In Nederland voelen warme dagen vaak plakkerig en benauwd, terwijl hitte in vakantielanden als Spanje en Turkije minder heet voelt. Dat komt grotendeels door ons klimaat, maar het zit ook voor een klein deel tussen onze oren.
Wie regelmatig in Zuid-Europa op vakantie gaat, herkent misschien het gevoel dat de hitte daar minder intens is dan in Nederland. Bij ons is het zweten in 32 graden, terwijl je in Spanje nog lekker op een terras kunt zitten.
Die ervaring kan kloppen, weet hydroloog en klimaatwetenschapper Niko Wanders van Universiteit Utrecht. "Hoe vochtiger het is, hoe warmer het voelt", vat hij samen. In Nederland is de lucht vaak relatief vochtig. "We zitten natuurlijk dicht bij de zee en Nederland zelf is ook niet per se droog." Het maakt natuurlijk wel uit met welke plek je ons land vergelijkt. Zo is de luchtvochtigheid in een tropisch regenwoud veel hoger en in een woestijn veel lager.
Hoe hitte aanvoelt wordt ook wel de gevoelstemperatuur genoemd. Als de lucht vochtig is, voelt het vaak benauwd aan. "Normaal gesproken hebben we in Nederland vaker te maken met benauwde hitte dan droge hitte", zegt Weerplaza-meteoroloog Floris Lafeber.
Bij een hoge luchtvochtigheid lukt het ons lichaam minder goed om af te koelen. "Het lichaam is ingesteld op een constante temperatuur", zegt Maria Hopman, hoogleraar Fysiologie van Radboudumc in Nijmegen. De enzymen die ons lichaam besturen, zodat bijvoorbeeld onze spijsvertering goed werkt, werken het best bij een lichaamstemperatuur van 37 graden. "Als het buiten warm wordt, dan wordt ons lichaam uitgedaagd om dat vol te houden."
Koel blijven is een fysieke én mentale uitdaging voor het lichaam. "Het is eigenlijk een soort stressprikkel", zegt Hopman. "Het kost ook echt energie." Zo gaat er meer bloed naar de huid en minder naar de hersenen, waardoor je concentratie wat afneemt. Om af te koelen is het lichaam "grotendeels afhankelijk van transpireren."
Als de lucht vochtig is werkt zweten minder goed. "Dan kan ons zweet niet verdampen", vult Wanders aan. Weerplaza vergelijkt het met een beslagen spiegel in de badkamer. Als je de ramen en deur dichthoudt, duurt het lang voordat het vocht verdampt is. Maar met een droog briesje is de spiegel zo weer schoon.
Volgens Wanders is het overigens niet zo dat elke dag in een land als Spanje droger voelt. "Het is meer een kwestie van gemiddelden", zegt hij. Lafeber weet dat de luchtvochtigheid in Spanje op dit moment ook hoog is. "In het binnenland van Spanje heb je vaak een heel droge hitte", zegt de meteoroloog. Maar nu kunnen daar onweersbuien voorkomen. "Dat betekent dat de lucht daar momenteel redelijk vochtig is." Daarnaast heeft Zuid-Europa te maken met een hittegolf met temperaturen boven de 40 graden.
Toch kunnen de Nederlanders die nu op vakantie zijn in Spanje de hitte daar nog steeds anders ervaren dan hier. "Op vakantie ben je altijd wat meer ontspannen", zegt Hopman. "Bovendien hoef je niet zoveel. Je kunt echt een stuk rustiger aan doen."
Zuidelijke landen zijn over het algemeen ook beter ingericht op hoge temperaturen. Hopman wijst op de smalle straatjes en kleine ramen. De infrastructuur is er door de eeuwen heen al veel meer ingericht op warmte. "Onze nieuwbouw met veel ramen is prachtig, behalve als het heel warm wordt", zegt de hoogleraar. "Dan zit je in een soort broeikas."
Volgens Hopman kunnen we nog wel wat leren van de zuidelijke landen. We moeten vooral niet te gestrest doen over de warmte. Mañana, mañana vindt ze een goede tactiek. Ontspannen en uitstellen tot morgen wat vandaag niet per se hoeft. Ze raadt aan om vooral geen extreme dingen te doen in de hitte. Tegelijkertijd vindt ze het een slecht idee om thuis te gaan zitten en het leven on hold te zetten omdat het een paar dagen heet is. "Bekijk het vooral zonnig, zou ik zeggen."
Source: Nu.nl algemeen