerderheid fietste dinsdag de strafbaarstelling van illegaliteit in de Asielnoodmaatregelenwet. Die wordt er zo niet beter op.
Dertien jaar geleden wist de VVD de strafbaarstelling van illegaliteit op wonderlijke wijze in de formatie uit te onderhandelen met de PvdA van Diederik Samsom. Een langdurige opstand in diens partij was het gevolg. Avonden achtereen stond Samsom in zaaltjes aan partijgenoten uit te leggen dat het ook bij hem als een ‘steen op de maag’ lag, maar dat hij nou eenmaal zijn woord had gegeven en dat de PvdA er veel voor terugkreeg, zoals een generaal pardon voor hier gewortelde kinderen. Uiteindelijk bezweek hij toch voor de druk en keerde hij terug naar VVD-leider Mark Rutte om het plan van tafel te krijgen.
Rutte, die nog bij Samsom in het krijt stond, gaf toe. Daarna keerde de strafbaarstelling niet meer terug in regeerakkoorden. Altijd waren er een of meer regeringspartijen die er grote bezwaren tegen hadden.
In het Volkskrant Commentaar wordt het standpunt van de krant verwoord. Het komt tot stand na een discussie tussen de commentatoren en de hoofdredactie.
Die bezwaren liggen dan ook voor het oprapen. Om te beginnen het effect: het rechterdeel van de Kamer denkt dat er minder illegalen zullen zijn als illegaliteit strafbaar wordt. Maar zo werkt het niet, toonden de ervaringen in omliggende landen als Duitsland, België en Frankrijk destijds al aan. De wil om in Europa te zijn, weegt voor de meeste illegalen veel zwaarder dan de angst voor straf. In de buurlanden deden boetes en celstraffen het aantal illegalen niet dalen.
Integendeel: experts vrezen dat het averechts zal werken. Mensen worden gecriminaliseerd, zorgen dat ze onder de radar blijven en onttrekken zich volledig aan het toezicht. Begeleiding bij terugkeer naar het land van herkomst wordt dan niet makkelijker, maar moeilijker.
In de strijd tegen de uitbuiting van arbeidsmigranten – die een Kamermeerderheid zegt te willen voeren – helpt strafbaarstelling niet mee. Het is toch al uitermate kwetsbare groep. Hen ook nog eens strafbaar stellen op grond van het enkele feit dat ze hier zonder verblijfsvergunning zijn, maakt de drempel om te klagen over hun arbeidsomstandigheden hoger dan die al is.
Op menselijk niveau zijn de gevolgen tamelijk desastreus. Het belangrijkste effect zal zijn dat illegalen uit angst voor ontdekking de dokter, het schoolplein en de politiebureaus gaan mijden. Nog meer dan ze nu al doen. Dat kan, zeker voor de betrokken kinderen, zeer ongewenste gevolgen hebben.
En dan is er ook nog de morele vraag: is het wel juist mensen strafbaar te stellen enkel vanwege het feit dat zij zich ergens bevinden?
Dinsdagmiddag keerde de strafbaarstelling in een onbewaakt ogenblik – negen Kamerleden waren afwezig – terug in de Tweede Kamer. Een amendement van de PVV om van illegaliteit een misdrijf te maken op straffe van 6 maanden cel, kreeg de steun van VVD, BBB, JA21, FvD en SGP – een gelegenheidsmeerderheid van 72 zetels – en werd daarmee opgenomen in het voorstel voor de Asielnoodmaatregelenwet.
Over die wet in z’n geheel moet donderdag nog worden gestemd, en na de zomer in de Eerste Kamer. De partijen die er toch al aan twijfelden, kregen er dinsdag een sterk argument bij om tegen te stemmen.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant